II SA/Wr 371/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-05
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Alicja Palus, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania oczyszczonych ścieków przemysłowych może zostać wydane, jeśli istnieją wątpliwości co do ilości odprowadzanych ścieków i ich wpływu na środowisko, a gmina wnioskuje o skierowanie ścieków do miejskiej oczyszczalni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne jest decyzją związaną, a nie uznaniową. W przypadku spełnienia przez wnioskodawcę warunków określonych w przepisach Prawa wodnego, odmowa wydania pozwolenia jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych sytuacjach. W analizowanej sprawie nie stwierdzono negatywnych przesłanek do wydania pozwolenia, a zarzuty podnoszone przez gminę nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym ani nie stanowiły podstaw do odmowy wydania pozwolenia.Stan faktyczny
Gmina P. Z. zaskarżyła decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., która utrzymała w mocy decyzję Starosty K. o pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych przez Zespół Uzdrowisk K. SA. Gmina podnosiła zarzuty dotyczące m.in. ilości odprowadzanych ścieków, braku decyzji środowiskowej, odmiennych parametrów ścieków w porównaniu do miejskiej oczyszczalni oraz nielegalnego odprowadzania ścieków przez wnioskodawcę. Wcześniejsze postępowanie zostało uchylone przez WSA z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy P. Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi Gminy P. Z. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania oczyszczonych na zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta K., na podstawie art. 37 pkt 2, art. 41 ust. 1, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 1 i 3, art. 128 ust. 1, art. 131 oraz art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.), art. 147 ust. 1 i 6, art. 181 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. Nr-137, poz. 984) i art. 104 kpa, wydał Zespołowi Uzdrowisk K. SA, ul. Z. [...], [...]- P. Z., pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania oczyszczonych na zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych powstających na Rozlewni Wód Mineralnych przy ul Z.[...] w P. Z. (dz. Nr[...], AM-[...], obręb N. Z.) projektowanym wylotem 0200 w km 13+960 rzeki B. D., w ilości: Qmax h = 35,0 m3/h, Q śr d = 470,0 m3/d.
Organ I instancji wskazał, iż temperatura odprowadzanych do rzeki ścieków nie może być wyższa niż 35°C, pH 6,5 - 9, a ich skład nie może przekroczyć najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń określonych w załączniku nr 3 tabela II rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dla ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych z uwzględnieniem sektora Ip. 3 wymienionego w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Starosta K. zaznaczył, że pozwolenie wodnoprawne w zakresie określonym w tej decyzji wydaje się na czas określony, to jest do dnia [...] r, z zastrzeżeniem następujących obowiązków: 1. Dokonywania pomiaru ilości odprowadzanych z oczyszczalni ścieków do rzeki w regularnych odstępach czasu z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące urządzeniem pomiarowym zlokalizowanym za osadnikami wtórnymi oczyszczalni zakładowej. 2. Wykonywania analiz fizykochemicznych odprowadzanych ścieków w regularnych odstępach czasu z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące z pobranych prób na wylocie rzeki B. D. Przy badaniu składu ścieków należy stosować metodykę zgodną z obowiązującymi przepisami. 3. Ewidencjonowania przez okres 5 lat wyników badań fizykochemicznych i ilościowych ścieków z zakładowej oczyszczalni odprowadzanych do rzeki. 4. Utrzymywania w dobrym stanie technicznym i prawidłowej eksploatacji urządzeń wchodzących w skład zakładowej oczyszczalni ścieków oraz kanalizacji technologicznej zakładu, a także urządzenia pomiarowego. 5. Utrzymywania wylotu wraz z okładziną kamienną w jego obrębie oraz lewego brzegu rzeki na długości 2,5 m w obie strony wylotu licząc od jego osi. 6. W przypadku wystąpienia awarii urządzeń oczyszczających należy podjąć działania w celu jak najszybszego usunięcia awarii oraz uniemożliwiające odprowadzenie bez oczyszczenia zawartości myjki mechanicznej w trakcie trwania awarii. 7. W przypadku awarii urządzenia pomiarowego, ilość odprowadzanych ścieków należy odczytywać za pomocą łaty w korycie pomiarowym lub z cyklu pracy pomp umieszczonych w przepompowni. 8. Regulowania spraw odszkodowawczych osobom trzecim wynikających na skutek realizacji tej decyzji.
Organ I instancji zastrzegł, że w przypadku niedotrzymania warunków określonych w niniejszej decyzji pozwolenie wodnoprawne może zostać cofnięte lub ograniczone - bez odszkodowania. Starosta zaznaczył przy tym, iż pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta K. przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Ponadto stwierdzając, że wymagania dotyczące jakości odprowadzanych ścieków, zakresu i sposobu ich badania, częstotliwości i ewidencjonowania wyników badań określono na podstawie przepisów prawnych powołanych na wstępie decyzji, organ pierwszej instancji wywiódł, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania oraz po przeanalizowaniu wniesionych uwag i zastrzeżeń stron obecnych na rozprawie administracyjnej stwierdzono, że nie ma przeszkód do wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód we wnioskowanym zakresie.
W odwołaniu wniesionym od tej decyzji Gmina Miejska P. Z. – dopuszczona do udziału w charakterze strony w prowadzonym postępowaniu postanowieniem Starosty K. z dnia [...] r. (znak:[...]) - zarzuciła, że w wyżej wymienionej decyzji nie ustosunkowano się do zastrzeżeń podnoszonych przez Burmistrza Miasta P.Z.
Ponadto Gmina wskazała, że
1) według informacji uzyskanych z Urzędu Marszałkowskiego znacznie większa ilość ścieków jest odprowadzana przez Zespół Uzdrowisk K. S.A. w P. Z.do rzeki niż wykazana w operacie wodnoprawnym;
2) w operacie wodnoprawnym znajduje się zapis, że Gmina P. Z. jest zarządcą drogi ul. K., przez którą będzie przechodził projektowany odcinek kanalizacji, podczas gdy Gmina P. Z. jest jej właścicielem;
3) zaskarżona decyzja organu I instancji została podjęta przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej budowy odcinka kanalizacji technologicznej pomiędzy zakładową oczyszczalnią ścieków przemysłowych na terenie rozlewni wód a rzeką B. D.;
4) kwestionowana decyzja jest dowodem na niejednakowe traktowanie stron i narzucenie bardziej restrykcyjnych warunków dla jednej ze stron, gdyż w decyzji tej dopuszczalne parametry zanieczyszczeń są wyższe niż w decyzji z [...] r. wydanej dla miejskiej oczyszczalni ścieków w P. Z. na wprowadzanie ścieków do rzeki, a także niejednakowo jest wyznaczona w decyzjach częstotliwość wykonywania pomiarów ilości i jakości odprowadzanych ścieków, co wynika z porównania tych decyzji;
5) od [...] r. Zespół Uzdrowisk K. S.A. odprowadza ścieki przemysłowe do miejskiego kanału deszczowego bez wymaganego pozwolenia wodnpprawnego;
6) Zespół Uzdrowisk K. S.A. używa różnego nazewnictwa w celu wykorzystania "niuansów prawnych", bowiem: a) w operacie wodnoprawnym jest mowa o odprowadzaniu "ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych", b) we wniosku do Urzędu Miejskiego w P. Z. o wyrażenie zgody na przejście kanalizacją przez ul. K. użyty jest termin "budowa kanalizacji sanitarnej", a w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "budowa odcinka kanalizacji technologicznej";
7) w latach poprzednich w związku z wprowadzaniem do rzeki zwiększonej ilości zawiesiny ogólnej w ściekach występowały przypadki uduszenia ryb na tym odcinku B. D., o czym wspominał pracownik PZW w W.
Wskazując na powyższe Gmina Miejska P. Z. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i wskazanie rozwiązania polegającego na skierowaniu przedmiotowych ścieków na miejską oczyszczalnię komunalną w P. Z.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...]przywołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził m.in., że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi i przy jej wydaniu została zachowana obowiązująca procedura "na co są dowody w aktach sprawy", a załączone wyniki badań stężeń zanieczyszczeń w oczyszczonych ściekach świadczą, że ścieki te spełniają wymogi w zakresie wprowadzania ścieków do wód powierzchniowych, ustanowione obowiązującymi aktualnie przepisami prawnymi.
Wskazując na przedstawioną w uzasadnieniu skargi argumentację Wojewoda wywiódł, że "wniosek odwołującego się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i proponowanie skierowania na komunalną oczyszczalnie ścieków już oczyszczonych całkowicie i spełniających warunki do wprowadzenia ich do wód powierzchniowych jest nie do przyjęcia". Dlatego orzeczono jak w sentencji.
Na tę decyzję Gmina Miejska P.-Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz o "nakazanie rozwiązania polegającego na skierowaniu ścieków Rozlewni Wód Mineralnych na zmodernizowaną miejską oczyszczalnię ścieków". Zarzuciła również, iż w decyzji Starosty K. nie ustosunkowano się do wniesionych zastrzeżeń Burmistrza Miasta P.-Z., podtrzymując zarzuty i wnioski zawarte w odwołaniu złożonym od decyzji Starosty K. Ponadto strona skarżąca wywodziła, że wprowadzanie ścieków z Rozlewni Wód Mineralnych Zespołu Uzdrowisk K.S.A. w P.-Z. do rzeki B. D. o znacznie większych parametrach ścieków niż przyjęto w odniesieniu do Miejskiej Oczyszczalni Ścieków oraz niemonitorowana na bieżąco ilość ścieków może w znaczny sposób pogorszyć stan środowiska wodnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2009r. (Sygn.akt II SA/Wr 395/08) uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadniając wyrok Sądu wskazał na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz lakoniczne i pobieżne przeprowadzenie przez organ drugiej instancji oceny decyzji i zarzutów podniesionych w odwołaniu.
W konsekwencji decyzja organu odwoławczego – w uznaniu Sądu – została podjęta z naruszeniem przepisów art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku ze zmianą kompetencji w zakresie pełnienia funkcji organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej określone w ustawie Prawo wodne, spowodowaną wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 4 ust. 4 a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 239 poz. 239 poz. 2019 z późn. zm.) Wojewoda działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., pismem z dnia [...]r., przekazał akta sprawy Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. jako organowi właściwemu instancyjnie.
W trakcie prowadzonego ponownie postępowania odwoławczego Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Burmistrza P.-Z. o wyjaśnienie wątpliwości związanych z zarzutami zawartymi w złożonym odwołaniu, na które uzyskał odpowiedź w piśmie z dnia 26 listopada 2009r.
Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wystąpił do Marszałka Województwa D. o dostarczenie wykazu ilości i jakości wprowadzanych ścieków do wód B. D. przez Zespół Uzdrowisk K. S.A. za lata 2006-2008 oraz I półrocze 2009 r.
Z pisma Marszałka Województwa D. z dnia [...]r., wynika, że z przedmiotowego obiektu, którego dotyczy zaskarżona decyzja (Rozlewnia Wód Mineralnych, ul. Z. [...]), na przestrzeni lat 2006-2008 nigdy nie została przekroczona dopuszczalna maksymalna ilość odprowadzanych do rzeki ścieków. Również wskaźnik zawiesiny w odprowadzanych ściekach nigdy nie był większy od dopuszczalnych.
W celu wyjaśnienia zarzutu odwołującego się odnośnie przypadków uduszenia ryb w rzece B. D. organ odwoławczy zwrócił się pismem z dnia [...] r., do Prokuratury Rejonowej w K. i Komisariatu Policji w P.-Z.
W celu ostatecznego uzgodnienia stanowiska stron postępowania oraz wyjaśnienia występujących jeszcze niejasności i wątpliwości Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. przeprowadził w dniu [...]r., w siedzibie organu rozprawę administracyjną. Po przeprowadzeniu opisanych powyżej uzupełniających czynności wyjaśniających i rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W szczegółowym uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, w tym wszystkie podjęte w niej czynności orzecznicze, a następnie – odnosząc się do istoty rozstrzygnięcia - wyjaśnił, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 2 Prawa wodnego wnioskowane wprowadzanie ścieków do wód jest zaliczane do szczególnego korzystania z wód, dla którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto, stosownie do treści art. 126 Prawa wodnego wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia korzystania z wód regionu wodnego lub z wód zlewni, ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy lub też nie spełnia wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych ustaw. Uregulowanie to statuuje obowiązek wydania pozwolenia o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie, a odmowa może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy, który z kolei odsyła do przepisu art. 125 ustawy (wyrok NSA z dnia 28.04.2006 r. sygn. II OSK 749/05. lex nr 209509). Organ orzekający wskazał również, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek przy czym zgodnie z art. 131 Prawa wodnego do wniosku dołącza się:
1/ Operat wodnoprawny, sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w art. 132 ustawy,
2/ Decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzje o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana,
3/ Opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym.
Do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 a ust. 1 Prawa wodnego, dołącza się dodatkowo zgodę właściciela tych urządzeń.
W ocenie organu załączony do wniosku operat wodnoprawny wykonany przez Zespół Usług "E." w W. zawiera wszystkie wymagane prawem elementy określone w przepisach art. 132 Prawo wodne, zaś projektowane rozwiązania techniczne są zgodne z obowiązującymi w tym zakresie normami i przepisami.
W toku postępowania nie znalazły potwierdzenia zastrzeżenia stawiane w tym zakresie przez Gminę P.-Z.
Zawarta w operacie informacja na temat ilości ścieków odprowadzanych do rzeki B. D. z Rozlewni Wód Mineralnych w 2006 r. została w toku postępowania sprostowana w piśmie wnioskodawcy z dnia [...] r.
Ponadto organ orzekający podał, że z treści pisma Marszałka Województwa D. wynika, iż w latach 2006-2008 oraz I półroczu 2009 r., ilość wprowadzonych ścieków z Rozlewni Wód Mineralnych przy ul. Z. [...] do B. D. w żadnym okresie nie przekroczyła dopuszczalnej maksymalnej ilości odprowadzanych do rzeki ścieków określonej w operacie i zaskarżonej decyzji (470 m3/dobę).
Również temperatura i skład ścieków zostały określone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. (Dz. U. Nr 137, poz. 984 z późn. zm.).
Z uzasadnienia wynika również, że operat zawiera informację, iż Gmina P.-Z. jest zarządcą drogi (ul. K.) gdzie ma przebiegać urządzenie liniowe (rurociąg) podczas, gdy w rzeczywistości Gmina jest właścicielem nieruchomości, ale powyższa pomyłka nie ma istotnego znaczenia w sprawie.
Nieuzasadniony jest również zarzut braku urządzeń pomiarowych monitorujących ilość ścieków. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z treści operatu i co zostało potwierdzone przez pracowników Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., na terenie Rozlewni Wód Mineralnych jest zainstalowane urządzenie pomiarowe typu SEN SONAR SiA-360-0X32 NIVELO nr[...], rejestrujące ilość ścieków oczyszczonych, odprowadzanych do wód rzeki B. D.
W toku postępowania odwoławczego nie został potwierdzony zarzut innych wymagań w zakresie dopuszczalnych parametrów zanieczyszczeń i częstotliwości prowadzenia pomiarów ścieków dla planowanego przedsięwzięcia, w porównaniu z wymaganiami określonymi wobec Miejskiej Oczyszczalni Komunalnej, przy czym powołane powyżej rozporządzenie różnicuje wymogi w tym zakresie z różnym ich składem i oddziaływaniem na środowisko.
Wskaźniki zamieszczone w operacie i decyzji pokrywają się z wartościami zawartymi w rozporządzeniu, podobnie jak częstotliwość dokonywania pomiarów.
Oczyszczone ścieki będą odprowadzane do wód rzeki B. D., której administratorem jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W.
Do chwili obecnej dla regionu wodnego obejmującego obszar administrowany przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W. nie zostały sporządzone warunki korzystania z wód regionu wodnego w rozumieniu art. 113 ust. 1 pkt 4 oraz art. 115, ani też warunki korzystania z wód zlewni w rozumieniu art. 113 ust. 1 pkt 5 oraz art. 116 Prawa wodnego.
Natomiast lokalizacja wylotu do wód oraz warunki, pod jakimi można odprowadzać ścieki do rzeki zostały uzgodnione w piśmie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...]r. W ocenie organu orzekającego brak jest negatywnej przesłanki dla udzielenia pozwolenia wodnoprawnego określonej w art. 125 pkt 1 Prawa wodnego, a w toku postępowania nie stwierdzono, by projektowany sposób korzystania z wody naruszał ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 2 Prawa wodnego.
Ponadto zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód w zakresie odprowadzanych ścieków nie obejmuje innych nieruchomości. W zakończeniu uzasadnienia Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W.wyjaśnił, że na obszarze projektowanego korzystania z wody obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta P.-Z., obszaru N. Z.-C., zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w P.-Z. z dnia [...] r. Przedmiotowa nieruchomość oznaczona w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] (AM-[...]), obręb N.-Z. przy ul. Z. [...] (oznaczona symbolem[...]) jest położona w strefie "B" ochrony uzdrowiskowej. W niniejszym planie zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu przewiduje się jako funkcje wiodącą: produkcje, składy i magazyny. Projektowany sposób korzystania z wody nie narusza ustaleń miejscowego planu w tym zakresie. Planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do inwestycji celu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), jak również nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
W toku postępowania nie stwierdzono by pozwolenie naruszało wymagania ochrony zdrowia ludzi i środowiska.
Ponadto – jak wskazał organ odwoławczy – w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we W. Delegatura w W. w dniu [...]r. dokonano m.in. oceny wpływu odprowadzonych ścieków z Rozlewni Wód Mineralnych rzeki B. D.
Z ustaleń Inspektoratu wynika, że wpływ ten jest znikomy, są to praktycznie wody z płukania butelek PET (woda o jakości wody rozlewanej do tych butelek). Dodatkowo stwierdzono, że na terenie rozlewni zainstalowano automatyczną myjnię, która jest zblokowana z prasą do usuwania i wyciskania etykiet z myjek.
Ocena została przeprowadzona na podstawie analiz fizykochemicznych odprowadzanych ścieków wykonanych przez akredytowane laboratorium. Organ orzekający stwierdził również, że w toku postępowania nie znalazł uzasadnienia zarzut braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia, bowiem przedsięwzięcie polegające na budowie odcinka kanalizacji technologicznej, nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia nie jest wymagane (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] r., Nr [...]).
Dodatkowo organ orzekający wskazał, że nie zostały potwierdzone przypadki uduszenia ryb w B. D., co wynika z pism Prokuratury Rejonowej w K. i Komisariatu Policji w P.-Z. Pomimo zobowiązania na rozprawie w dniu [...]r. Gmina P.-Z. nie przedstawiła dowodów w tym zakresie, a przedstawiciele Polskiego Związku Wędkarskiego obecni na rozprawach w dniu [...] r. i [...] r. również nie potwierdzili takich przypadków oraz nie sprzeciwili się w wydaniu pozwolenia wodnoprawnego.
W tych okolicznościach Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. uznał, że spełnione zostały ustawowe wymagania do wydania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.
Zgodność z prawem decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała Gmina P.-Z., reprezentowana przez Burmistrza, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. art. 6, 7, 10, 77, 79 i 81 kodeksu postępowania administracyjnego oraz podważyła wiarygodność przedłożonego wraz z wnioskiem operatu wodnoprawnego, podnosząc jednocześnie, że Zespół Uzdrowisk K. od lat nielegalnie odprowadza ścieki powstałe na terenie Rozlewni Wód Mineralnych w P. Z. do urządzeń przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych.
Ponadto skarżąca Gmina zarzuciła w uzasadnieniu skargi niezawiniony przez siebie brak uczestnictwa w wizji lokalnej przeprowadzonej przez organ odwoławczy w dniu [...] r., co pozbawiło ją możliwości sprawdzenia lokalizacji i legalizacji urządzenia pomiarowego, rejestrującego ilość ścieków oczyszczonych odprowadzanych do wód rzeki B. D.
W skardze zawarte zostało również przypuszczenie, że właściciel rozlewni wód odprowadza ścieki poprzez kilka nieopomiarowanych przyłączy do miejskiej kanalizacji sanitarnej. Skarżąca Gmina zwróciła również uwagę, że w toku postępowania nie wyjaśniono kwestii różnicy pomiędzy ilością pobieranej wody wodociągowej, a ilością ścieków odprowadzanych z terenu Rozlewni Wód Mineralnych, co – w ocenie skarżącej Gminy – również uprawnia do kwestionowania wiarygodności operatu wodnoprawnego załączonego do wniosku.
W zakończeniu skargi Gmina P.-Z. wskazała, że wprawdzie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego różnicuje wymogi w zakresie dopuszczalnych parametrów zanieczyszczeń oraz częstotliwości prowadzenia pomiarów ścieków w zależności od ich rodzaju, a określone w decyzji parametry ścieków spełniają wymogi rozporządzenia, to jednak w jej ocenie odprowadzanie ścieków z Rozlewni Wód Mineralnych do miejskiej oczyszczalni ścieków byłoby bardziej korzystne dla środowiska niż odprowadzanie ich bezpośrednio do rzeki B. D.
Powołując się na zawarte w skardze zarzuty Gmina P.-Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie jej wykonania.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 29 czerwca 2010r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wniósł o oddalenie skargi, a w wyczerpującym uzasadnieniu tego wniosku przedstawił polemikę z zarzutami skargi. Organ nie orzekł w przedmiocie zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] r. pełnomocnik Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. oraz pełnomocnik uczestnika postępowania – Zespołu Uzdrowisk K. S.A. w P. Z. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). W toku prowadzonego w niej postępowania jurysdykcyjnego właściwe instancyjnie organy oceniały możliwość udzielenia Zespołowi Uzdrowisk K.S.A. z siedzibą w P. Z. ul. Z. [...] pozwolenia wodnoprawnego w zakresie opisanym we wniosku złożonym w trybie art. 138 ust. 1 powołanej powyżej ustawy.
W przepisie art. 125 ustawy – Prawo wodne określone zostały warunki, od których uzależnione jest wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Z treści tego przepisu wynika, że nie może ono naruszać: 1) ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni, 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.
Przyjmując takie zastrzeżenia ustawodawca wskazał również w przepisie art. 126 pkt 1 i 2 trzy sytuacje stanowiące negatywne przesłanki wydania pozwolenia wodnoprawnego, obligujące do odmowy jego udzielenia.
Dwie z nich mają relewantny związek z przepisem art. 125 poprzez stwierdzenie, że "wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3", natomiast trzecia zachodzi wówczas, gdy "projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony".
W powołanym wcześniej przepisie art. 131 ust. 1 ustawy – Prawo wodne przyjęta została w odniesieniu do pozwoleń wodnoprawnych zasada skargowości czyli działania właściwego organu na wniosek zainteresowanego podmiotu. Jednocześnie ustawodawca stawia w nim wymogi co do jego prawidłowości, uzupełnione treścią przepisu art. 132 tej ustawy, określającego zakres i formę operatu wodnoprawnego stanowiącego obligatoryjny element wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Analiza wskazywanych powyżej przepisów uprawnia do twierdzenia, że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w przypadku spełnienia przez podmiot, który ubiega się o jego wydanie, warunków przyjętych w przepisie art. 131 ustawy – Prawo wodne jest dopuszczalna wyłącznie wówczas, gdy zaistnieją okoliczności przewidziane w art. 126 tej ustawy (np. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2006r. sygn. akt II OSK 749/05, Lex nr 209509).
Pozwolenia wodnoprawnego nie można zatem traktować jako decyzji uznaniowej, bowiem konstrukcja przepisów rozdziału 4 Działu IV powoływanej ustawy, zawierającego regulację odnoszącą się do pozwoleń wodnoprawnych wskazuje, że ma ono cechy decyzji związanej.
Zdaniem Sądu w materiale sprawy, na podstawie którego – zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wcześniej powołanej – orzeka sąd administracyjny, brak jest podstaw do stwierdzenia okoliczności, które – stosownie do treści przepisu art. 126 ustawy – Prawo wodne – uprawniałyby do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.
Sąd podziela ocenę dokonaną w tym zakresie przez organy orzekające w administracyjnym postępowaniu instancyjnym, uznając w szczególności, że w toku prowadzonego postępowania nie zostały ujawnione czy wykazane naruszenia w zakresie uwzględnionym w przepisie art. 125 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy. Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania twierdzeń organu odwoławczego odnoszących się do tej kwestii, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast negatywna przesłanka opisana w art. 126 pkt 2 ustawy – Prawo wodne nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Organ odwoławczy powołał się również w uzasadnieniu wydanej decyzji na prawidłowość przedłożonego w sprawie operatu wodnoprawnego, sporządzonego przez uprawnioną do takiej czynności specjalistyczną jednostkę, a twierdzenia te są – zdaniem Sądu całkowicie uzasadnione.
Sąd podziela również ocenę organu odwoławczego co do zbędności uzyskiwania w rozpoznawanej sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W stanie prawnym istniejącym od dnia [...] r. tj. od dnia wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym jego realizacja nie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ugody.
Zdaniem Sądu istotne też jest to, że udzielone zaskarżoną decyzją pozwolenie wodnoprawne nałożyło na podmiot uprawniony do korzystania z niego tzn. na Zespół Uzdrowisk K. S.A. rygorystyczne warunki jego wykonywania, z zastrzeżeniem możliwości cofnięcia lub ograniczenia bez odszkodowania udzielonego pozwolenia. Decyzja przewiduje równocześnie środki kontroli prawidłowości jej wykonywania, m.in. poprzez obowiązek zainstalowania urządzeń pomiarowych, prowadzenie regularnie analiz fizykochemicznych odprowadzanych ścieków i ewidencjonowanie ich wyników. Z operatu wodnoprawnego wynika też, że przewidziane są urządzenia pomiarowe i optymalny – pod względem bezpieczeństwa środowiskowego – układ technologiczny do oczyszczania i odprowadzania ścieków do rzeki B. D., zapewniający spełnienie wymogów określonych przez powoływane wcześniej rozporządzenie w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
W istniejących w rozpoznawanej sprawie okolicznościach faktycznych i uwarunkowaniach prawnych brak było – zdaniem Sądu – uzasadnionych podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Podnoszone w toku postępowania instancyjnego i w skardze przez Gminę P.-Z. zarzuty nie znalazły potwierdzenia w materiale zebranym w sprawie. Nie dotyczyły też one takich kwestii, które mogły być kwalifikowane – po myśli przepisów ustawy – Prawo wodne – jako negatywne przesłanki dla udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w zakresie opisanym we wniosku.
W ocenie Sądu nie zasługiwały również na akceptację zarzuty odnoszące się do naruszeń procedury administracyjnej, w tym art. 10 § 1 oraz art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Wprawdzie zasadne jest twierdzenie skarżącej Gminy o pozbawieniu jej możliwości uczestniczenia w oględzinach przeprowadzonych przez organ odwoławczy w dniu [...] r. na terenie Rozlewni Wód Mineralnych w P. Z., ale naruszenie to – zdaniem Sądu – nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem efektem tej czynności nie były ustalenia istotne tzn. mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa może być skutecznie podnoszony wówczas, gdy naruszenie spowodowało ujemne skutki dla podmiotu, wobec którego dopuszczono się tego uchybienia.
Zdaniem Sądu nie można również zarzucić organom orzekającym w sprawie w postępowaniu instancyjnym naruszenia przepisów art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa, bowiem postępowanie przeprowadzono w sposób zgodny z prawem i bardzo staranny, a materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący i wnikliwy. Tym samym nie uchybiono obowiązkowi ustalenia w sprawie prawdy obiektywnej.
Niezasadne jest też twierdzenie Gminy P.Z. że odprowadzanie – na podstawie udzielonego pozwolenia – oczyszczonych ścieków przepływowych do rzeki B.D. będzie mniej korzystne dla środowiska niż odprowadzanie ich do miejskiej oczyszczalni ścieków ze względu na zastosowane wobec niej parametry i wymóg prowadzenia rejestru oraz pomiarów ilości odprowadzanych ścieków.
W ocenie Sądu – wobec treści przepisu art. 125 pkt 3 oraz art. 128 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo wodne, zawierającego katalog elementów pozwolenia wodnoprawnego, w którym uwzględniono też obowiązki niezbędne dla ochrony zasobów środowiska, należy uznawać, że pozwolenie wodnoprawne poprzez wszystkie wymagane ustawowo klauzule w nim zamieszczone przyjmuje optymalne dla środowiska rozwiązania i warianty. Temu celowi – zdaniem Sądu – służy szczególne sformalizowanie wniosku, operatu wodnoprawnego i pozwolenia wodnoprawnego.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że organ odwoławczy orzekając w sprawie prawidłowo zastosował w niej przepisy prawa materialnego, nie uchybiając przy tym wymogom procedury administracyjnej – nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i stosownie do przepisu art. 151 wskazywanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
H.B. 4.11.2010r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło