II SA/Wr 438/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi Gminy Ch. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego za zasadne postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu zażalenia spółki K. P. M. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Ch. nr [...] z dnia [...] r., uznając za zasadne zarzuty wniesione przez spółkę w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułem wykonawczym Burmistrza Miasta i Gminy Ch. z dnia [...] r. nr[...] . Skargę na opisane postanowienie Kolegium wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Burmistrz Miasta i Gminy Ch. Starając się podważyć argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz trafność rozstrzygnięcia podjętego przez ten organ autor skargi wskazał, że jego mocą Kolegium uznało, że K. P. M.SA, ani jej spółka-córka nie jest prawnie obowiązana do dostarczania na rzecz mieszkańców Sz. D. wody, gdyż w ocenie Kolegium - będąca źródłem tego obowiązku decyzja Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego we W. z dnia [...] r. wygasła na mocy przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 190,poz. 1865). W ocenie skarżącego Kolegium dokonało błędnej interpretacji wskazanego przepisu ignorując przy tym ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażoną w wyroku z dnia 30 kwietnia 2001r., która zachowała moc wiążącą, albowiem dokonana tym przepisem zmiana stanu prawnego pozostała bez wpływu na przedmiot, do którego odnosi się w/w ocena prawna sformułowana przez NSA. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało zbadać legitymację skarżącego do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie uznania zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego za zasadne, w sytuacji gdy w pierwszej instancji postanowienie w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wydał organ gminy – Burmistrz Miasta i Gminy Ch. Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyka zatem kontrowersyjnego zagadnienia, które dotyczy statusu prawnego gminy i innych jednostek samorządu terytorialnego oraz ich organów w sytuacji, gdy organy tych jednostek upoważnione zostały do orzekania w określonych kategoriach spraw administracyjnych w pierwszej instancji. Zaznaczyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uchwale siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt. OPS 1/03 (ONSA 2003, nr 4, poz. 115), że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. i wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Zatem zgodnie z tą częścią cytowanej wyżej uchwały należy podzielić pogląd, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie (w tym administracyjne postępowanie egzekucyjne) znacznie ogranicza co do zasady zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jej dominium. Jak wynika z powyższego, gmina ani żaden jej organ, co do zasady nie są uprawnieni w tej sprawie do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Skoro w niniejszej sprawie w pierwszej instancji wydał postanowienie Burmistrz Miasta i Gminy Ch., to tym samym niedopuszczalne jest wniesienie przez Gminę Ch. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., mocą którego uchylone zostało wydane przez organ I instancji rozstrzygniecie i umorzono postępowanie egzekucyjne. Również rozważając dopuszczalność wniesienia niniejszej skargi przez Gminę Ch., działającą w imieniu mieszkańców Sz. D. zauważyć przyjdzie, że w przepisach obowiązującego prawa brak jest regulacji prawnej pozwalającej traktować jednostkę samorządu terytorialnego - w tym wypadku gminę - jako szczególnego rodzaju przedstawiciela ustawowego, który reprezentuje swoich mieszkańców (zarówno tych posiadających status strony jak i jego pozbawionych). Na marginesie rozważań należy natomiast zwrócić uwagę na brzmienie przepisu art. 8 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Zgodnie z jego brzmieniem: "Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony". Z treści zacytowanego przepisu wynika, że prokurator nie działa w sprawie we własnym interesie, lecz w interesie ogólnym - ochrony praworządności. Skoro więc Burmistrz Miasta i Gminy Ch. uważa, że w sprawie orzeczenie Kolegium zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa powinien wówczas rozważyć zwrócenie się do Prokuratury o podjęcie - przewidzianych w powołanej ustawie procesowej - środków ochrony prawnej. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.