II SA/Wr 403/06
WyrokWSA we Wrocławiu2008-08-01
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren prywatny na cele zieleni urządzonej, narusza prawo własności właściciela i stanowi nadużycie władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności skarżących ani nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego. Gmina ma prawo do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu terenu, a skarżący nie wykazali konkretnego naruszenia ich interesu prawnego ani istotnego naruszenia procedury uchwalania planu. Ponadto, sąd stwierdził, że teren skarżących nigdy nie był przeznaczony pod zabudowę, a zarzuty dotyczące ochrony przeciwpowodziowej i ochrony przyrody nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.Stan faktyczny
Skarżący Z.R. i A.R. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Ś. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając przekroczenie uprawnień, ingerencję w ich własność poprzez objęcie prywatnej posesji planem, którego zakazy utrudniają funkcjonowanie ich własności i przynoszą straty. Podnieśli również zarzuty dotyczące braku zawiadomienia, istotnych różnic między uchwałą a załącznikiem, a także nieuzasadnionego przypisywania nieruchomości cech i roli, których nie posiada, w tym zakwalifikowania terenu jako użytku zielonego i zabezpieczenia przeciwpowodziowego. W odpowiedzi organ wskazał na prawidłowość procedury uchwalania planu i brak naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę. Przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu z kasy Sądu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spraw.) Sędziowie: NSA Halina Kremis WSA Anna Siedlecka Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Z.R. i A.R. na uchwałę Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Ś. I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata A.J. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 505,00 zł (pięćset pięć złotych), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 400,00 zł (czterysta złotych) wraz z podatkiem VAT w kwocie 88,00 zł (osiemdziesiąt osiem złotych) oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wynoszącej 17,00 zł (siedemnaście złotych).
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez Z.R. i A.R. jest uchwała Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Ś.. Skarżący zarzucili w niej przekroczenie uprawnień i niedopuszczalną ingerencję organu w ich własność, tj. objęcie prywatnej posesji niezwiązanej z pobliskim obszarem planowanej przez Radę zabudowy planem, którego zakazy i nakazy utrudniają funkcjonowanie ich własności i przynoszą straty. Podnieśli także, że o kwestionowanej uchwale dowiedzieli się z pisma Sądu przesyłającego wniosek organu o umorzenie postępowania. Zarzucono w skardze nadto istotne różnice między treścią uchwały a treścią jej załącznika oraz że nie zawiadomiono uczestników już toczącego się procesu w sprawie PZP, choć powiadomienie imienne – zdaniem skarżących – jest obowiązkiem. W związku z powyższym skarżona uchwała jako godząca w prawo winna zostać uznana za nieważną.
Panowie R. zarzucili nadto szkodliwe i uciążliwe dla nich jako właścicieli przypisywanie nieruchomości cech, których nie posiada i roli, której nie spełnia, bez uwzględnienia realiów terenu. Skarpa jest własnością dziedziną, którą nabyli rodzice skarżących w 1946 r. wraz z istniejącymi na niej i przyległymi zabudowaniami mieszkalno-gospodarczymi. Władze ingerując we własność, określiły zaś ten teren użytkiem zielonym. Niedopuszczalne jest – zdaniem skarżących – objęcie przedmiotowego siedliska rygorem podwójnej ochrony bez uzasadnionego ustawą zaliczenia nieruchomości do obszaru podlegającego ochronie oraz bez żadnych przesłanek, badań i ekspertyz, a tylko wskutek uznania jej za tzw. użytek zielony i uznania wzniesienia za zabezpieczenie przeciwpowodziowe.
Nadto w skardze zakwestionowano: zakaz lokalizacji wszelkich obiektów kubaturowych na terenie byłej działki budowlanej; zakaz zachowania nieistniejącego nigdy starodrzewu i zakaz wszelkich robót ziemnych, co uniemożliwi wzniesienie nie tylko np. komórki na narzędzia, ale i posiadania studni, ustępu, szamba, murka ogrodowego, ogrodzenia czy silosu; zakaz hodowli zwierząt domowych. Ta ingerencja organu niesie, w ocenie skarżących, permanentne uciążliwości i szkody, gdyż np. zakaz budowy solidnego ogrodzenia spowodował: kradzieże ogrodzeń lekkich, spory z organem, policją, kolegium o ściganie sprawców wandalizmu, podpalenia, dewastacje, kradzieże m.in. trzech drzew (orzecha włoskiego), zanieczyszczenie terenu skarpy nieczystościami stałymi i płynnymi, w tym chemikaliami.
Skarpa jest, jak wskazali skarżący, półenklawą, przyległą bezpośrednio do ich mieszkalnych parceli. Jest to teren byłej zabudowy z widocznymi nadal pozostałościami murowanych obiektów gospodarczych, komórek, silosów czynnych i innych elementów. Formalnie podzielona jest na 3 działki nr 473/5, 473/6 i 473/9 kl. IV i V. Zgodnie zaś z zapisami Powiatowego Ośrodka Geodezji i Kartografii w L. procentowy udział użytków jest następujący: pastwisko (sado-siedlisko) - 45%, sady - 30% i zakrzewienia samosiejne pośród pozostałości zabudowy - 25%. Zgodnie z logiką, praktyką zwyczajową i ustawą o ochronie przyrody z dnia 16 października 1999 r. (art. 34a pkt 1, 2, 3, 4) nie może być ten teren zaliczony do obszaru chronionego (jakim jest też użytek zielony, sad owocowy) siedlisko z byłą zabudową i pastwisko. Ponadto Ośrodek Geodezji i Kartografii terenu określonego pojęciem "użytek zielony" nie uwzględnia, a wykazuje ten teren jako "użytek ekologiczny".
Również ochrona skarpy jako zapory przed powodzią zagrażającą miastu od strony pogórza, nie jest - zdaniem skarżących - zasadna. Skarpa nie jest nadodrzańska i w żadnym piśmiennictwie nie była tak określana. Leży ona w odległości do ok. pół kilometra od koryta rzeki O. i nie wchodzi w skład strefy nadodrzańskiej, której zasięg kończy się na równoległym wobec O. kanale irygacyjnym. Nie ma żadnych śladów, że stromizna była podmywana przez odrzańskie powodzie. Nawet podczas powodzi w 1997 r. maksymalny poziom wody sięgnął tylko podnóża skarpy, zalewając drogę gruntową nr 483 położoną przed skarpą na głębokość jednej stopy. Zatem skarpa wobec powodzi nie odgrywa żadnej roli ochronnej. Jest też zupełnie niepodatna na podmakanie i rozmiękczanie z uwagi na jej ilastą, zwartą i nieprzepuszczalną strukturę. W związku z tym objęcie skarpy ścisłą ochroną pod pretekstem jej przeciwpowodziowej roli, jest – zdaniem skarżących - naruszającym prawo nadużyciem. Ponadto wprowadzenie owych rygorów bez rozeznania w terenie z udziałem właścicieli nieruchomości, bez żadnych badań w zakresie częstotliwości i zasięgu zalewów, bez dysponowania niezbędnymi pomiarami, parametrami i ekspertyzami hydrologicznymi, determinuje uznanie nieważności skarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Ś. wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż skarga dotyczy uchwały w części obejmującej teren położony na nieruchomościach nr 473/5, 473/6 i 473/9, obręb 2 miasta Ś., oznaczony na rysunku (załącznik nr 1 uchwały) symbolem ZP/9 – przeznaczenie podstawowe – tereny zielni urządzonej, tj. parki, ogrody, zieleńce, skwery itp..
1) usuwanie drzew (ewentualne) lub wykonywanie robót w ich pobliżu należy:
a) przeprowadzić w sposób nie szkodzący drzewom (wskazane wykonanie specjalistycznych ekspertyz),
b) sieci uzbrojenia podziemnego i nadziemnego należy prowadzić skrajem terenu, zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami,
c) uzupełniające nasadzenia zieleni w granicach terenu należy wprowadzać w sposób nie naruszający istniejących wartości środowiska przyrodniczego,
d) dopuszcza się lokalizację obiektów małej architektury, urządzeń zabawowych dla dzieci, wytaczanie utwardzonych ścieżek dla pieszych,
e) dla terenu ZP/8 dopuszcza się prowadzenie działalności handlowej w formie placu targowego i parkingu dla samochodów osobowych pod warunkiem zachowania zgodności jego lokalizacji z przepisami szczególnymi.
Ponadto – jak wskazał organ – nieruchomość nr 473/9 zlokalizowana jest również na terenie oznaczonym symbolem MN/78 - przeznaczenie podstawowe – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca lub bliźniacza, o niskiej intensywności (maksymalnie do 4 mieszkań w budynku),
1) dopuszczalne funkcje towarzyszące – usługi wbudowane w części parterowej, urządzenia towarzyszące, zieleń urządzona,
2) dopuszcza się jako funkcje towarzyszące: garaże i budynki gospodarcze wolnostojące na tyłach działki w taki sposób by nie były widoczne z drogi publicznej, nie przekraczających 25% powierzchni użytkowej zabudowy działki,
3) zabrania się lokalizowania w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych i produkcyjnych zaliczonych zgodnie z przepisami szczególnymi do obiektów mogących pogorszyć stan środowiska, stwarzających uciążliwości dla mieszkańców i środowiska przyrodniczego oraz wymagających wielokrotnej (ponad 2 kursy w ciągu doby) obsługi transportowej i ciężkiego (ponad 3,5 tony) transportu dostawczego,
4) lokalne warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy i urządzania terenu:
a) wysokość modernizowanej lub nowo realizowanej zabudowy nie może przekroczyć 2 kondygnacji nadziemnej plus poddasze użytkowe, lecz nie więcej niż 10m licząc od poziomu terenu (najniższego) do szczytu kalenicy, dachy o symetrycznym układzie połaci (w tym dopuszczalne wielospadowe) o pokryciu dachówką ceramiczną lub innymi materiałami o fakturze dachówkopodobnej,
b) bryłą budynku należy nawiązać do istniejącej w sąsiedztwie zabudowy o charakterystycznych cechach regionalnych,
c) ustala się jako obowiązujące stosowanie w modernizowanych i nowoprojektowanych budynkach mieszkalnych połaci dachowych o spadkach 30-45º, w układzie symetrycznym (dopuszcza się dachy wielospadowe),
d) dopuszcza się stosowanie dachów jednospadowych wyłącznie w budynkach gospodarczych lub towarzyszących,
e) dopuszcza się przeznaczenie pod zabudowę (w tym utwardzone nawierzchnie, dojścia i dojazdy, parkingi i tarasy) maksymalnie do 35% powierzchni działek, pozostałą część należy użytkować jako czynną biologicznie (trawniki, zieleń ozdobna, ogrody itp.),
f) w przypadku lokalizacji funkcji towarzyszących (usług wbudowanych) ustala się obowiązek wydzielenia w obrębie własności miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo.
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, że zaskarżona uchwała została przygotowana i podjęta z zachowaniem wszystkich wymogów proceduralnych wynikających z dyspozycji art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2004 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Dnia 23 września 2003 r. w Gazecie W. zostało opublikowane pierwsze ogłoszenie Burmistrza Miasta i Gminy Ś. informujące o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Ś. oraz o możliwości składania wniosków do planu w terminie 21 dni od daty ukazania się niniejszego ogłoszenia w siedzibie Urzędu. Ogłoszenie to zostało również podane do wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w gminie, tj. na tablicy ogłoszeń. Następne ogłoszenie Burmistrza informujące o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu, przeprowadzeniu dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami oraz wnoszeniu do niego uwag ukazało się dnia 15 marca 2005 r. w Gazecie W., a także na tablicy ogłoszeń. Termin składania uwag upływał dnia 27 kwietnia 2005 r.. Skarżący nie skorzystali z możliwości wypowiedzenia się do założeń przedstawionych w projekcie planu i nie wnieśli w określonym terminie uwag. Ponadto Wojewoda D. nie stwierdził uchybień prawnych w zaskarżonej uchwale oraz dokumentacji prac planistycznych, dokonując oceny ich zgodności z przepisami prawnymi (art. 20 ust. 2 w/w ustawy). Na tej podstawie uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa D. nr [...], poz. [...] z dnia [...].
Analizując natomiast zarzuty skarżących w kwestii ustanowienia funkcji oznaczonej symbolem ZP/9, organ ustalił, że teren działki nr 473/5, 473/6 i częściowo działka 473/9 w poprzednich planach oznaczony był jako teren łąk i pastwisk (uchwała Rady Narodowej Miasta i Gminy Ś. z dnia [...] Nr [...]), natomiast w pobliżu przedmiotowego terenu planowano m.in. lokalizację północnej obwodnicy miasta z mostem na rzece Z. oraz teren zabudowy mieszkaniowej o wysokiej intensywności pn. "[...]" oznaczonej symbolem A 120 Mw. Teren będący własnością skarżących nigdy zaś nie był przeznaczony pod zabudowę, a w przedmiotowym planie był oznaczony symbolem A 58RZ. Plan ten został jednak zmieniony uchwałą Rady Gminy i Miasta Nr [...] z dnia [...]. Zmiany obejmowały m.in. "[...]", które zostało zaplanowane jako teren zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy (jednorodzinna) oznaczonej symbolem A 120 MNn, a interesujący obszar nadal pozostał terenem przeznaczonym pod łąki i pastwiska, oddzielonym od osiedla planowaną obwodnicą.
Kolejny plan, ustanowiony uchwałą Nr [...] z dnia [...] przez Radę Miejską w Ś., zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy i Miasta Ś. z dnia [...] w sprawie przystąpienia do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Ś., obejmował teren położony w rejonie ul. [...], we wcześniejszych planach określony nazwą "[...]". Uchwała ta została zaskarżona przez Panów R. do WSA we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 30 marca 2006 r. Sąd umorzył postępowanie w tej sprawie (sygn. akt II SA/Wr 227/04). Istotną zaś zmianę jaką wprowadził ten plan była rezygnacja z planowanej obwodnicy drogowej przebiegającej północno-wschodnim skrajem terenu objętego projektem planu. Natomiast działki nr 473/5 i 473/6 nadal pozostały terenem zielonym, a działka nr 473/9 - częściowo terenem zabudowy mieszkaniowej i terenem zielonym. Jak wskazał organ, nie zastosowano symbolu R (tereny użytków rolnych, łąk i pastwisk), lecz użyto symbolu ZP (tereny zielone). Autorzy planu wykorzystując naturalne ukształtowanie terenu (skarpa), istniejący drzewostan przeznaczyli ten teren jako teren zielony i umownie nazwali go skarpą nadodrzańską. Ponadto jak stwierdziła Rada, zgodnie z brzmieniem tekstu w/w planu Rozdział III, Ustalenia szczegółowe Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, § 7 ust. 3 jest terenem podlegającym ochronie przeznaczony na tereny zielone, oznaczone na rysunku planu stanowiącym załącznik nr 1, symbolem 3ZP. W granicach terenu obowiązuje:
1) zachowanie starodrzewu,
2) zakaz lokalizowania obiektów kubaturowych,
3) zakaz robót naruszających stabilność skarpy,
4) wymóg określony w § 6 ust. 2 w odniesieniu do części terenu położonej na północ od ulicy [...] i terenu pocmentarnego tj. Obszar dawnego zespołu klasztornego, obejmujący tereny oznaczone symbolami: 1UT, 2ZP i część 3ZP położoną na północ od ulicy [...], uznaje się za strefę krajobrazu kulturowego. Wszelkie planowane w obrębie strefy inwestycje powinny być uzgadniane ze służbą ochrony zabytków – załącznik nr 3.
Reasumując organ wskazał, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżących, tak więc skarga wniesiona przez Panów R. jest niezasadna i winna zostać oddalona.
W piśmie z dnia 25 października 2007r. pełnomocnik Z.R., ustanowiony z urzędu, sprecyzował wnioski i twierdzenia zawarte w skardze, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części określającej przeznaczenie działek o nr. 473/5, 473/6 i 473/9 jako teren zieleni urządzonej, jak również ustalającej przebieg linii wysokiego napięcia przez działki nr 473/6 i 473/5. Jak wskazała adwokat A.J., zgodnie z ustalonym orzecznictwem ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest jedną z ustaw szczególnych wyznaczających granice władania rzeczą przez właściciela. Z mocy ustaw regulujących problematykę zagospodarowania przestrzennego organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Realizując powyższe uprawnienie rady gminy działa w granicach przysługującego jej uznania. Jest to tzw. władztwo planistyczne gminy rozumiane jako prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Jednakże nie oznacza to, że gmina może to władztwo wykonywać dowolnie, a jej samodzielność jest nieograniczona. Uprawnienia gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być nadużywane. Prawnie wadliwymi będą zatem, jak wskazał pełnomocnik, nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień. Takim nadużyciem władztwa planistycznego było ustalenie przez Radę Miejską, że działki należące do skarżącego są terenem zieleni urządzonej. Organ nie wskazał żadnego powodu zmiany przeznaczenia terenu, a w szczególności nie wskazał:
– czy był w tym zakresie wniosek skarżącego o zmianę przeznaczenia działek,
– czy gmina planuje wywłaszczenie skarżącego i utworzenie na należącej do niego nieruchomości parku, ogrodu, alpinarium, zieleńca, promenady, bulwaru, ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego, bądź też innego obiektu wymienionego w pkt. 5.3 złącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w pkt. 21 art. 5 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. i w związku z tym w budżecie gminnym przewidziane zostały środki finansowe na zapłatę odszkodowania na rzecz skarżącego,
– oraz czy uzyskana została zgoda na przeznaczenie gruntów będących własnością skarżącego, a zakwalifikowanych jako użytki rolne, na cele nierolnicze i jakie konkretnie miały to być cele.
Ponadto pełnomocnik podniósł, że organ ustalając zasady korzystania z terenu zieleni urządzonej, sam nie zastosował się do własnych ustaleń. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 20 pkt 1 lit. b planu zagospodarowania przestrzennego sieci uzbrojenia podziemnego i nadziemnego należy prowadzić skrajem terenu, zgodnie z zobowiązującymi normami i przepisami. Natomiast napowietrzna linia elektroenergetyczna poprowadzona została przez działki nr 473/5 i 473/6, a nie ich skrajem. Nadto w poprzednim planie zagospodarowania przebieg linii elektroenergetycznej zaplanowany został na działce nr 478/23, oznaczonej symbolem KLD. Zmiana, która w tym zakresie nastąpiła, nie ma żadnego uzasadnienia, natomiast powrót do wcześniejszej koncepcji byłby zgodny z § 6 ust. 2 pkt 2 oraz § 7 ust. 2 pkt 5 lit. c planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i 6, w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151).
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest uchwała Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Ś., podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 oraz art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 20 ust. 1 w związku z art. 29 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w związku z uchwałą Rady Miejskiej w Ś. Nr [...] z dnia [...] w sprawie przystąpienia do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Ś., a także po zbadaniu zgodności planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Ś..
Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest wyrazem tzw. władztwa planistycznego, które posiada gmina. Może ona samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego bądź to precyzyjne zapisy bądź też postanowienia ogólne dla poszczególnych terenów. Wszelkie jednak czynności gminy, także o charakterze publicznoprawnym, muszą odznaczać się legalnością, gdyż gmina jest obowiązana działać zgodnie z prawem.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem nie podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Jak wynika z akt administracyjnych, kwestionowana przez Z.R. i A.R. uchwała została podjęta z uwzględnieniem chronologii czynności materialno-technicznych wskazanych w art. 17 powołanej wyżej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Według brzmienia tego artykułu wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno:
1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia;
2) zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu;
3) rozpatruje wnioski, o których mowa w pkt 1, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;
4) sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5) sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36;
6) uzyskuje opinie o projekcie planu:
a) gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej,
b) wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;
7) uzgadnia projekt planu z:
a) wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych,
b) właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków,
c) organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych,
d) właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę,
e) właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa,
f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani,
g) właściwym organem nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych,
h) właściwym organem administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,
i) ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej;
8) uzyskuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;
9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień;
10) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami;
11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu;
12) rozpatruje uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;
13) wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia;
14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11.
W rozpoznawanej sprawie w dniu 23 września 2003 r. w Gazecie W. opublikowano ogłoszenie Burmistrza Miasta i Gminy Ś. informujące o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Ś. oraz o możliwości składania wniosków do planu w terminie 21 dni od daty ukazania się ogłoszenia w siedzibie Urzędu. Ogłoszenie to zostało również podane do wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń. Tym samym wypełniono normę zawartą w powołanym art. 17 ust. 1.
W dniu 15 marca 2005 r. zostało opublikowane w tej samej gazecie ogłoszenie informujące o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu, przeprowadzeniu dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami oraz o wnoszeniu do niego uwag. Ogłoszenie to znalazło się także na tablicy ogłoszeń. Zatem w rozpoznawanej sprawie czynności wymagane przepisem art. 17 ust. 10-11 zostały w sposób prawidłowy dokonane.
Należy w tym miejscu zauważyć, że skarżący, mimo dopełnienia przez organ gminy obowiązków wynikających z powyższej procedery, a w szczególności z ust. 1 i ust. 10-11 w/w art. 17, z możliwości wniesienia wniosków do planu czy uwag dotyczących projektu planu nie skorzystali.
Nadto trzeba zaznaczyć, że – wbrew twierdzeniom skarżących – organy gminy nie mają obowiązku imiennego zawiadamiania osób mających ewentualny interes prawny w kwestionowaniu postanowień planu miejscowego. Zgodnie z cyt. wyżej przepisami art. 17 właściwe organy obowiązane są jedynie do ogłoszenia w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu (ust. 1), oraz o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu (ust.10).
Przechodząc do analizy zarzutów skargi, wśród których znalazł się zarzut naruszenia prawa własności skarżących, należy odnieść się przede wszystkim do kwestii możliwości ingerencji organów gminy w to prawo. Stwierdzić należy, że przepis art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym statuuje obowiązek gminy ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, kwalifikując go jako zadanie własne tej jednostki samorządu terytorialnego. Fakt nadania gminie poprzez jego treść tzw. władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu, nie stoi jednocześnie w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych.
Jednocześnie przepis powyższy nie może stanowić legitymacji do nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem gminy w tych czynnościach są zobligowane do uwzględniania obowiązujących przepisów prawa w ramach nadrzędnej dyrektywy, sformułowanej w art. 7 Konstytucji RP. Podkreślić należy również, że w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającym otwarty katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w opracowaniach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, wskazane zostało w pkt 7 w jednoznaczny sposób prawo własności. Wymóg ten podporządkowany jest przepisowi art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, jako gwarantującemu poszanowanie tego prawa, które wprawdzie - zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej - może być ograniczone, ale pod warunkiem nienaruszania istoty własności.
W tej ostatniej kwestii natomiast Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 16 lipca 1980 r. (CZP 45/80, OSPiKA 1981, nr 7-8, poz. 131), w którym nawiązując do art. 140 k.c. stwierdził, że prawo własności jest "tym szczególnym prawem, które zapewnia właścicielowi dopuszczalną w danych warunkach pełnię uprawnień względem rzeczy. Choć przepis ten nie zdefiniował prawa własności przez wyczerpujące wyliczenie uprawnień właściciela, to jednak wyliczył uprawnienia zasadnicze, a przede wszystkim uprawnienia do korzystania z rzeczy oraz do rozporządzania nią.". Naruszeniem tego uprawnienia jest ingerencja w sferę prawną właściciela nieruchomości, dokonywana poprzez ustalenia planu miejscowego, które określając przeznaczenie terenu i jego zagospodarowanie, wyznaczają jednocześnie granice korzystania z prawa własności i wpływają na interesy prawne jego dysponenta.
Ochronę przed taką ingerencją w trakcie prac planistycznych zapewnia prawo wnoszenia wniosków do planu i uwag dotyczących projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu. Mimo szeregu prawnych możliwości strona skarżąca nie wykorzystała w pełni ustawowych uprawnień, stwarzających możliwość ochrony jej interesów w procesie uchwalania planu. Niezależnie jednak od tej okoliczności, Sąd nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie naruszenia interesu prawnego skarżących, tj. prawa własności i nadużycia przysługującego organom gminy władztwa planistycznego.
W zaskarżonym planie teren, na którym znajdują się również działki nr 473/5, 473/6 i 473/9, został oznaczony symbolem ZP/9, na którym przeznaczenie podstawowe przewidziano tereny zielni urządzonej, tj. parki, ogrody, zieleńce, skwery itp.. Ponadto nieruchomość nr 473/9 zlokalizowana jest również na terenie oznaczonym symbolem MN/78, którego przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca lub bliźniacza, o niskiej intensywności (maksymalnie do 4 mieszkań w budynku) z dopuszczalną funkcją towarzyszącą, w tym m.in. budynki gospodarcze wolnostojące.
Należy wskazać, że - jak wynika z wypisu z rejestru gruntów - skarżący Z.R. jest właścicielem działki nr 473/5 (rodzaj użytków: pastwisko, zakrzewione, kl. gruntu V), zaś A.R. – działki nr 473/6 (pastwiska trwałe, grunty zadrzewione, kl. gruntu V) i działki nr 473/9 (sady - kl. gruntu PsV, pastwiska trwałe, grunty zakrzewione - kl. gruntu V). Z powyższego wynika zatem niespornie, wbrew twierdzeniom skarżących, że teren będący ich własnością nigdy nie był przeznaczony pod zabudowę. Faktu tego nie może również zmienić okoliczności powołane w skardze, tj. że rodzice skarżących nabyli skarpę w 1946 r. wraz z istniejącymi na niej i przyległymi zabudowaniami mieszkalno-gospodarczymi, że skarpa przylega bezpośrednio do ich mieszkalnych parceli oraz, że na tym terenie istnieją nadal pozostałości murowanych obiektów gospodarczych, komórek, silosów czynnych i innych elementów.
W ocenie Sądu nie doszło zatem, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, do zmiany przeznaczenia nieruchomości należących do skarżących. Nadto należy zauważyć, że adwokat podnosząc ten zarzut w ogóle go nie uzasadnił i nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżących, że siedlisko z byłą zabudową i pastwisko nie może być zaliczony do obszaru chronionego, należy zauważyć, że teren przedmiotowych działek nie został objęty żadną ochroną ani jako obszar, o którym mowa w powołanym przez strony art. 34a ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ani jako obszar ochrony przeciwpowodziowej.
Przepisy art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie przede wszystkim z tego powodu, że ustawa ta utraciła moc obowiązującą z dniem 1 maja 2004 r.. Nadto ocenie sądowej w niniejszym postępowaniu podlegała uchwała w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie uchwała dotycząca uznania za park gminny.
W artykule tym jest mowa o terenie pokrytym drzewostanem o charakterze parkowym i niepodlegający przepisom o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który rada gminy może uznać za park gminny, i to w sytuacji, gdy teren ten stanowi własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast, gdy teren ten stanowi własność innego podmiotu, może być uznany za park gminny za zgodą jego właściciela (ust. 2). Uznanie za park gminny następuje w drodze uchwały rady gminy, w której określa się granice parku, sposób ochrony, podmiot sprawujący nadzór nad parkiem, którym może być także właściciel terenu, oraz niezbędne zakazy i ograniczenia, o których mowa w art. 31a (ust. 3). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z takim przypadkiem.
Zgodnie z § 9 ust. 4 planu, zatytułowanego "Strefa zagrożenia powodziowego", ustanowiono strefę zagrożenia powodziowego wody 1%, której obszar został przedstawiony na rysunku planu kreskowaniem (pkt 1), jednakże teren nieruchomości będących własnością skarżących do obszaru tej strefy nie weszły. Na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzą obowiązują rygorystyczne zasady zagospodarowania (pkt 2), m.in.: b) zabrania się wykonywania urządzeń wodnych oraz wznoszenia innych obiektów budowlanych, c) zabrania się sadzenia drzew lub krzewów, e) zabrania się wznoszenia obiektów budowlanych zawierających kondygnacje podziemne; pkt 4) wszelka zabudowa oraz prowadzenie robót i czynności na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, które mogłyby utrudnić ochronę przed powodzią oraz wpłynąć na pogorszenie jakości wód, wymagają przed uzyskaniem pozwolenia wodno-prawnego uzgodnienia z właściwymi organami gospodarki wodnej i ochrony środowiska. Stosownie do pkt. 5 - dla zapewnienia szczelności i stabilności wałów przeciwpowodziowych wyznacza się 50 m strefę ochronną liczoną od stopy wału oraz zabrania się: a) przejeżdżania przez wały oraz wzdłuż korony wałów pojazdami, konno lub przepędzania zwierząt, z wyjątkiem miejsc do tego przeznaczonych, b) uprawy gruntu, sadzenie drzew lub krzewów na wałach oraz w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału, c) rozkopywania wałów, wbijania słupów, ustawiania znaków przez nieupoważnione osoby, d) wykonywania obiektów budowlanych, kopania studni, sadzawek, dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wały, e) wszelkie odstępstwa od wyżej wymienionych ustaleń wymagają uzgodnienia z właściwymi organami gospodarki wodnej.
Tereny te nie zostały również objęte symbolem ZN, którego przeznaczenie to tereny zieleni objętej formami ochrony przyrody, zgodnie z przepisami o ochronie przyrody (pkt 5.1 złącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587)).
W skardze zakwestionowano również zakaz lokalizowania obiektów kubaturowych, zakaz zachowania starodrzewu i zakaz wszelkich robót ziemnych, co uniemożliwi wzniesienie nie tylko np. komórki na narzędzia, ale i posiadania studni, ustępu, szamba, murka ogrodowego, ogrodzenia czy silosu, oraz zakaz hodowli zwierząt domowych. Jednakże zakazy te w spornym planie nie zostały umieszczone. Należy bowiem zauważyć, że nakaz zachowania starodrzewu, zakaz lokalizowania obiektów kubaturowych oraz zakaz robót naruszających stabilność skarpy zostały zawarte w uchwale Rady Miejskiej w Ś. Nr [...] z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...] w Ś.. § 1 ust. 1 tej uchwały, stanowiący, że uchwala się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...] w Ś., utracił moc z dniem 18 września 2005 r..
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał zarzuty dotyczące ustanowienia funkcji przedmiotowego terenu jako zieleń urządzona (określana przez skarżących użytkiem zielonym) jak i przekroczenia tym samym uprawnień i ingerencję organu w prawo własności skarżących oraz naruszenia władztwa planistycznego za niezasadne.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących nieprzeprowadzenia jakichkolwiek badań m.in. w zakresie częstotliwości i zasięgu zalewów, bez dysponowania niezbędnymi pomiarami, parametrami i ekspertyzami hydrologicznymi celem objęcia przedmiotowego siedliska rygorem podwójnej ochrony, trzeba zauważyć, że organy gminy nie są zobowiązane do przeprowadzania takich czynności. Procedura określona w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na organy obowiązek zwrócenia się do określonych instytucji i właściwych organów w celu uzgadniania i opiniowania planu, sporządzenia prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Te warunki zostały zaś spełnione w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w piśmie z dnia 25 października 2007 r. przez pełnomocnika Z.R., że organ nie wskazał żadnego powodu zmiany przeznaczenia terenu, należy wskazać, że – przyjmując, że do takiej zmiany doszło w rozpoznanej sprawie - do dokonania zmiany przeznaczenia teren w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest konieczny wniosek właściciela nieruchomości objętej obszarem projektowanego planu. Również kwestia, czy gmina planuje wywłaszczenie skarżącego i utworzenie na należącej do niego nieruchomości parku, ogrodu, alpinarium, zieleńca, promenady, bulwaru, ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego, oraz czy posiada środki finansowe na zapłatę odszkodowania nie jest przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie.
Ponadto zgodnie z przepisem art. 17 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - wójt, burmistrz albo prezydent miasta musi uzyskać zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, dnia 23 lipca 2004 r. Burmistrz Miasta i Gminy Ś. zwrócił się do Wojewody D. i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne, które dotyczą jedynie gruntów rolnych IV klasy o pow. 47,72 ha oraz klasy II i III o pow. 28,50 ha. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D., a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] Nr [...] wyrazili zgodę na przeznaczenie w/w gruntów na cele nierolnicze i nieleśne.
Należy tutaj jednak zaznaczyć, że w myśl art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) uzyskanie zgody wojewody wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej na przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne jest konieczne w stosunku do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas V i VI, wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego i torfowisk, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha.
Jak wskazano wyżej, zarówno działka będąca własnością Z.R. nr 473/5, jak i działki nr 473/6 i 473/9, to grunt klasy V. Jednakże ich powierzchnia wynosi odpowiednio 7 arów, 0,1990 ha, 0,2204 ha. Uwzględniając powyższy przepis art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - uzyskanie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów tychże działek, zdaniem Sądu, nie było konieczne.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, że organ ustalając zasady korzystania z terenu zieleni urządzonej, nie zastosował się do ustaleń § 5 ust. 20 pkt 1 lit. b planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd stwierdził, że § 5 planu, zatytułowany "Przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów", określa jedynie zasady zagospodarowania terenów obowiązujące na całym obszarze miasta Ś..
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. W myśl zaś art. 15 ust. 2 tej ustawy – w planie miejscowym określa się obowiązkowo:
1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;
2) zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego;
3) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego;
4) zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
5) wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych;
6) parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy;
7) granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, a także narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych;
8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym;
9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy;
10) zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej;
11) sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów;
12) stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4.
W planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb (ust. 3 art. 15):
1) granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości;
2) granice obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej;
3) granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji;
4) granice terenów pod budowę obiektów handlowych, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 8;
5) granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych;
6) granice pomników zagłady oraz ich stref ochronnych, a także ograniczenia dotyczące prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej, określone w ustawie z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że w planie miejscowym nie są regulowane kwestie dotyczące realizacji przyjętych w nim zasad zagospodarowania terenów i ich przeznaczenia.
Wskazany przepis § 5 ust. 20 pkt 1 lit. b zaskarżonej uchwały stanowi, że sieci uzbrojenia podziemnego i nadziemnego należy prowadzić skrajem terenu, zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami. W ocenie Sądu kwestie dotyczące budowy i rozmieszczenia sieci uzbrojenia podziemnego i nadziemnego (tu linii wysokiego napięcia) jak i naruszenia przepisów prawa miejscowego w tym przedmiocie podlegają przepisom odrębnym, w tym m.in. ustawy - Prawo budowlanego i Prawa energetycznego. Nie mogły one zatem być przedmiotem oceny sądowej w niniejszej sprawie. Ponadto projekt uchwały w tym zakresie został pozytywnie uzgodniony z właściwymi instytucjami (z Spółką A i Spółką B), czego Sąd nie może kwestionować.
Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego dojdzie do naruszenia norm prawa materialnego albo procesowego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, które związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, nakłada bowiem na Sąd obowiązek uwzględnienia skargi. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy dochodzi do naruszenia interesu prawnego lub obowiązku skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego (art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W rozpatrywanej sprawie skarżący oraz pełnomocnik nie wskazali w sposób precyzyjny na czym miało polegać naruszenie interesu prawnego Panów R. przez skarżoną uchwałę, w związku z czym w niniejszych rozważaniach Sąd skupił się na kontroli zgodności zaskarżonej uchwały z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego.
Dokonując w w/w zakresie kontroli, należy jednak zaznaczyć, że nie każde naruszenie trybu postępowania powoduje nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale tylko naruszenie istotne. Dla ustalenia istotności decydujące znaczenie będzie miał wpływ naruszenia na treść planu. Przez istotne naruszenie trybu należy bowiem rozumieć takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniających przede wszystkim, że celem omawianej regulacji jest zagwarantowanie praw podmiotów, które mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Za istotne naruszenie trybu uchwalania planu może być uznana zarówno sytuacja, w której wskazany w ustawie organ zostanie przy uzgadnianiu pominięty jak też taka, w której uzgodnienie - jako obligatoryjny warunek uchwalenia planu - zostanie dokonane z innym podmiotem niż wymieniony w art. 17 pkt 7 ustawy. Uzgodnienie z niewłaściwym organem należałby zaś traktować jako naruszenie właściwości organów.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia ani prawa materialnego ani procedury określonej w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd nie stwierdził również naruszenia interesu prawnego skarżących, co dałoby podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
k.g.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło