II SA/Wr 386/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o wyłączenie: sędziego NSA L.J., sędziego WSA O.B., sędziego NSA H.K., sędziego WSA M.G., sędziego NSA A.W., sędziego WSA A.P., sędziego NSA Z.W., sędziego WSA A.S., sędziego WSA J.S., sędziego WSA L.S., sędziego NSA M.R.–O., sędziego NSA T.K., sędziego NSA H.B., sędziego WSA D.D.–O., sędziego WSA K.B., sędziego WSA M.S., sędziego WSA M.O., sędziego WSA Z.Ł., sędziego NSA A.M., sędziego NSA J.K., sędziego WSA T.Ś., sędziego NSA R.P., sędziego NSA J.S., sędziego NSA H.Ł., sędziego NSA L.B., sędziego WSA M.T.–R., sędziego WSA A.Ch., sędziego WSA K.R., sędziego WSA J.D.M., sędziego WSA W.W.–I., sędziego WSA E.K., sędziego WSA A.W.. od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 386/12 w sprawie ze skargi D.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem odmawiającym stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie zbiorników na nieczystości płynne o charakterze socjalno-bytowym, postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku skarżącej o wyłączenie sędziego NSA L.J.; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pismem z dnia 19 maja 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów wymienionych w sentencji orzeczenia od rozpoznania sprawy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem odmawiającym stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie zbiorników na nieczystości płynne o charakterze socjalno-bytowym. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż zarzuca sędziom "wykorzystywanie własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, chronienie bezprawia i układów t.-w. mafii powiązanej z Agencją Nieruchomości Rolnych we W. w Gminie T., w Starostwie Powiatowym w T." oraz "stronniczość i niesprawiedliwość". Nadto skarżąca stwierdziła, że wyłączenie powinno nastąpić "dla dobra interesu społecznego, interesu Rzeczypospolitej Polskiej, wymiaru sprawiedliwości, strony skarżącej, która ma w tym również interes prawny". Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Ponadto stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały zatem przez ustawodawcę jedynie ogólnie wskazane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym jednak należy, że zgodnie z art. 20 p.p.s.a to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego Sądu, Sąd rozpatrując wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy występują podstawy wyłączenia, ale również czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadnić jego wyłącznie. Wreszcie wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia sędziów wskazanych przez skarżącą od orzekania w sprawie. Sąd bowiem, nie dostrzegł istnienia przesłanek, o których mowa w art. 18 p.p.s.a, stanowiących podstawę do wyłączenia z mocy ustawy. Odnosząc się natomiast do argumentów wskazanych przez skarżącą we wniosku o wyłączenie sędziów, Sąd doszedł do przekonania, że bezsprzecznie nie stanowią one przesłanek uzasadniających ich wyłączenie. Jako przyczynę wyłączenia sędziów skarżąca wskazała bowiem "wykorzystywanie przez sędziów własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, chronienie bezprawia i układów t.-w. mafii powiązanej z Agencją Nieruchomości Rolnych we W. w Gminie T., w Starostwie Powiatowym w T." oraz "stronniczość i niesprawiedliwość". Skarżąca nie złożyła przy tym jednak – co wymaga podkreślenia Sądu - żadnych dowodów uprawdopodobniających przedstawione okoliczności, a które w jej ocenie stanowią podstawę do wyłączenia sędziów od orzekania w jej sprawie. Tymczasem nawet wątpliwości o charakterze proceduralno-porządkowym nie stanowią podstaw wyłączenia sędziego, w przypadku gdy nie są wyrazem stronniczości ze strony sędziego (postanowienie SN z dnia 8 marca 1972 r., I PZ 9/72, niepubl). W niniejszej natomiast sprawie nie można przyjąć, aby skarżąca, poprzez samo tylko użycie określenia "stronniczy sędziowie" wykazała aby "taka stronniczość rzeczywiście zachodziła", a tym samym aby uprawdopodobniła, że zachodziły okoliczności uzasadniające wątpliwości co do ich bezstronności. Tym bardziej, że samo subiektywne przeświadczenie skarżącej co do tego, że sędziowie są "stronniczy" nie stanowi i nie może stanowić przesłanki do żądania ich wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 (ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97) podkreślił, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (zob. także glosę A. Gomułowicza aprobującą stanowisko NSA sformułowane w tym postanowieniu, OSP 2008, z. 11, s. 916 i n.). Mając zatem powyższe na względzie, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzec jak w pkt II sentencji postanowienia. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej w przedmiocie wyłączenia od rozstrzygania w sprawie sędziego NSA L.J. – a zatem sędziego, który już nie orzeka w tutejszym Sądzie –stwierdzić należy, że postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć, co znalazło wyraz w pkt I sentencji.