II SA/Wr 414/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-02
Skład orzekający: Andrzej Cisek, Olga Białek, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia, w sytuacji gdy skarżący kwestionował kompletność zgłoszenia i wymagane przez organ dokumenty?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy (Wojewoda) naruszył przepisy postępowania, nie odnosząc się wyczerpująco do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu. Sąd stwierdził, że Wojewoda nieprawidłowo interpretował przepisy Prawa budowlanego dotyczące oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymagając jego potwierdzenia przez uprawnioną osobę, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Ponadto, organ odwoławczy zaniechał analizy kluczowej kwestii, czy zgłoszenie z dnia [...]r. było nowym zgłoszeniem, czy uzupełnieniem poprzedniego.Stan faktyczny
Skarżący złożył zgłoszenie robót budowlanych niewymagających pozwolenia. Starosta wniósł sprzeciw, uznając zgłoszenie za niekompletne z powodu braku wymaganych dokumentów, takich jak mapa sytuacyjna, rysunki, zdjęcia elewacji, a także kwestionując kompletność oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością i brak zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, kwestionując zasadność żądań organów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek – spr. Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. sprawy ze skargi P.H.S. S. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Starosta J. decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, na działce [...] przy ul. K.[...] M.[...] w K. –[...], polegających na:
1. Wymianie 6 okien: demontażu istniejących, wyeksploatowanych okien i montażu okien nowych o wielkości i kolorze identycznym jak okna demontowane;
2. Wymianie drzwi zewnętrznych i demontażu drzwi istniejących i montażu nowych o wielkości i kolorze identycznym jak drzwi demontowane;
3. Wymianie drzwi wewnętrznych - demontażu drzwi istniejących i montażu nowych z zachowaniem wymiarów drzwi;
4. Remoncie tynków wewnętrznych: zbiciu części tynków odparzonych i zawilgoconych, uzupełnienie tynków i malowanie ścian;
5. Postawieniu ścianki działowej: demontażu istniejącej ścianki działowej wykonanej z płyty kartonowo-gipsowej na konstrukcji nośnej z profili metalowych i postawieniu w to miejsce nowej ścianki działowej wykonanej z cegły. Grubość ścianki - ok. 12cm + obustronny tynk tj. ok. 16cm;
6. Remoncie instalacji elektrycznej i c.o.: wymianie zużytych lub zniszczonych elementów instalacji, uzupełnieniu brakujących elementów.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...]r. do Starostwa Powiatowego w J. G. wpłynęło zgłoszenie robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na remoncie elewacji szczytowej (uzupełnienie ubytków płytek, naprawa tynków, malowanie ścian z zachowaniem istniejącej kolorystyki), wymianie 6 okien i drzwi zewnętrznych przynależnych do lokalu użytkowego położonego na parterze w/w budynku, remoncie zewnętrznych schodków betonowych i murków oporowych, w budynku położonym na działce nr [...] przy ul. K. [...] w K. – [...]. Do pisma stanowiącego zgłoszenie nie dołączono jednak żadnych załączników. W związku z powyższym, postanowieniem Starosty J. z dnia [...]r. (Nr[...]) wezwano stronę do uzupełnienia zgłoszenia w terminie do [...]r., m.in. poprzez przedłożenie kompletnie wypełnionego wniosku zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przedłożenie mapy sytuacyjnej z oznaczeniem lokalizacji budynku, zawierającego numer ewidencyjny działki, opisu określającego zakres i sposób wykonania robót budowlanych oraz rysunków lub zdjęć elewacji budynku ze wskazaniem elementów, które będą objęte remontem. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu [...]r., przedłożono: wypełniony wniosek zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oświadczenie zawierające informacje, że lokal użytkowy (podlegający remontowi) jest wpisany na stan majątku trwałego podmiotu gospodarczego P.H. "S.", zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności oraz uchwałę nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. [...] w K. z dnia [...]r.
Po dokonaniu analizy załączników stanowiących uzupełnienie oraz odnosząc się do treści pisma przewodniego stwierdzono, że w zgłoszeniu z dnia [...]r. określono zakres robót budowlanych, a w uzupełnieniu do tego zgłoszenia zakres ten został zmieniony. Jednocześnie do zgłoszenia przedłożono uchwałę Nr [...] z dnia [...]r. Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. [...], w której współwłaściciele wyrażają zgodę na wykonanie prac ogólnobudowlanych w budynku. Zakres tych prac nie pokrywa się jednak w pełni z zakresem prac określonych w zgłoszeniu. Na część bowiem prac opisanych w piśmie z dnia [...]r. (pkt 2-6) wnioskodawca nie posiada stosownej zgody współwłaścicieli.
Wskazano nadto, iż przedłożone na skutek wezwania oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostało jednak, w sposób kompletny uzupełnione. Nie wpisano wszystkich współwłaścicieli nieruchomości nr [...] w K. —[...]. Na podstawie aktualnego wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez Wydział Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w J. G. ustalono bowiem, że współwłaścicielami powyższej działki są oprócz S. B. i E. K. — B. również W.B. oraz Gmina K. W związku z powyższym – zdaniem organu I instancji - w ww. oświadczeniu należało wskazać wszystkich współwłaścicieli wraz z podaniem ich adresów oraz dokumentów potwierdzających posiadanie prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane.
Nadto organ nadzoru wyjaśnił, że w uzupełnieniu przedłożono uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. [...] z dnia [...]r. w sprawie wyrażenia zgody na przeprowadzenie prac ogólnobudowlanych, ale nie wpisano tego dokumentu w oświadczeniu. Z uchwały tej nie wynika też, że wnioskodawca posiada zgodę współwłaścicielki nieruchomości – W. B.
Podkreślono także, że wnioskodawca został nadto wezwany postanowieniem z dnia [...]r., (Nr[... ]) do uzyskania potwierdzenia własnoręczności podpisu osoby składającej oświadczenie przez osobę do tego uprawnioną np. pracownika urzędu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca odmówił (w piśmie z dnia [...]r.) przedłożenia oświadczenia ze stwierdzeniem własnoręczności podpisu ze względu na brak podstawy prawnej, a dokładniej takiego wymogu nie można wywieść z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym wyjaśniono, że w sprawie dotyczącej składania podpisu pod oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy posiłkować się przepisami kodeksu karnego, przywołanego w treści oświadczenia. Organ administracji budowlanej nie przeprowadza bowiem postępowania wyjaśniającego, czy treść oświadczenia jest zgodna z prawdą. Prowadząc postępowanie — wykazuje jednak staranność, aby dokument składany jako dowód był podpisany przez osobę, która jest zagrożona (w przypadku fałszywego oświadczenia) karą 3 lat pozbawienia wolności. Brak tej staranności powoduje, zaś że składający oświadczenie nie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, a sam wymóg składania takiego oświadczenia jest bezzasadny.
Dalej organ wskazał, że w uzupełnieniu nie przedłożono żadnych rysunków lub zdjęć budynku, a także mapy sytuacyjnej umożliwiającej ustalenie dokładnej lokalizacji budynku w terenie. Zdaniem Starosty J. dołączenie takich dokumentów było jednak konieczne dla prawidłowej oceny zgłoszenia przez organ oraz ze względu na konieczności zaopiniowania zamierzenia budowlanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a to z uwagi na fakt, że część obszaru K. jest objęta ochroną na podstawie wpisu do rejestru zabytków (taki obowiązek wynika z zapisów § 12 i §14 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednostki A-Centrum K.). Brak załączników w postaci mapy sytuacyjnej, rysunków, ewentualnie zdjęć elewacji budynku ze wskazaniem elementów, które będą objęte remontem, uniemożliwia przesłanie zgłoszenia do zaopiniowania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W związku z powyższym, zdaniem organu I instancji zgłoszenie jest nadal niekompletne. Niejednoznaczne natomiast sprecyzowanie zamierzenia budowlanego (różne zakresy prac w kolejnych pismach) oraz brak możliwości ustalenia lokalizacji inwestycji (brak mapy sytuacyjnej), a także brak załączników w postaci rysunków lub zdjęć elewacji budynku uniemożliwia właściwą ocenę zgłoszenia oraz przesłanie stosownych rysunków i informacji Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w celu zaopiniowania zamierzenia budowlanego.
W konkluzji stwierdzono, iż w związku z niedopełnieniem wszystkich wskazanych w postanowieniu z dnia [...]r. (Nr[...]) obowiązków w terminie do dnia [...]r. zasadnym było - w myśl art. 30 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane - zgłoszenie sprzeciwu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. B. wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem wnoszącego odwołanie Starosta J. w sposób dowolny interpretuje fakty i rażąco narusza prawo, gdyż nie jest prawdą, iż zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia [...] r. jest uzupełnieniem zgłoszenia z dnia [...]r. Ani bowiem treść ani konstrukcja pisma nie pozwala na taką interpretację. Jak podkreślił S. B. Prawo budowlane nie zakazuje wielokrotnego zgłaszania zamiaru wykonania robót niewymagających pozwolenia na budowę i z tejże możliwości on skorzystał, składając w dniu [...]r. nowe zgłoszenie.
Skarżący nie zgodził się z organem I instancji, iż powinien posiadać zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. K. nr [...] w K. w związku z zamiarem wykonania prac objętych zgłoszeniem. Zdaniem wnoszącego odwołanie zgoda wspólnoty mieszkaniowej jest potrzebna wyłącznie do robót dotyczących części wspólnych (w innym przypadku byłoby to ograniczeniem prawa własności), a nie do np. robót malarskich wewnątrz lokalu mieszkalnego bądź użytkowego. Wskazał nadto, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem z dnia [...]r. dotyczą wyłącznie lokalu użytkowego, którego właścicielem jest on i jego żona – E. K. – B., a także wyjaśnił, że nie zamierza prowadzić żadnych robót budowlanych na działce nr [...]. Z tego też względu, w ocenie skarżącego – zgodnie z obowiązującym prawem - nie musiał on mieć zgody wszystkich współwłaścicieli budynku lecz zgodę większości w postaci uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej i taką uchwałę też załączył. Nietrafny jest więc, zdaniem skarżącego zarzut braku zgody W. B.
Za bezpodstawne uznano również żądanie Starosty potwierdzenia podpisu na oświadczeniu przez osobę do tego upoważnioną. Jak bowiem wskazał S. B. w art. 32 ust. 4 pkt. 2 ustawy - Prawo Budowlane nie podano wymogu potwierdzania oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, a niezrozumieniem prawa jest powoływanie się na przepisy Kodeksu karnego, mających uzasadnić powyższego żądania Starosty.
Podniesiono również, że Starosta nie żądał przedłożenia rysunków, zdjęć i map sytuacyjnych do wniosku z dnia [...]r. Organ I instancji żądał bowiem przedłożenia powyższych dokumentów do zgłoszenia z dnia [...]r. Zarzut o niedostarczeniu w/w dokumentów jest więc bezpodstawny. Ponadto żądanie Starosty uznano za bezzasadne gdyż:
a) art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane nie wymienia obowiązku dostarczenia mapy sytuacyjnej a Starosta nie wskazał podstawy prawnej swego żądania;
b) "szkice lub rysunki", o których mowa w art. 30 ust 2 cytowanej ustawy, to nie mapa sytuacyjna. Jeśli zaś organy potrzebują do rozpatrzenia zgłoszenia mapy sytuacyjnej, to mogą skorzystać z zasobów Starostwa, gdyż to ono dysponuje taką mapą;
c) ani lokal użytkowy ani w/w budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie ma prawnego obowiązku uzgadniania z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków wykonania robót budowlanych takich jak naprawa tynku ścian wewnętrznych, malowanie ścian wewnętrznych, wymiana drzwi wewnętrznych itp. a odmienne stanowisko Starosty jest nadinterpretacją prawa,
d) art. 30 ust. 2 określa, iż do zgłoszenia należy dołączyć m.in. odpowiednie szkice lub rysunki "...w zależności od potrzeb", a Starosta w decyzji nr [...] nie udowodnił, iż taka potrzeba wystąpiła w niniejszej sprawie.
Zdaniem S. B. do remontu tynków wewnętrznych, wymiany drzwi wewnętrznych i wykonania innych robót wyszczególnionych w zgłoszeniu z dnia [...]r. nie są potrzebne żadne zdjęcia, rysunki i szkice, gdyż okna i drzwi zewnętrzne wymienione będą na identyczne pod względem wielkości i koloru, bez zmiany wielkości otworów okiennych i drzwiowych, a ścianka działowa będzie postawiona w tym samym miejscu.
Konkludując, skarżący wskazał, że Starosta nietrafnie powołuje się na art. 30 ust. 2 powyższej ustawy, gdyż nie wniósł on w decyzji nr [...] sprzeciwu do wykonania robót budowlanych zgłoszonych w piśmie z dnia [...]r., a także nie wezwał (wydając stosowne postanowienie) do uzupełnienia wniosku z dnia [...]r. o brakujące dokumenty. W tej sytuacji Starosta nie miał prawa wnieść sprzeciwu do wykonania zgłoszonych wnioskiem z dnia [...]r. robót budowlanych, gdyż art.30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane upoważnia organ do wniesienia sprzeciwu tylko wtedy, gdy nie nastąpiło uzupełnienie zgłoszenia o brakujące dowody a do tegoż uzupełnienia zgłaszający był uprzednio wezwany postanowieniem właściwego organu.
Wojewoda decyzją z dnia [...]r. (omyłkowo podano [...]r.), Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty J. i uznał, że S. B. nie wykonał obowiązku uzupełnienia zgłoszenia dokonanego w dniu [...]r., w terminie do dnia [...]r., mimo iż taki obowiązek został na niego nałożony postanowieniem Starosty J. z dnia [...]r.
Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że organ, do którego zgłoszenie wpłynęło, obowiązany jest zbadać zamiar wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem, dokonać jego faktycznej i prawnej oceny oraz przemilczeć jeżeli uzna, iż zamierzenie jest zgodne z prawem, albo też podjąć przewidziane prawem działania, jeżeli stwierdzi istnienie takiej konieczności.
W ocenie organu odwoławczego przedłożone przez S. B. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest nieprawidłowe. Nie wynika bowiem z niego, że W. B., posiadająca udział we współwłasności w 3,20%, wyraziła zgodę na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Ponadto nie wynika z niego również to czego dotyczy księga wieczysta nr [...].
Podniesiono również, iż składający oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, składa je pod odpowiedzialnością karną. Aby zaś organ, do którego wpłynęło zgłoszenie wraz z powyższym oświadczeniem mógł potwierdzić własnoręczność podpisu inwestora, podpis winien być dokonany w obecności osoby uprawnionej (np. pracownika urzędu) i przez tę osobę potwierdzony.
Nadto zdaniem organu odwoławczego z dołączonej do zgłoszenia kserokopii uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. [...] w K. z dnia [...]r nie wynika, że wnioskodawca legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponadto Wojewoda stwierdził, że skarżący nie uzupełnił dokonanego zgłoszenia, zgodnie z obowiązkiem nałożonym postanowieniem Starosty J. z dnia [...]r., o mapę sytuacyjną z oznaczeniem lokalizacji budynku, zawierającą numer ewidencyjny działki oraz rysunki budowlane lub zdjęcia elewacji budynku ze wskazaniem elementów, które będą objęte remontem.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył S, B, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu, nadto wskazała, że Wojewoda nie odniósł się do nich w kwestionowanej decyzji.
Podniesiono również, iż Prawo budowlane nie nakłada ograniczeń w ilości składanych zgłoszeń o zamiarze wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, a w piśmie z dnia [...]r., skierowanym do Starosty J. wyraźnie zaznaczył, iż w załączeniu przesyła zgłoszenie robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę wraz z załącznikami w nim wymienionymi.
Zatem – zdaniem skarżącego - wobec braku żądania Starosty J. uzupełnienia powyższego wniosku, należy przyjąć, iż był on właściwy i kompletny a sprzeciw Starosty i decyzja Wojewody są bezpodstawne. Zgłoszenie bowiem robót budowlanych z dnia [...]r. dotyczy innych robót niż zgłoszenie z dnia [...]r.
W ocenie S. B. żądanie potwierdzenia własnoręczności podpisu pod wnioskiem w przedmiocie zgłoszenia robót budowlanych nie znajduje uzasadnienia prawnego w ustawie - Prawo budowlane, w szczególności w jej art. 30 ust. 2.
Zdaniem strony skarżącej Starosta J. decyzją z dnia [...]r. oraz postanowieniem z dnia [...]r., utrzymanymi w mocy w toku postępowania odwoławczego, rażąco naruszył "szereg uregulowań prawnych".
Przede wszystkim skarżący wskazał, że żadne przepisy prawa nie nakazują uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. K. w K. w odniesieniu do robót wewnętrznych w lokalu (malowanie, uzupełnianie tynków, wymiana drzwi wewnętrznych itp.), a organy administracyjne nie podały podstawy prawnej swego stanowiska. Zdaniem strony skarżącej ich zachowanie ogranicza jego prawo własności.
Podniesiono także, iż chybiony jest zarzut Starosty J. dotyczący braku zgody wszystkich właścicieli lokali na przeprowadzenie remontu w częściach wspólnych budynku (np. wymiana okien i drzwi wewnętrznych), a to z uwagi na fakt, że skarżący przedłożył uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...]r. (Nr[...]). Obowiązujące prawo nakłada zaś na skarżącego, w tej sytuacji, obowiązek uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej a nie wszystkich właścicieli lokali tworzących tę Wspólnotę.
Wreszcie skarżący wskazał, że nałożenie obowiązku przedłożenia mapy sytuacyjnej budynku jest bezprawne w sytuacji gdy art. 30 ust.2 ustawy - Prawo budowlane nie wymienia obowiązku dostarczenia tegoż dokumentu, a Starosta w swym postanowieniu nie uzasadnił swego żądania w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W pierwszej kolejności kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż kwestionowana decyzja została podjęta z uchybieniem przepisów postępowania i że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 powyższej ustawy) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 tejże ustawy), dając temu wyraz w uzasadnieniu podejmowanej decyzji (art. 107 KPA). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego jest natomiast zdeterminowany zasadą dwuinstancyjności postępowania, którego istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Granice postępowania dowodowego generalnie wyznaczają zasady ogólne postępowania, a przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności postępowania. Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się więc do oddalenia odwołania bądź uznania tego środka za uzasadniony.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda nie uczynił zadość opisanym powyżej regulacjom normatywnym. Nie odniósł się bowiem do twierdzenia S. B. zawartego w odwołaniu, a dotyczącego uznania przez skarżącego, iż zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia [...]r. nie stanowi uzupełnienia zgłoszenia z dnia [...]r., a jest nowym zgłoszeniem. Wyjaśnienie tejże okoliczności - w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę - warunkuje poprawność ustalenia stanu faktycznego sprawy i podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Zaniechanie Wojewody w tej kwestii wskazuje zaś na pobieżne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.
Sąd nie miał wątpliwości, iż wobec powyższych uchybień związanych z brakiem należytego ustalenia stanu faktycznego także i uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest niekompletne. Sprowadza się ono w zasadzie do przywołania stosownych przepisów prawa budowlanego normujących instytucję zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oraz przywołania okoliczności stanu faktycznego sprawy. Nie zawiera zaś ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji. Przede wszystkim zważyć należy, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji administracyjnej. Uzasadnienie faktyczne wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem J. Zimmermanna prawidłowe uzasadnienie to takie, z którego wynika logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość i prostota ujęcia oraz kompletność motywów (por. J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s.118-147). Z kolei, do jednej z najistotniejszych wadliwości uzasadnienia zalicza jego niepełność. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2006, s. 520-521). Wobec powyższego celem uzasadnienia jest dokładne i kompletne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia. Strona postępowania ma bowiem prawo do uzyskania pełnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Z uzasadnienia powinno wynikać, że organ rozpoznający konkretną sprawę przeprowadził dokładną analizę stanu faktycznego, ustalił wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności, które miały znaczenie dla podjęcia decyzji, a także wyjaśnił znaczenie zastosowanej normy prawnej. Nieukazanie w uzasadnieniu wszystkich okoliczności związanych z rozpoznawaną sprawą, może skutkować naruszeniem art. 7 KPA, nakładającym na organ administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Sąd nie miał wątpliwości, iż zaniechanie organu II instancji ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uprawnia do wyeliminowania decyzji dotkniętej taką wadliwością z obrotu prawnego.
Sąd zważył nadto, iż w rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowi prawidłowość złożenia przez S. B. oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem Wojewody oświadczenie to winno zostać nie tylko własnoręcznie podpisane przez inwestora, a nadto podpis taki winien być dokonany w obecności osoby uprawnionej (np. pracownika urzędu) i przez nią także potwierdzony. Z takim twierdzeniem organu II instancji nie zgodził się skarżący, uznając, iż powyższe żądanie jest bezpodstawne.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stanowisko prezentowane przez Wojewodę nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa budowlanego.
W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, iż stosownie do postanowień art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2006, Nr 156, poz. 1118, ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei w przepisie art. 30 powyższej ustawy określono w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga co prawda uzyskania pozwolenia na budowę ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych właściwemu organowi. Zgłoszenie, o którym mowa powyżej nie uruchamia jednak postępowania o jakim mowa w kodeksie postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym nie biorą bowiem udziału inne oprócz inwestora osoby, gdyż dokonanie zgłoszenia nie rodzi po stronie organu obowiązku wydania decyzji administracyjnej. Dopiero od momentu wydania z urzędu decyzji o sprzeciwie następuje uruchomienie postępowania w zakresie uregulowanym w KPA.
Jak wywieść można z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod rygorem odpowiedzialności karnej. Przez prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane rozumie się zaś tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania dla tej nieruchomości zamierzonych robót budowlanych (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego). Skarżący powołuje się, iż jest właścicielem lokalu w budynku wielolokalowym i dysponuje uchwałą wspólnoty mieszkaniowej, wyrażającej zgodę na dokonanie opisanych na wstępie prac. Oczywiście organ winien przeanalizować, czy wspomniana uchwała jest skuteczna w świetle reguł opisanych w przepisach ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2000r., nr 80. poz. 903 ze zm.). Wymaga jednak przede wszystkim ustalenia, czy przewidywane przez skarżącego prace oznaczają ingerencję w nieruchomość wspólną i tym samym, czy wymagana jest zgoda wspólnoty mieszkaniowej. Dopiero gdy z ustaleń organu będzie wynikało, iż zgoda taka jest konieczna – należy rozważyć, czy została ona skutecznie wyrażona.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę z przepisów prawa budowlanego w żaden sposób nie można wywieść obowiązku podpisania przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w obecności uprawnionej osoby, a nadto potwierdzenia przez nią prawdziwości podpisu. Co więcej, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2007r. (sygn. akt II OSK 775/06), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne o tyle, o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Oświadczenie to stwarza bowiem tylko domniemanie, iż składającemu je przysługuje wymienione prawo. Domniemanie to może być obalone dowodami wskazującymi, iż złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości. Oświadczenie jest bowiem środkiem dowodem, mającym na celu wykazać fakt posiadania przez inwestora prawa do nieruchomości na cele budowlane i w konsekwencji organy administracji architektoniczno-budowlanej władne są do dokonania oceny czy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, inwestor posiadał tytuł prawny uprawniający go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz czy prawo to wynika z dokumentu wskazanego przez inwestora.
Mając zatem powyższe na względzie nie do przyjęcia jest twierdzenie Wojewody o obowiązku złożenia podpisu pod oświadczeniem, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w obecności uprawnionej osoby i w następstwie potwierdzenie przez nią własnoręczności podpisu, skoro i tak przepisy Prawa budowlanego upoważniają organy nadzoru budowlanego do oceny, czy wskazane przez inwestora dokumenty stanowią wystarczającą podstawę do uznania, iż inwestor posiada tytuł prawny do dysonowania nieruchomością.
Konkludując, sąd nie miał wątpliwości, iż kwestionowana decyzja została podjęta z uchybieniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy. Nie można bowiem utrzymać w obrocie prawnym rozstrzygnięcia, w którym organ odwoławczy nie podejmuje wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ignorując zarzuty podnoszone przez stronę w odwołaniu.
Wobec powyższego, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda winien należycie rozpatrzyć wszystkie podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty i ustosunkować się wyczerpująco do nich, dając temu wyraz w uzasadnieniu podejmowanej decyzji.
Mając zatem na względzie okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt II uzasadnione jest zaś treścią przepisu z art. 152 tejże ustawy.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło