II SA/Wr 415/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 4 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D., M., M. i J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji dot. umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika na ścieki postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną D. W. z 30 października 2012 r. od wyroku z dnia z dnia 18 grudnia 2008 r. w niniejszej sprawie (k. 856 akt sądowych). D. i M. W. wnieśli zażalenie na to postanowienie (k. 882 akt). Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. sąd odrzucił to zażalenie (k. 891 akt). Strony wniosły na to postanowienie zażalenie. Przewodniczący Wydziału II WSA we Wrocławiu wydał w związku z tym zarządzenie z dnia 23 maja 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. D. i M. W. wnieśli zażalenie na to zarządzenie (k. 980 akt) oraz wniosek o przyznanie im prawa pomocy. Również postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek D. W. z dnia 7 grudnia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia z dnia 18 grudnia 2008 r. w niniejszej sprawie (k. 847 akt sądowych). D. i M. W. wnieśli zażalenie na to postanowienie (k. 882 akt). Przewodniczący Wydziału II WSA we Wrocławiu wydał w związku z tym zarządzenie z dnia 7 kwietnia 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. D. i M. W. wnieśli w reakcji na to wezwanie wniosek o przyznanie im prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sprawa przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy w niniejszej sprawie była kilkukrotnie przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wydał w sprawie prawomocne postanowienia z dnia 19 czerwca 2009 r. (sygn. akt II OZ 514/09, k. 264 akt) i z dnia 21 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II OZ 347/10, k. 406 akt) oddalające zażalenia na postanowienia przyznające prawo pomocy w części. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. cofnął przyznane prawo pomocy i odmówił przyznania prawa pomocy D. i M. W. (k. 706 akt). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. (sygn. akt II OZ 468/13, k. 729 akt) oddalił zażalenie na to postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że we wniosku z dnia 21 października 2006 r. jako sumę dochodów skarżących pochodzących z emerytur wskazano kwotę 1924 zł, przy czym z oświadczenia wynikało, iż dochód ten jest dzielony również na pozostającą na utrzymaniu skarżących córkę. W kolejno składanych wnioskach córki już nie wymieniono, zaś łączny dochód małżonków pochodzący z emerytur ulegał zwiększeniu, tj. w oświadczeniu z dnia 28 grudnia 2008 r. wynosił 2195 zł, w oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2010 r. wynosił 2360 zł i w oświadczeniu z dnia 20 lipca 2010 r. wynosił 2453 zł. Z kolei w oświadczeniu z dnia 4 grudnia 2012 r. jako łączny dochód z emerytur wykazano kwotę 1848 zł. Sąd stwierdził również, że "już samo to stwierdzenie pozwala poddać w wątpliwość wiarygodność składanych przez skarżących oświadczeń, na którą słusznie zwracał uwagę Sąd pierwszej instancji. Stwierdzić też trzeba, iż skarżący wzywani byli wielokrotnie do udokumentowania swoich możliwości finansowych, które to wezwania nie były przez nich w pełni nigdy wykonywane (...). Wskazując na powyższe, uznać należało, iż składanie niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z Sądem pomimo stosownych wezwań uniemożliwiał ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących. Z tych też przyczyn, zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.". Wobec powyższego należy przyjąć, że obecnie złożony, kolejny już, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wnioskiem nowym, ale wnioskiem złożonym w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), czyli zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności (prawnych lub faktycznych) sprawy. Przesłanki wymienione w art. 246 p.p.s.a. mają bowiem charakter dynamiczny i ich późniejsze wystąpienie może powodować konieczność udzielenia prawa pomocy w odpowiednim zakresie, również w przypadku uprzedniego prawomocnego oddalenia wniosku strony w tym zakresie. Jednakże sąd w niniejszej sprawie przyjął, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalne, ale z uwagi na takie okoliczności, które powstały (wyszły na jaw) później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. W rozpoznawanym obecnie przez sąd przypadku z wniosku skarżących o przyznanie im prawa pomocy (k. 952, k. 978 i k. 984 akt) wynika, że skarżący D. i M. W. żądają ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, które obejmują dwa wpisy sądowe w wysokości 100 zł (k. 888 i k. 957 akt sądowych). Z treści wniosku wynika, że D. W. otrzymuje emeryturę w wysokości 1262,50 zł, a jej małżonek w wysokości 1518,55 zł; gospodarstwo domowe prowadzą sami, a emerytury przeznaczają w 90% na wyżywienie. Małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości o powierzchni 2488 metrów kwadratowych. We wniosku wskazano, że prowadzą oni "ponad 1000 spraw", których nie są w stanie opłacić. Wobec tego należy stwierdzić, że zgodnie z przytoczonymi przepisami obowiązkiem skarżących było wykazanie, że nie są oni w stanie ponieść wydatku w łącznej kwocie 200 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nadto wykazanie, że między poprzednim rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a datą złożenia ponownego wniosku w tym przedmiocie doszło do takiej zmiany okoliczności, która aktualnie uzasadniałaby przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy. W ocenie sądu rozpoznającego wniosek, ze złożonych przez skarżących dokumentów (wniosek i towarzyszące mu pisma) nie wynika, aby sytuacja majątkowa skarżących uległa pogorszeniu, które uzasadniałoby przyznanie im prawa pomocy. Obecnie łączny dochód skarżących kształtuje się na poziomie 2781,05 zł i jest wyższy niż dochody wskazywane w poprzednio rozpoznawanych wnioskach, które stanowiły podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Nadto wnioskodawcy nie przedstawili dokumentów źródłowych na poparcie wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie. Wobec tego, na obecnym etapie nie można uznać, że zostało przez skarżących wykazane, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 200 zł w zainicjowanym przez siebie postępowaniu. Co za tym idzie, nie wykazano istnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia sądu w przedmiocie prawa pomocy. Natomiast odnośnie do wniosku o ustanowienie adwokata, sąd zważył, że D. W. udzieliła adwokat A. K. pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem nie można uznać, że skarżąca nie dysponuje w niniejszej sprawie pełnomocnikiem profesjonalnym. Dodatkowo sąd ocenił, że sytuacja materialna obojga wnioskodawców nie uzasadnia zwolnienia ich z kosztów sądowych w całości z powodu ubóstwa, a więc nie są również spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Innymi słowy, brak jest podstaw, aby kredytować działalność pełnomocnika skarżących ze środków Skarbu Państwa. Reasumując sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazali, iż ich sytuacja materialna zmieniła się tak, że nie są w stanie pokryć kosztów postępowania. Również fakt, iż skarżący są inicjatorami wielu postępowań nie skłonił sądu do przyjęcia założenia, że należy przyznać skarżącym prawo pomocy w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 246 § 1 i art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Nadto sąd informuje, że zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (k. 980 akt) będzie przekazane do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.