II SA/Wr 369/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i nieuwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości. Postanowieniem z 12 VII 2021 r. (nr 752/2021) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "DWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia B. D. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Złotoryi (dalej jako "PINB") z dnia 2 VI 2021 r. (znak: PINB.52.1.2018.2021.P.2.WZ) oddalające zarzuty skarżącego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki wiaty zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości P., na podstawie tytułu wykonawczego z 12 X 2006 r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i orzekając o istocie sprawy nie uwzględnił zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu. W uzasadnieniu postanowienia DWINB wyjaśnił, że wobec skarżącego od 2006 r. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w przedmiocie rozbiórki wiaty na podstawie tytułu wykonawczego z 12 X 2006 r. nr [...]. Odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu 13 X 2006 r. Dalej DWINB wyjaśnił, że w toku postępowania egzekucyjnego zastosowano wobec skarżącego grzywnę, która okazała się bezskuteczna, w związku z czym orzeczono o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Skarżący przy tej okazji, pismem z dnia 1 VI 2021 r., wniósł zarzuty podnosząc niewykonalność obowiązku i niedopuszczalność egzekucji. Zarzuty te zostały następnie rozpatrzone merytorycznie przez PINB, który mocą postanowienia z dnia 2 VI 2021 r. (znak: PINB.52.1.2018.2021.P.2.WZ) oddalił zarzuty uznając je za nieuzasadnione. Jednak w ocenie DWINB zarzuty wniesione przez skarżącego pismem z dnia 1 VI 2021 r. należało uznać za spóźnione. Zobowiązanemu bowiem przysługuje prawo do wniesienia zarzutów w terminie 7 dniu od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego, co wynika z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 VI 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438, ze zm.) – dalej jako "upea". Skoro zaś skarżący otrzymał odpis tytułu wykonawczego z 12 X 2006 r. nr [...] już w dniu 13 X 2006 r., to brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrywania zarzutów wniesionych kilkanaście lat później. Z tych też względów należało – zdaniem DWINB – uchylić postanowienie PINB i orzec o nieuwzględnieniu zarzutów z powodu wniesienia ich po terminie. DWINB wyjaśnił przy okazji, że w postępowaniu egzekucyjnym PINB bezpodstawnie wystawił drugi tytuł wykonawczy z 5 VI 2007 r. nr [...] dotyczący tego samego obowiązku i tego samego zobowiązanego, co skutkowało koniecznością uchylenia wcześniejszych czynności dokonanych na podstawie powołanego tytułu. Aktualne czynności egzekucyjne przeprowadzane są jednak w oparciu o tytuł wykonawczy z 12 X 2006 r. nr [...], co należy uznać za prawidłowe. W skardze na powyższe postanowienie skarżący podkreślił, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją nakazującą rozbiórkę wiaty było wadliwe, bowiem nie wszczęto postępowania i pominięto strony (współwłaścicieli działki nr [...]). Ponadto PINB prowadził czynności egzekucyjne w oparciu o dwa tytuły wykonawcze (z 2006 r. i z 2007 r.) dotyczące tego samego obowiązku, wydawał wielokrotnie wadliwe orzeczenia w oparciu o niekompletne akta. Skarżący zaznaczył również, że w dniu 27 V 2021 r. doręczono mu tytuł wykonawczy bez pieczęci "odpis", od którego wniósł zarzuty zgodnie z pouczeniem. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Na wstępie należy zaznaczyć, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zastosowanie znajdują przepisy upea w wersji sprzed dnia 30 VII 2020 r., a więc sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 11 IX 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070). Powołana ustawa nowelizująca stanowi bowiem w art. 13 ust. 1, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie upea i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W okolicznościach sprawy postępowanie egzekucyjne zostało zaś wszczęte w 2006 r. Jak wynika z art. 27 § 1 pkt 9 upea, tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 32 upea, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Stosownie do art. 34 § 4 i 5 upea, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Z powyższego wynika, że zarzuty to środek prawny ograniczony terminem procesowym. Kwestionowanie dopuszczalności egzekucji z powołaniem się na podstawy określone w art. 33 upea nastąpić może wyłącznie w terminie 7. dni liczonych od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Jak trafnie wyjaśnił DWINB, w przeciwieństwie do innych środków prawnych przysługujących zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, jak np. skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 upea), czy też żądania wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 4 upea), które może być składane w toku całego postępowania egzekucyjnego, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym jako sformalizowany środek prawny zmierzający do wykazania niedopuszczalności egzekucji, mogą być wnoszone wyłącznie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w ściśle określonym terminie. Zachowanie tego terminu jest zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej (wniesienia zarzutów) dokonanej przez zobowiązanego, a uchybienie terminowi ustawowemu nie wywołuje skutków prawnych jaką jest wniesienie zarzutów z zachowaniem ustawowego terminu. W okolicznościach kontrolowanej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący zarzutami kwestionował tytuł wykonawczy z 2006 r., który został mu doręczony w dniu 13 X 2006 r. (akta PINB, tom III, l.p.23). Zarzuty wniesione zostały zatem po upływie ustawowego terminu i nie mogły podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu. Nadmienić zresztą należy, że w ramach zarzutów skarżący powoływał się na podstawy wielokrotnie już akcentowane w toku postępowania egzekucyjnego jak i w prowadzonych równolegle postępowaniach jurysdykcyjnych mających na celu podważenie prawomocnej decyzji rozbiórkowej (zob. prawomocna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 XII 2011 r., znak DON/ORZ/7200/1682/08/11, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę). Skarżący bowiem powołuje się na niewykonalność obowiązku i niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, wynikającą z tego, że nieruchomość, na której znajduje się wiata objęta obowiązkiem rozbiórkowym (działka nr [...]), stanowi współwłasność jego oraz jego małżonki, podczas gdy egzekwowana decyzja rozbiórkowa wydana została wyłącznie na skarżącego. Są to w istocie argumenty kwestionujące prawidłowość egzekwowanej decyzji rozbiórkowej. Tymczasem jak wynika z art. 29 § 1 upea, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze należy zaznaczyć, że z akt administracyjnych nie wynika, by wraz z postanowieniem o zastosowaniu wykonania zastępczego doręczono skarżącemu ponownie tytuł wykonawczy z 2006r. Tytuł wykonawczy doręcza się zobowiązanemu tylko przy pierwszej czynności, zgodnie z art. 32 upea, co w okolicznościach sprawy nastąpiło w dniu 13 X 2006 r. wraz z doręczeniem postanowienia PINB z 4 X 2006 r. o nałożeniu grzywny. Nawet jednak, jeśli takie ponowne doręczenie nastąpiło, nie otwiera ono zobowiązanemu drogi do wniesienia zarzutów kwestionujących tytuł wykonawczy z 2006 r. Należy przy tym zaznaczyć, że rozpatrywana aktualnie skarga dotyczyła tytułu wykonawczego z 2006 r., a nie tytułu wykonawczego z 2007 r. Okoliczność zatem istnienia drugiego tytułu wykonawczego dotyczącego tego samego obowiązku nie może rodzić skutku w postaci uchylenia kwestionowanego postanowienia DWINB stwierdzającego wniesienie po upływie ustawowego terminu zarzutów od tytułu wykonawczego z 2006 r. Na marginesie nadmienić należy, że DWINB na wcześniejszym etapie jednoznacznie stwierdził wadliwość czynności polegającej na wystawieniu drugiego tytułu wykonawczego z 2007 r. uchylając orzeczenia PINB wydane w postępowaniu egzekucyjnym uruchomionym tym tytułem (zob. postanowienia DWINB z 14 VIII 2020 r. nr 738/2020 i nr 739/2020). Dla oceny legalności zakwestionowanego skargą postanowienia nie mają też znaczenia argumenty sugerujące nieprawidłowość wcześniejszych postanowień PINB w przedmiocie nałożenia grzywny. Przedmiotem rozpatrywanej skargi jest bowiem postanowienie DWINB w sprawie zarzutów a nie postanowienie dotyczące grzywny. Co do podnoszonych w skardze nieprawidłowości dotyczących postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę (w ocenie skarżącego decyzja ta jest w istocie decyzja nieistniejącą) Sąd jeszcze raz zaznacza, że w postępowaniu egzekucyjnym nie weryfikuje się prawidłowości egzekwowanej decyzji administracyjnej. Taka weryfikacja nastąpiła uprzednio mocą wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 V 2006 r. (sygn. akt II SA/Wr 100/05), który oddalił skargę na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki. Odnośnie zaś do sygnalizowanej w skardze niekompletności akt administracyjnych, Sąd zwraca uwagę, że przedłożony materiał dowodowy niewątpliwie potwierdza okoliczność najistotniejszą w sprawie, tj. fakt, że skarżącemu doręczono tytuł wykonawczy z 2006 r. już w dniu 13 X 2006 r., tak więc zarzuty wniesione w dniu 1 VI 2021 r. uznać należało za wniesione po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.). Skargę rozpatrzono w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.