II SA/Wr 433/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-10-07
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wydana na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, jest zasadna, gdy stan techniczny budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia, a niekoniecznie bezpośrednie zagrożenie zawaleniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stan techniczny budynku, który obejmuje ugięte stropy, spróchniałe belki, uszkodzone płyty balkonowe, zawilgocenie, nieszczelności instalacji gazowej i elektrycznej, stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz grozi zawaleniem, co uzasadnia wydanie decyzji nakazującej wyłączenie budynku z użytkowania na podstawie art. 68 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, a organ jest zobligowany do wydania takiej decyzji w sytuacji stwierdzenia takiego niebezpieczeństwa.Stan faktyczny
Gmina Miejska W. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. we W. z powodu jego złego stanu technicznego, stanowiącego zagrożenie dla ludzi. Gmina zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 68 Prawa budowlanego oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę Gminy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Miejskiej W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spraw.) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania budynku i nałożenia obowiązku umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 68 w związku art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, nakazał Gminie Miejskiej W. – właścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy S. [...] we W., wyłączenie z użytkowania socjalnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy S. [...] we W., w terminie dwu miesięcy od dnia otrzymania decyzji, a ponadto zarządził obowiązek umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, zakazie użytkowania przedmiotowego budynku oraz zakazie wstępu osób postronnych i wykonanie doraźnych zabezpieczeń - natychmiast po otrzymaniu decyzji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu [...]r. została przeprowadzona kontrola mająca na celu sprawdzenie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego - budynek z lokalami socjalnymi - przy ulicy S. [...] we W. Podczas kontroli stwierdzono, że stan techniczny budynku – zarówno środkowej części murowanej, podpiwniczonej, jak i bocznych skrzydeł o drewnianej konstrukcji szkieletowej – jest zły. Drewniane stropy w częściach bocznych są ugięte, a belki częściowo spróchniałe. Nadmierne ugięcie wskazują także drewniane stropy korytarzy bocznych części budynku. Również żelbetowe płyty balkonowe, oparte na ścianach z płyt azbestowo - cementowych, z widocznymi prętami zbrojeniowymi – są ugięte i stanowią zagrożenie. W środkowej części podpiwniczonej znajduje się woda w piwnicy, a pomieszczenia mieszkalne są zawilgocone, na co wpływa brak grawitacyjnej wentylacji pomieszczeń mieszkalnych. Zauważono także zły stan techniczny dachu oraz znaczny stopień uszkodzenia ścian zewnętrznych i poprzeczno-działowych. Zastrzeżenia budził także stan techniczny instalacji elektrycznej (odkryte puszki, zniszczone i popalone kontakty i gniazdka), a także instalacja gazowa w pomieszczeniach kuchni bez wentylacji.
Jak dalej podkreślono, także i z przedłożonego opracowania - "Orzeczenie stanu technicznego budynku" wykonanego w [...] roku przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane oraz z przeprowadzonej przez pracowników inspektoratu (w obecności zarządcy budynku) kontroli obiektu przy ulicy S. [...] we W. wynika, iż stan techniczny budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi i ich mienia.
Organ I instancji stwierdził, że ponieważ przedmiotowy obiekt nie został wyłączony z użytkowania, a jego stan techniczny stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia, zasadnym – w ocenie organu – stało się wydanie decyzji w trybie art. 68 ustawy Prawo budowlane, nakazującej wyłączenie z użytkowania niniejszego budynku w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Okres dwóch miesięcy przeznaczony na wyłączenia przedmiotowego budynku z użytkowania uzasadniony jest zaś koniecznością zapewnienia 29 rodzinom lokali mieszkalnych, spełniających warunki techniczne dla takich pomieszczeń i nie stwarzających zagrożenia dla użytkowników i ich mienia.
Wskazano także, iż odstąpiono od wydania zawiadomienia w trybie art. 10 kpa, informującego strony o możliwości zapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – ze względu na występujące zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia, a także fakt, iż zgodnie z orzeczeniem sporządzonym na zlecenie Gminy W. przedmiotowy budynek mieszkalny do [...] r. powinien być wyłączony z użytkowania.
Odwołanie od powyżej opisanej decyzji złożyła Gmina Miejska W., wnosząc o jej uchylenie w całości lub uchylenie tejże decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W przypadku nie uwzględnienia przez organ II Instancji odwołania i utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji strona wniosła o wydłużenie terminu na wyłączenie z użytkowania niniejszego budynku do minimum 6 miesięcy.
Skarżonej decyzji w pierwszej kolejności zarzucono naruszenie art. 68 w związku z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przesłanką bowiem wydania nakazu wyłączenia z użytkowania budynku jest stwierdzenie bezpośredniego zagrożenia zawalenia się budynku. W ocenie strony wnoszącej odwołanie, z zebranego w sprawie materiału nie wynika, by ta przesłanka została spełniona, a to z uwagi na fakt, iż organ stwierdził jedynie, że stan techniczny budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia. Stwierdzenie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia, zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego, powoduje jedynie obowiązek nałożenia w drodze decyzji przez właściwy organ obowiązku usunięcia nieprawidłowości z określeniem terminu wykonania tego obowiązku.
Nadto decyzji organu I instancji zarzucono wydanie z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Jak wyjaśniła Gmina Miejska W. - w toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wezwał zarządcę budynku przy ul. S.[...] we W. - Zarząd Zasobu Komunalnego jednostkę budżetową Gminy W. do dostarczenia wskazanych dokumentów, w tym m.in. protokołów z okresowej kontroli przeprowadzonej zgodnie art. 62 ust 1 pkt 2 Prawa Budowlanego. W konsekwencji do akt sprawy przedłożono "Zestawienia protokołów nr [...] okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznego sprawności i wartości użytkowej obiektu cykl 5 letni". Z uzasadnienia jednak kwestionowanej decyzji wynika, że organ I instancji – nie wskazując powodów - swoje rozstrzygnięcie oparł przede wszystkim na ustaleniach zawartych w "Orzeczeniu stanu technicznego budynku", pomijając tym samym "Zestawienia protokołów nr [...] okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznego sprawności i wartości użytkowej obiektu cykl 5 letni". Zarzucono zatem, iż organ pierwszoinstancyjny nie wskazał, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym przedłożonym dokumentom, a także niektórym stwierdzeniom zawartym w "Orzeczeniu stanu technicznego budynku".
W odwołaniu zwrócono nadto uwagę, iż pomiędzy treścią "Orzeczenia..." a "Zestawienia protokołów..." występują istotne rozbieżności w ocenie stanu technicznego budynku . I tak np.:
1) w "Orzeczeniu..." na stronie 8 wskazano, iż stopień zużycia budynku wynosi [...]%, natomiast w " Zestawieniu protokołów..."- sporządzonym trzy miesiące później - na ostatniej stronie, stopień zużycia budynku określono na 74,34 %.
2) w "Orzeczeniu..." na stronie 8 wskazano, iż stopień zużycia instalacji elektrycznej budynku wynosi 80,00 %, natomiast w " Zestawieniu protokołów..." - sporządzonym trzy miesiące później - na ostatniej stronie, stopień zużycia instalacji elektrycznej budynku określono jedynie na 30,00 %.
Zarzucono także, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym naruszył art. 10 kpa. Skoro – jak zauważyła skarżąca gmina - z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynikało, aby wystąpiła groźba zawalenia budynku, to tym samym nie było podstaw do zastosowania art. 10 § 2 kpa. Gdyby zaś umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów - strona wskazując na wyżej wymienione nieścisłości i sprzeczności wniosłaby o powołanie biegłego na okoliczność oceny rzeczywistego stanu technicznego budynku.
Jednocześnie Gmina W. wskazała, że z uwagi na stan techniczny budynku jego mieszkańcy zostali zakwalifikowani do wykwaterowania zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta W. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie ustalenia planu wykwaterowań z budynków w latach [...] –[...]. Zapewnienie jednakże lokali wszystkim 29 rodzinom zamieszkałym przy ul. S. [...] trafia na obiektywne trudności z uwagi na brak lokali mieszkalnych w stosunku do potrzeb i nie jest możliwe w ciągu dwóch miesięcy.
Decyzją z dnia [...]r. nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego w sprawie pod przepis art. 68 ustawy Prawa budowlanego.
Wyjaśniono, że z uwagi na fakt nagłośnienia w mediach spraw dotyczących złego stanu technicznego wielorodzinnych budynków socjalnych, w związku tragedią w K. P., w tym również sprawy niniejszego budynku socjalnego, którego wadliwy stan techniczny jest faktem powszechnie znanym oraz z uwagi na zobowiązanie Gminy W. do wykwaterowania powyższego budynku, podjęte przez organ I instancji działania określone w art. 68 Prawa budowlanego mają niewątpliwie uzasadnienie ze względu na cel nadrzędny, jakim jest bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia. Jak wskazują bowiem zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności zaś "Orzeczenie stanu technicznego budynku" i "Zestawienia protokołów Nr [...] okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej obiektu" – budynek ten jest obiektem przeznaczonym na pobyt ludzi, zaś jego stan techniczny, jako wysoce nieodpowiedni, wypełnia dyspozycję art. 68 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego wyżej wymienione opracowania oraz przeprowadzone oględziny wykazały wystąpienie realnego i bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi - grożące zawaleniem się niniejszego obiektu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 kpa stwierdzono, że art. 10 § 2 kpa wprowadza wyjątek od ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, stanowiąc, iż "organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną". Z zebranych w sprawie materiałów dowodowych jednoznacznie wynika, że przedmiotowy obiekt grozi zawaleniem, co stanowi niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego.
Wskazano także, iż stosownie do poglądów judykatury warunkiem uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że podnoszone naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie, że podnoszone naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołując się zatem na naruszenie przepisów proceduralnych strona winna wykazać, że takie uchybienie mogło mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie nieścisłości pomiędzy "Orzeczeniem stanu technicznego budynku", a "Zestawieniem protokołów Nr [...] okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej obiektu", nie miały wpływu na ogólną ocenę, z której wynika konieczność wyłączenia obiektu z użytkowania.
Odnosząc się z kolei do kwestii przedłużenia terminu, celem zapewnienia lokali zamiennych, organ odwoławczy zauważył, iż w orzeczeniu stanu technicznego budynku z [...] r. wskazano, że obiekt ten powinien być wykwaterowany w terminie 1 roku, zatem po upływie dwóch lat, dwumiesięczny termin na wyłączenie budynku mieszkalnego z użytkowania wydaje się być zasadny tym bardziej, iż Gmina W. wiedziała o niewłaściwym stanie technicznym obiektu i zakwalifikowała mieszkańców budynku do wykwaterowania.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Gmina Miejska W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie skarżącej gminy decyzja drugoinstancyjna narusza jej interes prawny poprzez błędne przyjęcie, iż budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. S. kwalifikuje się do wyłączenia z użytkowania, a dokładniej kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:
- prawa materialnego – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 68 w związku z art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane;
- prawa procesowego – poprzez naruszenie art. 107 § 3 kpa, jak również poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie II instancji z mocy art. 136 i art. 140 w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 10 kpa;
- naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 15 w związku z art. 136 kpa.
Strona skarżąca podtrzymała argumentację zawartą wcześniej w odwołaniu oraz wywodziła, iż z uwagi na występujące nieścisłości pomiędzy zebranym w sprawie materiałem dowodowym, organ odwoławczy powinien z urzędu przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w celu ich wyjaśnienia. Nie przeprowadzając zaś takiego postępowania naruszył art. 136 kpa. Nadto, zgodnie z art. 15 kpa, strona ma ustawowo zagwarantowane prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy indywidualnie. Ograniczenie się przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy przez organ drugoinstancyjny niemal wyłącznie do kontroli formalnej decyzji organu I instancji, a nie zasadności merytorycznej odwołania, stanowi naruszenie art. 15 kpa.
W skardze podniesiono także, iż zgodnie z art. 77 § 4 kpa - jedynie fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc – jak podnosi Gmina – stan techniczny budynku był znany z urzędu organom I i II instancji, to miały one obowiązek, zgodnie z art. 81 kpa, umożliwić stronie wypowiedzenie się co do faktów znanych im z urzędu. Zakomunikowanie stronie przez organ faktów znanych z urzędu powinno nastąpić w takim terminie, aby strona przed wydaniem decyzji mogła - w ramach przysługującego jej uprawnienia do wypowiedzenia się o zebranych dowodach i materiałach oraz zgłoszonych żądaniach - ustosunkować się także do tych faktów. Organy obu instancji przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie nie umożliwiły stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – naruszając tym samym art. 10 kpa.
Jak dalej zauważyła strona skarżąca - wbrew twierdzeniom D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazano, jaki wpływ na rozstrzygnięcie mogło mieć naruszenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. art. 10 kpa. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że gdyby stronie umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, strona wskazując na nieścisłości i sprzeczności wniosłaby o powołanie biegłego na okoliczność oceny rzeczywistego stanu technicznego. Takiej możliwości stronie jednak nie stworzono.
W końcowej części skargi podkreślono, iż Gmina Miejska W. zarządzeniem Prezydenta W. z dnia [...]r. nr [...] ustaliła plan wykwaterowań z budynków w latach [...]-[...]. Obecnie w niniejszym budynku pozostało jedynie 3 najemców, w stosunku do których także podjęto kroki zmierzające do ich wykwaterowania. W ocenie strony skarżącej zakreślony dwumiesięczny termin był za krótki, z tego też względu zawarty w odwołaniu wniosek Gminy W. na zakreślenie minimum 6 miesięcznego terminu na wyłączenie z użytkowania niniejszego budynku zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.
Po myśli art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne wydane w postępowaniu administracyjnym.
Uchylenie decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy – art. 145 p.p.s.a..
Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w tym czasie przepisów prawnych, uznał, iż w niniejszej sprawie uchybienia, o których mowa powyżej nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Stosownie do postanowień art. 68 ustawy Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany: 1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania; 2) przesłać decyzję, o której mowa powyżej, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów; 3) zarządzić umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, a także wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, zarówno stały, jak i czasowy. W literaturze podkreślano, że nakaz wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania może być wydawany jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego tego budynku, a orzeczenie o nakazie opróżnienia, z uwagi na konsekwencje takiej decyzji, musi być poprzedzone bardzo wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym (por. R. Dziwiński, P. Ziemski, Prawo budowlane. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006, wyd. II).
Rozpoznając sprawę, sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż w niniejszej sprawie nie występuje bezpośrednie, realne i obiektywnie stwierdzalne zagrożenie zawalenia się budynku lub jego części, a jedynie stan techniczny budynku przy ul. S. [...] we W. stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia, czym wyczerpuje przesłankę z art. 66 ustawy Prawo budowlane, obligującą organ do nałożenia w drodze decyzji zobowiązania do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.
Z akt sprawy wywieść bowiem można, iż niniejszy budynek stwarza nie tylko zagrożenie dla życia, zdrowia, czy też mienia, ale także ze względu na zły stan grozi zawaleniem. Przede wszystkim z "orzeczenia stanu technicznego budynku", "Zestawienia protokołów Nr [...] okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej obiektu" oraz protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. wynika, że stan techniczny budynku jest zły, elementy drewnianej konstrukcji stropów i ścian wykazują nadmierne ugięcia, belki są częściowo spróchniałe, a płyty balkonowe stropowe wykazują znaczny stopień zniszczenia – nadmierne ugięcia widoczne gołym okiem, wykruszony beton, brak otuliny prętów zbrojeniowych. W piwnicach zalega woda, a instalacja gazowa jest nieszczelna, co zostało również wykazane w protokole kontroli instalacji gazowej z dnia [...]r.
Mając na względzie zaistniały w sprawie stan faktyczny sąd nie miał wątpliwości, iż budynek zlokalizowany przy ul. S. [...] nie nadaje się do dalszego użytkowania, stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi, grożąc zawaleniem i czyniąc niemożliwym zamieszkiwanie w nim. Powyższe odpowiada zaś przesłankom przewidzianym w art. 68 Prawa budowlanego, warunkującym wydanie decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku i nałożenie obowiązku umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi. Co, więcej mając na względzie literalne brzmienie powyższego przepisu wskazać należy, iż w przypadku stwierdzenia zaistnienia takiego niebezpieczeństwa organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobligowany do wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 10 kpa, wskazać należy, iż zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wywieść należy ogólną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca przewidział bowiem od niej wyjątki, w przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 kpa). Stosownie zaś do postanowień art. 10 § 3 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od powyższej zasady.
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w decyzji Nr [...] zamieścił adnotację o odstąpieniu od wydania zawiadomienia w trybie art. 10 kpa, informującego strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tejże wzmiance wykazał także okoliczności faktyczne, które przyjął jako podstawę uzasadniającą odstępstwo.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie miał wątpliwości, iż wystąpiła przesłanka warunkująca zastosowanie powyższej instytucji. Stan techniczny budynku, zlokalizowanego przy ul. S. [...], stwarza bowiem zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego oraz grozi niepowetowaną szkodą materialną. Wobec powyższego zarzut strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie podzielił także stanowiska Gminy Miejskiej W. dotyczącego naruszenia art. 7 i 77 kpa. Celem regulacji normatywnych wyrażonych w niniejszych przepisach jest nałożenie na organ administracji publicznej obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zobligowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału. W doktrynie podkreśla się, iż uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności. Nadto nałożony na organy obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. W sytuacji jednak gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 402-405).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego wskazać należy, iż zebrany przez organ pierwszoinstancyjny materiał dowodowy pozwalał na rzetelne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które przy orzekaniu należało wziąć pod uwagę. Zważyć bowiem należy, iż organ oparł swoje przekonanie nie tylko na "orzeczeniu stanu technicznego budynku" czy też "Zestawieniu protokołów Nr [...] okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej obiektu" – dokumentach sporządzonych w [...] r., ale również na wynikach przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli. W protokole tejże kontroli jednoznacznie wskazano, że stan techniczny budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia, życia oraz ze względu na zły stan stropu grozi zawaleniem. Co więcej, występujące w sprawie nieścisłości między "Orzeczeniem stanu technicznego budynku", a "Zestawieniem protokołów Nr [...] okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej obiektu" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. mógł porównać z innym dowodem przeprowadzonym w sprawie, a więc z rezultatami kontroli dokonanej bezpośrednio przed wydaniem decyzji.
W konsekwencji powyższego, również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 136 kpa uznać należy za chybiony. Niniejszy przepis zakreśla granice postępowania dowodowego organu odwoławczego, stanowiąc, iż organ ten może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Ma on więc zastosowanie wówczas, gdy organ I instancji nie dysponował niezbędnymi dowodami i nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ich uzupełnienia. W rozpatrywanej sprawie, takie jednak okoliczności nie wystąpiły. Organ nadzoru budowlanego ustalił wszystkie istotne i mające znaczenie prawne okoliczności sprawy, a zebrane dowody dawały podstawy do uznania wykazanego w sprawie stanu faktycznego za udowodniony.
Konkludując, stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło