II SA/Wr 375/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-07-27

Skład orzekający: Alicja Palus, Zygmunt Wiśniewski, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej Wrocławia w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która ingeruje w prawo własności skarżącej poprzez wyznaczenie nowej drogi lokalnej i poszerzenie istniejącej, narusza jej interes prawny lub uprawnienie w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Miejskiej Wrocławia dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mimo ingerencji w prawo własności skarżącej poprzez wyznaczenie nowej drogi lokalnej i poszerzenie istniejącej, nie narusza obiektywnego porządku prawnego. Szerokość planowanych dróg spełnia wymogi techniczne, a ingerencja w prawo własności służy realizacji celów publicznych, takich jak zapewnienie prawidłowej obsługi komunikacyjnej osiedla. Roszczenia skarżącej dotyczące rekompensaty za utracony grunt mają charakter cywilnoprawny i podlegają rozstrzygnięciu przez sądy powszechne.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 14 lutego 2008 r. uchwalającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła, że uchwała narusza jej interes prawny, ponieważ projektowana droga lokalna "niszczy" jej dwie działki, czyniąc jedną z nich "resztką podpodziałową". Skarżąca zgłosiła szereg żądań dotyczących szerokości drogi, włączenia części drogi gminnej do jej działek, zwrotu gruntu, odmowy odszkodowania i zniesienia linii zabudowy. Rada Miejska Wrocławia wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że plan został opracowany zgodnie z prawem, a ingerencja w własność skarżącej jest niezbędna dla obsługi komunikacyjnej osiedla i spełnia wymogi techniczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alicja Palus Sędzia WSA - Zygmunt Wiśniewski Sędzia NSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 14 lutego 2008 r. nr XVIII/517/2008 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego położonego na wschód od ul. gen. S. Grota-Rowackiego od granicy miasta do ul. Terenowej , w obrębie Wojszyce we Wrocławiu w granicach działce nr [...] i nr [...] oddala skargę. Uchwałą Nr XVIII/517/08 z dnia 14 lutego 2008r. Rada Miejska Wrocławia, działając na podstawie art.18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) w związku z uchwałą Nr LI/3164/06 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 maja 2006r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego na wschód od ul. Gen. Stefana Grota – Roweckiego, od granicy miasta do ul. Terenowej, w obrębie Wojszyce we Wrocławiu (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia Nr 5, poz. 165) uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla wskazanego wyżej obszaru. Pismem z dnia 30 kwietnia 2008r. S. K. wezwała Radę Miejską W., w trybie art. 101 ustawy z dnia 18 marca 1990r. o samorządzie gminnym do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego. W odpowiedzi, Rada Miejska W. podjęła uchwałę nr XXI/703/08 z dnia 15 maja 2008r. , w której nie uwzględniła powyższego wezwania. W tych okolicznościach S. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę z dnia 14 lutego 2008r. Nr XVIII/517/08 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego na wschód od ul. Gen. Stefana Grota –Roweckiego, od granicy miasta do ul. Terenowej, w obrębie Wojszyce we Wrocławiu. W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, gdyż zaprojektowana droga lokalna " niszczy" dwie działki o numerach [...] i [...] AM 20 stanowiące własność skarżącej. Działka nr [...] w tak uchwalonym planie staje się "resztką podpodziałową". Z dużej działki o pow. 1392 m² przewiduje się zająć od ulicy G. –R. pas 4 -metrowy na poszerzenie ulicy, a na drugim boku od ul. B. pas 20- metrowy pod drogę lokalną z działki nr [...] i nr [...] (około 1000m²). Mając na uwadze powyższe, skarżąca zgłosiła n/w żądania oraz złożyła następujące oświadczenia celem uwzględnienia ich przez Sąd., a mianowicie : 1) nie wyraża zgody na 20 metrową szerokość drogi lokalnej, lecz jedynie na szerokość 12 metrową, 2) zgłasza wniosek o włączenie do działek stanowiących jej własność obszaru drogi gminnej, tj. ul. B. w miejscu, w którym planuje się nową drogę lokalną, 3) żąda zwrotu w podwójnej ilości m² gruntu w stosunku do gruntu jej "zabranego" w planie o tym samym przeznaczeniu w tej samej okolicy, 4) nie wyraża zgody na przyznanie odszkodowania za "zajęty" w planie grunt, ani też na "przeliczenie wartości gruntu rolnego na grunt budowlany", 5) wnosi o zniesienie od nowej drogi lokalnej przy działce nr [...] linii zabudowy szerokości 4m. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska W. wniosła o oddalenie skargi w całości. Rada stwierdziła, że nie są słuszne zarzuty dotyczące naruszenia własności prywatnej skarżącej w sposób nadmierny poprzez poszerzenie drogi publicznej 1KD-Z w przypadku działki nr 34 oraz wyznaczenie nowej ulicy 8 KD-L w przypadku działek nr [...] i [...]. Zaskarżony plan opracowany został w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy jego ustalenia kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, minimalna szerokość ulicy w liniach rozgraniczających powinna wynosić 12 m, jednakże powinna być ona odpowiednio zwiększona, jeżeli przewiduje się umieszczenie w tej ulicy większej liczby pasów ruchu, torowiska tramwajowego, ścieżek rowerowych, pasów lub zatok postojowych, pasów zieleni wysokiej lub urządzeń odwodnienia powierzchniowego. Ulica oznaczona w planie symbolem 8 KD-L została przeznaczona do obsługi komunikacyjnej kilkutysięcznego osiedla jako łącznik prowadzący poprzez ulicę gen. S. Grota-Roweckiego w stronę centrum miasta. Istotny jest ruch pieszy i rowerowy, ponieważ w kierunku wschodnim ulica ta ma prowadzić do terenów usług publicznych oraz zieleni rekreacyjnej położonej w Klinie W.-T., a ze względu na położenie pełnić będzie funkcję ponadlokalną. Stąd ważną rolę odgrywa szerokość ulicy 8 KD-L i jej alejowy charakter, co umożliwia odsunięcie ruchu pieszego od jezdni oraz wprowadzenie trasy rowerowej. Wiąże się to z bezpieczeństwem pieszych. Pogodzenie tych równorzędnych w tym przypadku funkcji ulicy, to jest ruchu kołowego i pieszego, które są oddzielone w jednej przestrzeni ulicznej pasem zieleni, ma odzwierciedlenie w szerokości ulicy w liniach rozgraniczających wynoszącej 20 m. Na etapie sporządzania planu ulicę G.-R., prowadzącą do centrum miasta, oznaczoną na rysunku planu 1 KD-Z poszerzono kosztem działki nr 34 o pas terenu o szerokości 5 – 6 m, natomiast wyznaczając nową ulicę 8KD-L na wysokości działki nr 34 zabrano pas terenu o szerokości 5 m, natomiast na wysokości działki nr [...] – pas terenu o szerokości od 2 m do 24 m. Wyznaczenie niezbędnych ulic publicznych zostało poprowadzone możliwie w ten sposób, że obejmuje skrajne fragmenty działek w połowie szerokości ulicy 8 KD-L lub po skosie, co powoduje rozłożenie obciążenia wynikającego z ustaleń planu na większą liczbę właścicieli terenów w tym obszarze. Zarzuty zawarte w pkt 2 i 3 skargi są bezprzedmiotowe, gdyż nie dotyczą ustaleń planu lecz przyszłej wymiany gruntów. Zaskarżony plan nie określa na działce nr [...] linii zabudowy. W takim przypadku obowiązują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ustalenia planu są wynikiem rozważenia interesów jednostkowych poszczególnych właścicieli oraz ogółu, a poszerzenie ulicy G.-R. oraz poprowadzenie ulicy 8KD-L jako drogi publicznej potrzebnej do prawidłowej obsługi komunikacyjnej osiedla oraz jego okolic, zostało uznane za niezbędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w tym także na uchwały zaskarżone na podstawie art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, wcześniej powoływanej. Należąca do tej kategorii aktów uchwała była przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przed dokonaniem oceny zaskarżonej uchwały we wskazanym w skardze zakresie, z urzędu ocenił czy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w nieprawomocnym wyroku z dnia 30 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Wr 489/08 dokonał oceny legalności całej uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 14 lutego 2008r. Nr XVIII/517/08, czy też badał jej legalność tylko w określonym zakresie. Z uzasadnienia wyroku z dnia 30 czerwca 2009r. wynika, że Sąd w tej sprawie (o sygn. II SA/Wr 489/08) badał ustalenia planu w węższym zakresie, a mianowicie jedynie w zakresie ustaleń planu co do drogi zbiorczej oznaczonej jako 2KD-Z. Dlatego też w sprawie będącej obecnie przedmiotem kontroli Sądu nie zachodzi okoliczność lis pendens ( zawisłość sprawy), ani tym bardziej res iudicata (prawomocne osądzenie sprawy). Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie istniejących w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych nie znalazł podstaw dla uwzględnienia skargi, co uprawniało Sąd do zastosowania przy orzekaniu przepisu art. 151, wskazanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego o oddaleniu skargi. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W warunkach przywołanej regulacji Sąd był zobligowany przede wszystkim do ustalenia, czy skarga spełnia wymagania formalne tzn. czy została wniesiona w terminie, czy jej wniesienie poprzedzone było bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz czy zaskarżony akt należy do sfery administracji publicznej. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżenie kwestionowanej uchwały nastąpiło z zachowaniem wymaganego terminu, a skarżąca przed dokonaniem tej czynności wezwała – bezskutecznie – Radę Miejską W. do usunięcia naruszenia prawa. Nie może też budzić wątpliwości – wobec przedmiotu normowanego uchwałą, że zaskarżony akt prawa miejscowego należy do uchwał z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Spełnienie wymogów formalnych skutkowało uprawnieniem Sądu do dokonania oceny legitymacji skarżącej do zaskarżenia opisanej w petitum skargi uchwały we wskazanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że uchwała Nr XVIII/517/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 14 lutego 2008r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego na wschód od ul. Gen. Stefana Grota-Roweckiego od granicy miasta do ul. Terenowej, obręb Wojszyce , ingeruje w uprawnienia właścicielskie skarżącej odnośnie działki nr [...] i działki nr [...] objętych miejscowym planem, co daje jej podstawę (interes prawny) do zaskarżenia tej uchwały do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi w trybie wskazywanego powyżej przepisu może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (np. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 47/04, ONSA i NSA 2005/1/2). Przymiot strony w postępowaniu zmierzającym do oceny legalności uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest zatem na szczególnych zasadach. Ocena taka może być dokonana po stwierdzeniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia i w zależności od jego rodzaju skarga może, ale nie musi być uwzględniona. Uwzględnienie skargi dotyczącej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzależnione jest bowiem od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego skarżącego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Na wstępie należy podkreślić, że prawo własności jest w Rzeczpospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie ( art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) oraz poprzez przepisy Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie oznacza to jednakże, że jest ono prawem absolutnym i bezwzględnym. Konstytucja RP dopuszcza bowiem w art. 64 ust. 3 możliwość ograniczenia praw właścicielskich. Jest to możliwe jednakże na podstawie przepisów ustawy i w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Taką ustawą, która dopuszcza wprowadzenie ograniczeń w korzystaniu z własności nieruchomości jest ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zwana dalej - u.z.p.p. W myśl art. 3 u.z.p.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym m. in. uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Organy gminy zostały upoważnione przez ustawodawcę do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wynika to wprost z art. 6 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują , wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Oznacza to, że plany zagospodarowania przestrzennego, będące prawem miejscowym, w sposób pośredni lub bezpośredni wpływają na sposób wykonywania prawa własności. Uprawnienia planistyczne gminy, nazywane władztwem planistycznym, nie są nieograniczone i muszą znajdować podstawę ustawową (art. 94 Konstytucji). Przepisy ustawy dość szeroko określają granice, w jakich gmina może podejmować władcze rozstrzygnięcia w sferze planowania przestrzennego. Władztwo planistyczne obejmuje kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy. Ingerencja gminy w prawo właścicielskie może dokonywać się wyłącznie na zasadzie poszanowania porządku prawnego i nie może prowadzić do nadużycia przysługujących gminie uprawnień. Gmina jednak samodzielnie decyduje o przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania określonych obszarów. Uwzględniając zatem jako zasadę przysługiwanie gminie uprawnień decydujących o jej władztwie planistycznym, Sąd w niniejszej sprawie badał, czy gmina tego władztwa nie nadużyła, skutkiem czego tego nie stwierdził. Postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ramach określonych postanowieniami art. 15 u.z.p.p., oprócz ustaleń dotyczących przeznaczenia poszczególnych terenów wprowadzają różne ograniczenia i warunki związane z planowanym zagospodarowaniem. Teren objęty planem tworzy bowiem pewną zwartą całość, opartą na określonych założeniach – koncepcji autorskiej. Pozwala to na zachowanie określonego porządku planistycznego, zwartości planu w celu realizacji jego podstawowych założeń. Autor projektu planu miejscowego przy jego tworzeniu musi uwzględnić szereg przepisów powszechnie obowiązujących, tak aby przygotowana koncepcja planu spełniała wymagania prawem przewidziane. W niniejszym przypadku musiały być w szczególności respektowane przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430 ), a konkretnie postanowienia § 7 odnoszące się do szerokości drogi odpowiedniej klasy. Planowana bowiem nowa droga publiczna (ulica) 8 KD-L jest zaprojektowana w planie jako droga w linii prostej, prostopadła do drogi publicznej 1 KD-Z i prostopadła po przeciwnej stronie do drogi publicznej 27 KD-D, z którą tworzy skrzyżowanie. Tak zaplanowana droga 8 KD-L "przecina" szereg nieruchomości stanowiących własność nie tylko skarżącej ( dz. nr 34 i nr 9) ale i innych właścicieli nieruchomości, a więc niewątpliwie narusza własność skarżącej. Jednakże planowana nowa droga 8 KD-L oraz planowane poszerzenie drogi publicznej 1KD-Z kosztem działki skarżącej nr 34 (ale również i innych właścicieli nieruchomości) nie narusza obiektywnego porządku prawnego. Szerokość ulic spełnia wymogi wymienionego rozporządzenia. Argumentacja Rady Miejskiej W. wyczerpująco i przekonująco wyjaśniła potrzebę wprowadzenia do planu miejscowego kwestionowanych zapisów, a także prawidłowo skutkami planu obciążyła szerszą grupę właścicieli nieruchomości, nie tylko więc skarżącą. Rzeczą naturalną jest bowiem, że w dużej aglomeracji miejskiej jaką jest Wrocław, w miarę rozwoju miasta muszą co jakiś czas powstawać nowe drogi publiczne lub istniejące drogi należy poszerzać, tak aby obsługa komunikacyjna osiedli mieszkaniowych odbywała się w sposób funkcjonalny i bezpieczny. Dlatego też naruszenie własności skarżącej zapisami zaskarżonego planu miejscowego w zakresie działek nr 9 i nr 34 nie narusza prawa powszechnie obowiązującego. Za przyjętymi rozwiązaniami w planie przemawiają konkretne merytoryczne założenia, których skarżąca skutecznie nie podważyła. Jak już wyżej zostało powiedziane, prawo własności można ograniczyć tylko ze względu na ważną wartość mocniej chronioną ( tzw. zasada hierarchiczności wartości chronionych przez prawo). Wartością wyżej chronioną ( art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) jest jedynie interes publiczny ("cele publiczne"), a nie subiektywny interes skarżącej. Podkreślić należy, że w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603) celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. "wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji". Uchwalając plan miejscowy gmina może przeznaczyć na realizację celów publicznych nie tylko grunty będące własnością gminy bądź Skarbu Państwa, lecz także może przeznaczyć na takie cele grunty stanowiące własność osób fizycznych i prawnych. W tej mierze brak jest ustawowych ograniczeń, w szczególności zakaz taki nie wynika z przepisów Konstytucji, które choć chronią prawo własności lecz równocześnie dopuszczają do wywłaszczenia tego prawa na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem ( patrz: wyrok NSA z 03.11.1999r., sygn. IV SA 1678/98 LEX nr 48263). Skarżąca w związku z wprowadzeniem do planu nowej drogi publicznej 8 KD-L i poszerzeniem istniejącej drogi 1 KD-Z określiła w skardze warunki z prośbą o ich uwzględnienie przez Sąd rozpoznający skargę. Warunki te w zasadzie stanowią roszczenie skarżącej - przedstawione w różnych wariantach - skierowane do Gminy W. w zakresie godziwej rekompensaty za zmianę przeznaczenia części nieruchomości skarżącej na cel publiczny. Wyjaśniając tą kwestię, należy wskazać, że ustawodawca przewidział w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sposób wzajemnych rozliczeń pomiędzy gminą a właścicielem nieruchomości, w związku ze zmianą planu. Zgodnie z wymienionym przepisem, jeśli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2 , żądać od gminy : 1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo 2) wykupienia nieruchomości lub jej części ( ust. 1). Realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej (ust. 2). Gmina ma obowiązek realizować roszczenie wskazane przez uprawnionego, zgodnie z ust. 1 art. 36 u.z.p.p. Oba te roszczenia mają charakter cywilnoprawny. Ustawodawca dopuszcza realizację roszczeń związanych z brakiem możliwości korzystania z nieruchomości, o której mowa, w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi nieruchomości zamiennej, uzależniając jednakże tę formę realizacji roszczenia od możliwości i woli gminy. Również ta forma wyrównania strat związanych z uchwaleniem lub zmianą planu następuje na podstawie przepisów prawa cywilnego. Roszczenia te stają się wymagalne z datą wejścia w życie planu miejscowego, a więc dotyczą etapu po wejściu w życie planu miejscowego. Spory w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1-3 i ust. 5, rozstrzygają sądy powszechne ( art. 37 ust. 10) ustawy). Słusznie zatem organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że zarzuty wymienione w pkt 2 i 3 skargi nie dotyczą ustaleń planu lecz zasad przyszłej wymiany gruntów w związku z realizacją drogi publicznej. Reasumując należy podkreślić, że w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała naruszenia zasad, istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, a także właściwości organów w tym zakresie, co wyklucza zastosowanie sankcji, o których mowa w art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło