II SA/Wr 407/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-12
Skład orzekający: Andrzej Cisek, Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, będąca członkiem wspólnoty mieszkaniowej, posiada interes prawny do zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, jeśli interes prawny jest realizowany przez wspólnotę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Gminy W. z powodu braku wykazania przez skarżącą interesu prawnego do jej wniesienia. Sąd uznał, że interes prawny gminy jako członka wspólnoty mieszkaniowej jest realizowany przez samą wspólnotę, a gmina nie wykazała przesłanek istnienia samoistnego interesu prawnego odmiennego od interesu wspólnoty. W postępowaniu egzekucyjnym osoby wchodzące w skład jednostek organizacyjnych będących zobowiązanymi nie posiadają odrębnych uprawnień procesowych do uruchamiania sądowej kontroli postanowień wydanych na skutek środków prawnych przysługujących zobowiązanemu.Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w budynku. Po stwierdzeniu niewykonania decyzji, wszczęto postępowanie egzekucyjne, nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Wspólnota wniosła o umorzenie postępowania i uchylenie postanowienia o grzywnie, zarzucając częściowe wykonanie obowiązku i zbyt wysoki rozmiar grzywny. Organ odmówił umorzenia i zastosował mniej uciążliwy środek egzekucyjny. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez organ odwoławczy, Gmina W., jako członek wspólnoty, złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy pl. [...]we W. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mogących spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, przez niezwłoczne zabezpieczenie terenu i zamknięcie lokatorom dostępu na balkony oraz wykonanie określonych robót budowlanych przy balkonach, w terminie do 31.10.2008r..
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W wyniku kontroli budynku w dniu 26.01.2009r. organ stwierdził niewykonanie w całości czynności nakazanych decyzją. W dniu 28.01.2009r. organ na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – p.e.a. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) skierował do zobowiązanego upomnienie.
Pismem z dnia 30.01.2009r. zobowiązany zawiadomił organ o częściowym wykonaniu nałożonych obowiązków.
W dniu 12.02.2009r. organ wystawił tytuł wykonawczy. W dniu 19.02.2009r. organ na podstawie art. 119, 120§1 i art. 122§2 pkt 1 i 2 p.e.a. - nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 30.000 zł i wezwał do wykonania obowiązku w terminie 30 dni od dnia doręczenia, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego.
W piśmie z dnia 9.03.2009r. określonym jako zażalenie, zobowiązany reprezentowany przez zarządcę będącego osobą prawną wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny. W uzasadnieniu powołał art. 33 pkt 1 (wykonanie obowiązku w części) i pkt 8 (zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego) p.e.a., a ponadto zarzucił wymierzenie grzywny w zbyt wysokim rozmiarze.
Organ ocenił, że zobowiązany wniósł w jednym piśmie zarówno zażalenie, jak i zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji.
Na żądnie organu zobowiązany dołączył pełnomocnictwo udzielone osobie prawnej - zarządcy nieruchomości wspólnej.
Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie art. 59§3 p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego i jednocześnie na podstawie art. 34§3 w związku z art. 119, 120§1 i art. 122§2 p.e.a. zastosował mniej uciążliwy środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł i wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku w terminie 30 dni. W zażaleniu zobowiązany wniósł o uchylenie tego postanowienia i zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w kwocie 1.000 zł, wyznaczenie terminu realizacji obowiązku do końca października 2009r. oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] organ na podstawie art. 17§2 w związku z art. 18 p.e.a. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie z [...] o nałożeniu grzywny w kwocie 30.000 zł.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] W uzasadnieniu organ omówił przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie treść art. 33 p.e.a. oraz przytoczył tezę wyroku sądu administracyjnego głoszącą, że "zarzut rażąco wygórowanej grzywny nie zawiera się w dyspozycji pkt 8 art. 33 p.e.a.". Grzywna stanowi środek egzekucyjny, stosowany w nin. sprawie w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania decyzji z [...] W stosunku do jednostki organizacyjnej można było zgodnie z art. 121§2 p.e.a. orzec grzywnę do kwoty 50.000 zł. Przy określeniu rozmiaru grzywny organ powinien rozważyć szereg okoliczności (art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. i art. 7§2 i 3 p.e.a.). Do tych okoliczności nie należą możliwości finansowe zobowiązanego (wyrok NSA z 1.06.2005r. OSK 1140/04). W końcu organ pouczył o treści art. 126 p.e.a., przewidującego zwrócenie grzywny w przypadku wykonania obowiązku. Nawet częściowe niewykonanie obowiązku uzasadniało kontynuowanie egzekucji, więc wniosek o umorzenie postępowania był nieuzasadniony.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyła Gmina Wrocław , wywodząc posiadanie interesu prawnego z faktu bycia członkiem wspólnoty, na którą nałożono, obowiązane czyli będącą zobowiązanym. Skarżący zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 i 8 w związku z art. 7§2 p.e.a. , przez zawyżenie grzywny i wyznaczenie nierealnego dodatkowego terminu wykonania obowiązku , oraz z uwagi na częściowe wykonanie obowiązku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W pierwszym rzędzie Sąd rozważał posiadanie przez skarżącego interesu prawnego (art. 50§1 p.p.s.a.) i doszedł do wniosku, że ten interesu tego nie wykazał. Interes prawny skarżącego jako członka Wspólnoty jest realizowany przez Wspólnotę (jednocześnie rozpoznano skargę Wspólnoty w sprawie sygn. akt II SA/Wr 406/09). Skarżący nie wskazał na przesłanki istnienia samoistnego interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia, odmienne od interesu przysługującego Wspólnocie. Z tego zasadniczego powodu skarga okazała się bezzasadna, gdyż w szczególności w postępowaniu egzekucyjnym występują liczne podmioty, którym przysługują określone uprawnienia procesowe (art. 1 a, art. 5, art. 6 p.e.a.), w tym zobowiązany (art. 1 a pkt 20 p.e.a.), lecz nie ma wśród nich osób wchodzących w skład jednostek organizacyjnych będących tymi podmiotami. Zarzuty i zażalenie to środki przysługujące zobowiązanemu, zaś osoba trzecia nie ma podstaw do uruchamiania sądowej kontroli postanowień wydanych na skutek ich złożenia.
Niezależnie od tego przytoczyć należy argumentację prawną przemawiającą za bezzasadnością skargi Wspólnoty, skargi zawierającej takie same zarzuty. Organ miał do wyboru zastosowanie dwóch środków, czyli grzywny lub wykonania zastępczego i wyboru pomiędzy nimi dotyczy art. 7§2 i art. 33 pkt 8 p.e.a. Wysokość grzywny i inne wady postanowienia wymierzającego grzywnę kwestionuje się zażaleniem na to postanowienie, nie zaś w zarzutach na dopuszczalność egzekucji. Było oczywiste, że organ egzekwuje wykonanie obowiązku w pozostałym zakresie, do tej pory nie wykonanym, więc zarzut częściowego wykonania obowiązku nie miał znaczenia. Z uwagi na treść art. 134§1 p.p.s.a. Sąd nie zajmował się wadami prawnymi postanowienia w sprawie grzywny, zaś zgodnie z art. 134§2 p.p.s.a. pominął niektóre wady postanowienia w sprawie zarzutów.
Dlatego i zgodnie z art. 155 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
J.T. 14.12.09r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło