II SA/Wr 431/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-03-04
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu jest zasadne, jeśli most został odbudowany, a kwestia samowolnej rozbiórki nie została jednoznacznie wyjaśniona?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą umorzyć postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu jedynie z powodu jego odbudowy, jeśli nie wyjaśnią jednoznacznie, czy samowolna rozbiórka miała miejsce. Ustalenie tej kwestii jest prejudycjalne dla oceny stanu technicznego i ewentualnych dalszych działań. Umorzenie postępowania wymaga wykazania braku elementów materialnego stosunku prawnego, a nie tylko arbitralnego przyjęcia bezprzedmiotowości z powodu odbudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu odbudowy mostu. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zbadania istoty sprawy i nieustalenie, czy miała miejsce samowolna rozbiórka.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 9 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu na potoku M. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie:
Decyzją z dnia 17 marca 2008r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie W. na podstawie art.105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu na potoku M., łączącego działki nr 224/1 i nr 225/1 we wsi G., gmina W.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołując się na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., nr [...] z dnia 12 czerwca 2006r., którą D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. o nr [...] z dnia 2 lutego 2006r. w całości i przekazał sprawę nieodpowiedniego stanu technicznego oraz samowolnej rozbiórki mostu na potoku M., łączącego działki nr 224/1 i 225/1 w G. do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji- ponownie wydał decyzję biorąc pod uwagę wykazane przez Organ II instancji- uchybienia przepisów procedury administracyjnej. Zgodnie z dyspozycją zawartą w decyzji WINB o nr [...] z dnia 12 czerwca 2006r. w dniu 14 maja 2007rponownie przeprowadzono oględziny w miejscu lokalizacji przedmiotu sprawy, w których wziął udział Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W., Inspektorat w L., a reprezentant tegoż Zarządu nie wniósł żadnych uwag. Pismem z dnia 22.02.2008r. organ zawiadomił wszystkie strony postępowania o możliwości zapoznania się w dniu 11 marca 2008r. z aktami sprawy jak wyżej i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów - przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę. Z możliwości tej skorzystał jedynie Pan J. J.
W zakresie postępowania dotyczącego nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu na potoku M., łączącego działki nr 224/1 i nr 225/1 we wsi G., gm. W. - wskazano, iż W. W. jako właściciel nieruchomości w G. 24, w tym działki nr 224/1 - zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego mostu na potoku M. Zdaniem wnioskodawcy most zagrażał zdrowiu i życiu. W. W. domagał się nakazania rozbiórki przedmiotowego mostu, podkreślając jednocześnie, iż mostu tego nie wznosił i nie wie kto jest jego autorem. W dniu 15 marca 2005r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego mostu w wyniku których ustalono, iż konstrukcję mostu stanowią 2 szyny stalowe, na których iułożone są belki betonowe. Ze względu na warunki atmosferyczne ( gruba warstwa śniegu na moście) nie można było jednoznacznie stwierdzić jaki jest jego stan techniczny.
Zgłoszeniem z dnia 21 marca 2005r. W. W. zawiadomił, za pośrednictwem Wójta Gminy W., Starostę W. o zamiarze wykonania rozbiórki mostu jak wyżej.
Starosta W. decyzją z dnia 4 kwietnia 2005 r. o znaku: [...] zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do wykonania rozbiórki mostu, zlokalizowanego nad potokiem M. we wsi G. (działki nr 23,224/1,225/1 obr.2 G.), gm. W. argumentując, iż roboty rozbiórkowe mostu można wykonać jedynie w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę.
Postanowieniem nr [...] z dnia 08.11.2005r. Starosta W. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie W. pisma z dnia 29 czerwca 2005r. Z. S. i J. J., w których informują, iż właściciel działki nr 224/1- W. W. dokonał nielegalnego demontażu mostku, zlokalizowanego nad potokiem M. we wsi G. - celem załatwienia zgodnie z właściwością. W dniu 27 stycznia 2006r. przeprowadzono ponownie oględziny w miejscu lokalizacji przedmiotowego mostu w G. i stwierdził, iż przedmiotowy most istnieje, tj. został odbudowany .
W myśl art.105 §1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zatem wobec odbudowy mostu, w opinii organu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego oraz samowolnej rozbiórki mostu stało się bezprzedmiotowe, co zgodnie z treścią art.105 §1 k.p.a. skutkowało umorzeniem postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. J., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że skoro przedmiotem postępowania , co wynika także z treści decyzji, była sprawa "nieodpowiedniego stanu technicznego oraz samowolnej rozbiórki mostu, a zatem nawet uznanie przez organ, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie w sprawie samowolnej rozbiórki mostu w związku z jego odbudową, nie wyklucza konieczności zbadania czy samowola nastąpiła czy też nie i stwierdzenie tego w sposób jednoznaczny. Kwestia odbudowy, a w rzeczywistości naprawy mostu nie zmienia faktu, iż mogła zostać dokonana samowolna rozbiórka, choćby częściowa. Tym samym skoro organ umorzył postępowanie na tym etapie, nie ustalił czy miała miejsce samowola budowlana. Zdaniem skarżącego organ I instancji nadal nie zbadał przedmiotu sprawy i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności niezbędnych dla wydania rozstrzygnięcia. W jego opinii za sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego należy uznać rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej rozbiórki mostu wobec jego dobudowy, tym bardziej, że tego nie dokonał p. W. Jak wywodzi dalej odwołujący się biorąc pod uwagę zasady określone w art. 8 i 9 k.p.a. umorzeniu winno podlegać zarówno postępowanie w sprawie samowolnej rozbiórki jak i samowolnej odbudowy mostu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 czerwca 2008 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie organ l instancji błędnie połączył dwa postępowania rozstrzygając łącznie o nieodpowiednim stanie technicznym i samowolnej rozbiórce mostu na potoku M. Jak zauważono, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma odrębnymi postępowaniami dotyczącymi odrębnych przedmiotów. Jedno zostało wszczęte na wniosek Pana W. i ma za przedmiot nieodpowiedni stan techniczny mostu na potoku M., do którego odnoszą się przepisy rozdziału szóstego ustawy Prawo budowlane z 1994r. Natomiast drugie postępowanie zostało wszczęte na wniosek Panów J. i S. i dotyczy samowolnej rozbiórki przedmiotowego mostu, do której zastosowanie mają przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Jednakże w opinii organu odwoławczego powyższe uchybienie nie ma wpływu na treść wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć bowiem w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy mogłyby zapaść jedynie rozstrzygnięcia o umorzeniu każdego z postępowań. Zarówno postępowanie wszczęte z uwagi na fakt rozbiórki mostu, którego stanu technicznego miało dotyczyć jak i postępowanie dotyczące samowolnej rozbiórki mostu, w konsekwencji jego odbudowy stały się bezprzedmiotowe, co zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kpa, skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania. Przez bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego rozumieć bowiem należy, brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, który skutkuje niemożnością wydania decyzji rozstrzygającej sprawy co do jej istoty. Umorzenie postępowania traktowane jest jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania. Zamyka ono drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w inny sposób" w rozumieniu art. 104 Kpa.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu wskazano, iż nie zasługują one na uwzględnienie, w związku z czym nie miały wpływu na zapadłe rozstrzygniecie.
J. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną wyżej decyzję nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2008r. wraz z wnioskiem o jej uchylenie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 77 w związku z art. 140 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p. a., art. 11 k.p. a., art. 12 k. p. a.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w przypadku umorzenia postępowania w sprawie samowolnej rozbiórki mostu (wobec jego odbudowy / naprawy) - umorzeniu winno podlegać także postępowanie w sprawie jego samowolnej odbudowy / naprawy. Nie sposób bowiem uznać, iż mogła mieć miejsce samowolna odbudowa, jeśli uprzednio nie było samowolnej rozbiórki. W ocenie Skarżącego umarzając postępowanie i organ l instancji, jak również utrzymując w mocy decyzję organu l instancji - organ odwoławczy pominął okoliczność, iż kwestia odbudowy - naprawy mostu (która spowodowała umorzenie postępowania) nie wyklucza faktu, iż mogła zostać dokonana samowolna rozbiórka. Tym samym, wobec umorzenia postępowania, zasadne jest stwierdzenie, iż organy zarówno l jak i lI instancji nie zbadały istoty sprawy, tj. nie ustaliły czy miała miejsce samowolna rozbiórka mostu. Jak bowiem wskazywał skarżący we wniesionym odwołaniu, zasadne było połączenie rozpoznawania sprawy samowolnej rozbiórki ze sprawą samowolnej odbudowy- naprawy mostu. U podstaw zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania legło ustalenie, iż most istnieje (został odbudowany / naprawiony). W przypadku zaś stwierdzenia przez organ l instancji w odrębnym z prowadzonych postępowań, iż doszło do samowolnej odbudowy / naprawy mostu - możliwe będzie wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 48 prawa budowlanego, nakazującego rozbiórkę mostu. Zatem w razie takiego orzeczenia zmieniłby się stan faktyczny niniejszej sprawy i niemożliwe byłoby uznanie, iż nie została dokonana samowolna rozbiórka. Końcowo skarżący podniósł, iż organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez organ l instancji. Tym samym, organ odwoławczy naruszył przepisy m. in. art. 7, 8, 11 i 12 kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wskazywano stroną postępowania była m. in. Gmina W., a zatem Gmina W. winna była być zgodnie z art. 10 k.p.a. zawiadamiana o wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie. Naruszeniem powyższego przepisu było zatem niezawiadomienie przez organ l instancji - Gminy W. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie odniósł się również do wskazywanej w odwołaniu okoliczności, że w aktach sprawy brak było przywoływanego w decyzji organu pierwszej instancji pisma W. W. z dnia 21 marca 2005r. Wobec powyższego zdaniem skarżącego zasadne jest uznanie, iż naruszone zostały przepisy postępowania, a to m. in. art. 7, art. 8, art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi ponawiając zarzuty i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) zwanej dalej u.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany jest skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że złożona w tej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z nieco innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego we W. z dnia 9 czerwca 2008 r. Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w powiecie W. z dnia 17 marca 2008 r. Nr [...] naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne z naruszeniem przepisów art. 7 poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oraz art. 77, art. 80 i art.107 k.p.a spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu na potoku M., łączącego działki nr 224/1 i nr 225/1 we wsi G., gm. W., wcześniej została wydana przez PINB w powiecie W. decyzja z dnia 2 lutego 2006 r. Nr [...], którą organ ten umorzył postępowanie administracyjnej w sprawie. Jednocześnie w tym samym dniu tj. 2 lutego 2006r. na podstawie art. 61 §1 i §4 ten sam organ wszczął postępowanie w sprawie odbudowy tegoż mostu na potoku M., dokonanej niezgodnie z przepisami ustawy – Prawo budowlane. Decyzja z dnia 2 lutego 2006r została w wyniku odwołania uchylona przez DWINB we W. decyzją z dnia 12 czerwca 2006 r., Nr [...]. Wyrokiem z dnia 6 lutego 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na powyższą decyzję. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem 9 marca 2007r.
W decyzji kasacyjnej organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wydał decyzję z rażącym uchybieniem przepisów procedury administracyjnej tj art. 6- 9 oraz z naruszeniem wyrażonej w art. 10 k.p.a., zasady zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe uchybienia, ewidentnie w sposób jednoznaczny nie potwierdzały zatem zasadności umorzenia postępowania na tym etapie. Po uchyleniu decyzji przez organ II instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organ I instancji musi rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, odnosząc się do wszystkich okoliczności sprawy.
W niniejszej sprawie przy powtórnym jej rozpoznawaniu organ I instancji wprawdzie stosując się do wytycznych zawartych w decyzji DWINB z dnia 12 czerwca 2006r. ponownie wydał na podstawie art. 105 §1 K.p.a. decyzję Nr [...] z dnia 17 marca 2008r. umarzającą postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego i samowolnej rozbiórki mostu na potoku M., ale nadal bez dokonania w sposób należyty czynności wyjaśniających i bez rozpatrzenia w całokształcie materiału dowodowego, co pozwoliłoby na jednoznacznie ustalenie, czy w istocie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego umorzenia postępowania w oparciu o powołany przepis. Nie bez znaczenia pozostaje w tym przypadku swoiście określony przedmiot niniejszego postępowania, bowiem jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonym orzeczeniu, organ I instancji w zasadzie połączył dwa postępowania, uregulowane odrębnymi przepisami prawa materialnego w tym przypadku ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.) próbując rozstrzygać łącznie o nieodpowiednim stanie technicznym i samowolnej rozbiórce mostu na potoku M. Tym samym w przedmiotowej sprawie mamy w istocie do czynienia z dwoma odrębnymi postępowaniami dotyczącymi odrębnych przedmiotów. Jedno dotyczy stanu technicznego mostu na potoku M., do którego odnoszą się przepisy rozdziału szóstego ustawy Prawo budowlane z 1994r. art. do 61 do 72. Zgodnie z treścią art. 66 tej ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ, którym jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego lub wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Z kolei w myśl art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, iż organ jest zobowiązany do podjęcia określonych działań, a mianowicie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym budynku, a w odniesieniu do obiektu nieużytkowanego lub niewykończonego i nienadającego się do remontu, odbudowy lub wykończenia - także nakazania rozbiórki. Dopóki bowiem obiekt istnieje, istnieją zagrożenia związane z jego złym stanem technicznym. Natomiast drugie postępowanie dotyczy samowolnej rozbiórki przedmiotowego mostu, do której zastosowanie mają z kolei przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Jakkolwiek pierwszy człon przedmiotu badanych w tej sprawie decyzji, w konfrontacji z nie spornym w tym zakresie stanem faktycznym z którego wynika, że mostek został rozebrany, a następnie w jego miejsce wybudowany nowy w tym samym miejscu, wydaje się potwierdzać stanowisko organów w zakresie bezprzedmiotowości tego postępowania, dalsza część tak szeroko określonego przedmiotu kontrolowanych w sprawie decyzji nie pozwala na przyjęcie tak jednoznacznego stanowiska w przedmiocie samowolnej rozbiórki i w żaden sposób nie wynika z treści wydanych w tej sprawie decyzji.
Bezprzedmiotowość postępowania musi wyraźnie wynikać z uzasadnienia wydanej w sprawie decyzji stosownie do wymogów określonych w art. 107 k.p.a. a występuje wówczas, gdy brak jest któregoś z podmiotowych lub przedmiotowych elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W sytuacji takiej brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy lub brak jest podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. Ustalenie powyższego musi nastąpić z uwzględnieniem zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Za naczelną zasadę należy uznać wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto wymieniona wyżej zasada została wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. na organie administracyjnym ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. Lex nr 1543146).
Prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie wymagało przede wszystkim ustalenia podstawowego dla sprawy faktu- swoistej kwestii wstępnej, której nie rozważono w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, tj. sprawy samowolnej odbudowy spornego mostku i ewentualnej jego legalizacji w oparciu o obowiązujące przepisy prawa budowlanego.
Tym bardziej, że legalizacja obiektu budowlanego prowadzona na podstawie art. 51 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem, a więc stanu prawnego obowiązującego w dacie legalizacji, a nie w przeszłości. Jak wynika bowiem z akt sprawy w dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i tym bardziej decyzji ją poprzedzającej postępowanie administracyjne w tej sprawie wszczęte zawiadomieniem z dnia 2 lutego 2006r. nie zostało zakończone. Dopiero bowiem zakończenie tego postępowania pozwoliłoby ustalić czy w istocie w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością. Nie wystarczy bowiem, samo arbitralne przyjęcie, że postępowanie w sprawie dokonanej przez właściciela działki nr 224/1 W. W. do której przylega sporny most, rozbiórki tego mostu, zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 21 marca 2005r. a wbrew stanowisku Starosty W. wyrażonym w sprzeciwie z dnia 4 kwietnia 2005r., w myśl którego roboty budowlane związane z rozbiórką przedmiotowego mostu można było wykonać w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę, w konfrontacji z dokonanymi w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 14 maja 2007r. ustaleniami z których wynika, że został zbudowany w tym samym miejscu nowy most łączący działki nr 224/1 i 225/1 powoduje, że przedmiot rozstrzygnięcia badanej sprawy– samowolna rozbiórka przestał istnieć. W ocenie Sądu organy obu instancji pomijając szczegółowe wyjaśnienie tych kwestii, które najpierw należało ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, nie wykazały bezprzedmiotowości postępowania o tak zakreślonym przedmiocie postępowania. Przyjęty przez organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji sposób rozumowania, zgodnie z którym już sam fakt odbudowania mostu przez właścicieli sąsiednich działek Z. S. i J. J. bez ostatecznego zbadania legalności tego przedsięwzięcia stanowi o bezprzedmiotowości postępowania - nie zasługuje na aprobatę Sądu. W konsekwencji powoduje to bowiem nieuprawnione zaniechanie reakcji organu na dokonaną przez W. W. wcześniejszą rozbiórkę mostu. Zarówno uzasadnienia faktyczne jak i prawne (ograniczające się w zasadzie do powołania brzmienia art. 105 §1 k.p.a.) obu wydanych w tej sprawie decyzji w zasadzie nie odzwierciedlają toku rozumowania organu, a także dokonanej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów oraz oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Reasumując należy stwierdzić, że organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy art. 7, art. 77§ 1, art. 80 Kpa oraz 107§3 Kpa które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie należy ponadto uznać za bezzasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ( art.10 k.p.a.) poprzez brak zawiadomienia Gminy W. o czynnościach podejmowanych w sprawie. Gmina bowiem nie posiadała takiego przymiotu. Zgodnie bowiem z przeważającymi poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, nawet właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 999/06, publ. LEX nr 366267). W przepisie art. 66 w związku z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane określono krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego. Są nimi właściciel oraz zarządca nieruchomości. Nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości bądź zarządca legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. którym w tym przypadku jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W., Inspektorat w L.
Właściwe organy ponownie rozpatrując sprawę, biorąc pod uwagę to co zostało wyżej powiedziane, zobowiązane będą do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, poprzez wyjaśnienie w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, w odrębnym postępowaniu, kwestii budowy/odbudowy mostu na potoku M. w G., która ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego orzeczenia w zakresie stanu technicznego i samowolnej rozbiórki tego mostu, bowiem kwestia ta pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 c, p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Po myśli art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło