II SA/Wr 430/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-04-22

Skład orzekający: Michał Kazek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie są zasady ustalania wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy adwokat ten nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, który nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, powinno być ustalane na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, lecz nie mniej niż 120 zł. Do tak ustalonego wynagrodzenia należy doliczyć podatek od towarów i usług.
Stan faktyczny
Skarga C.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 7 sierpnia 2015 r. Stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowiono adwokata z urzędu. Adwokat A.B. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. adwokat A.B. domagał się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 221,40 zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosków adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden 40/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej C.D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A.B.. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. Sąd odrzucił skargę C.D. W dniu 14 kwietnia 2016 r. do akt sprawy przedłożono sporządzoną przez pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego postanowienia Sądu z dnia 7 sierpnia 2015r. wraz z uzasadnieniem oraz wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w którego treści za oświadczeniem, że koszty te nie zostały opłacone i wykazał przesłanie odpisu wyżej wskazanej opinii na adres skarżącej. Stanowiącą przedmiot skargi C.D. decyzją organ administracji odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat, który nie reprezentował strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. W tym miejscu koniecznej jest przywołanie § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801) (dalej: Rozporządzenia z 2015 r.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016r. (§ 23 Rozporządzenia z 2015 r.), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, wszczętej skargą w dniu 21 maja 2015 r. i rozstrzygniętej w dniu 7 sierpnia 2015 r., zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013r. poz. 461 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, która nie wszczynała postępowania w drugiej instancji. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat nie reprezentował strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, natomiast sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tego sądu, kończącego postępowanie. W § 19 Rozporządzenia wprowadzono zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udoku-mentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w pierwszej instancji (pkt 1) lit. a, b, c § 18 ust. 1 Rozporządzenia). Z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia jest odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowadministracyjnym w pierwszej instancji wynosi – stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1) lit c Rozporządzenia – 240 zł. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje §18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej Rozporządzenia (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla pierwszej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 75 % stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu, która w sprawie wynosi 240 zł, nie mniej niż 120 zł. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 180 zł. Według § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 41,40 zł (23% kwoty 180 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił, na podstawie wyżej powołanych przepisów prawa, przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi A.B. kwotę 221,40 zł kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na którą składają się: wynagrodzenie - 180 zł oraz podatek od towarów i usług – 41,40 zł. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Admi-nistracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło