II SA/Wr 391/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 25 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki obiektów budowlanych wchodzących w skład kompleksu rekreacyjnego miejsc wypoczynku i miejsc kąpieli postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., którą nakazano stronie skarżącej dokonanie rozbiórki szlabanów wjazdowo-wyjazdowych w ilości 4 sztuk oraz dwóch urządzeń dozorowych w postaci bramek elektronicznych – zlokalizowanych na działce nr 196 w P., gmina O., na terenie kompleksu rekreacyjnego "[...]". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na uzasadnienie wniosku podano, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka części obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona okaże się iluzoryczna. W związku z powyższym, w przypadku decyzji o rozbiórce przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wymagają szczególnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011, II OSK 476/11; z dnia 9 czerwca 2014 r., II OSK 1446/14; z dnia 4 listopada 2014r., II OSK 2911/14). Dalej wskazano, że za prace rozbiórkowe skarżąca będzie musiała zapłacić podmiotom profesjonalnym, co już spowoduje uszczuplenie jej majątku w wysokości ok. 10 tys. zł. Po drugie, w razie wadliwości zaskarżonej decyzji, czego prawdopodobieństwo jest duże, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę rangę podnoszonych zarzutów, w tym naruszenie przez organ zasady dwuinstancyjności postępowania, okaże się, iż obiekty, o jakich mowa mogły być zlokalizowane na działce nr 196 w P.. Wtedy zaś skarżąca musiałaby je kolejny raz posadowić, co wiązałoby się z kosztami rzędu 125 tys. zł i stanowiło wydatek spowodowany jedynie niezgodnymi z prawem działaniami organu. Co więcej, sytuacja finansowa skarżącej nie jest zadowalająca, gdyż w roku 2016 zakończyła ona swoją działalność ze stratą w wielkości 476.553,75 zł. Ujemny bilans finansowy sprawia, że skarżąca nie dysponowałaby środkami celem przywrócenia stanu poprzedniego i tym samym trudno byłoby jej odwrócić skutki wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca zaznaczyła też, że zaskarżona decyzja jest tylko jedną spośród kilku decyzji utrzymujących w mocy nakazy rozbiórki, wydanych w stosunku do działki nr 196. Przesłanki znacznej szkody finansowej oraz trudnych do odwrócenia skutków należy więc rozpatrywać globalnie, z ich uwzględnieniem. W konsekwencji trzeba zauważyć, że wobec skarżącej, jak i dla powiązanej z nią spółki [...] sp. z o.o. (której strata na koniec roku 2016 wyniosła 2.550.338,09 zł), oprócz przedmiotowej organ utrzymał w mocy nakazy rozbiórki: 1) miejsc parkingowych utwardzonych podbudową z tłucznia granitowego, wiat rekreacyjnych w ilości 4 sztuk, ciągów pieszo-komunikacyjnych usytuowanych wzdłuż zbiornika wodnego; 2) placu zabaw wraz z podłożem piaszczystym oraz pomostów pływających; 3) 19 pomostów o konstrukcji drewnianej oraz dodatkowego pomostu podwójnego i dokonanie rozbiórki placu przeznaczonego do gier i zabaw. Te nakazy rozbiórki również są przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Koszty demontażu tych obiektów, które orientacyjnie wyniosłyby ponad 250.000 zł musiałyby być pokryte już w obecnym czasie, co niewątpliwie stanowiłoby szkodę dla skarżącej, jak i powiązanej z nią spółki [...] sp. z o.o. Z kolei - analogicznie jak powyżej – ich ponowne posadowienie, to wydatek ok. 1.500.000,00 zł, którego żadna z ww. spółek nie byłaby w stanie ponieść. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (tak też np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej obecnie sprawie, zdaniem Sądu, argumentacja skarżącej przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję organu powiatowego. Sąd ocenił bowiem, że wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce licznych obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr 196 w P. można uznać za skutek trudny do odwrócenia, bowiem wywołana wykonaniem zaskarżonej decyzji w tym zakresie zmiana w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej byłaby z pewnością znacząca i istotnie wpływająca na sytuację prawną i faktyczną, w jakiej znalazłaby się skarżąca. Wykonanie zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, a później ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd, mogłoby doprowadzić do powstania znacznej szkody po stronie skarżącej, na co wskazuje przywołana we wniosku kondycja finansowa skarżącej i przewidywane koszty wykonania nakazanej rozbiórki. Szacunkowa wartość wykonania nakazanych robót budowlanych, których koszt miałaby ponieść skarżąca (ok. 125 tys. zł), stanowi zdaniem Sądu kwotę obiektywnie wysoką i poniesienie takiego wydatku przez skarżącą może być – w razie uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd – poczytane za znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Ewentualne późniejsze dochodzenie zwrotu poniesionych wydatków mogłoby być długotrwałe, co przemawia za udzieleniem skarżącej ochrony tymczasowej. Trafnie też we wniosku zauważono, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdaje się być utrwalony już pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W razie uwzględnienia skargi skutki nieuzasadnionej rozbiórki dotkną właściciela obiektu, a ewentualnie udzielona mu ochrona okaże się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OZ 785/12, i z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1511/17). Wskazać przy tym jednak należy, że udzielenie ochrony tymczasowej na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie wiąże Sądu co do rozstrzygnięcia dotyczącego samej skargi. Wszelkie zarzuty wobec zaskarżonej decyzji będą bowiem podlegały ocenie Sądu na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.