II SA/Wr 438/23

WyrokWSA we Wrocławiu2023-11-16

Skład orzekający: Olga Białek, Wojciech Śnieżyński, Malwina Jaworska-Wołyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości 50 000 zł na spółkę prawa handlowego, wydane w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej dotyczącej robót budowlanych, jest zgodne z prawem, mimo że spółka kwestionuje prawidłowość tej decyzji i jej doręczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały grzywnę w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny, ponieważ jest ona łagodniejsza od wykonania zastępczego i służy doprowadzeniu do wykonania obowiązku. Wysokość grzywny, nawet maksymalna, była uzasadniona długotrwałym uchylaniem się spółki od wykonania obowiązku i miała na celu skłonienie jej do działania. Sąd podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się merytorycznej zasadności egzekwowanej decyzji, a wszelkie zarzuty dotyczące jej wadliwości powinny być podnoszone w odrębnych postępowaniach (np. wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności).
Stan faktyczny
Spółka I. sp. z o.o. (wcześniej S. sp. z o.o.) została zobowiązana decyzją z 2014 r. do wykonania szeregu prac budowlanych w budynku usługowym. Po upływie terminu wykonania, organy nadzoru budowlanego stwierdziły niewykonanie obowiązków. Po wysłaniu upomnienia i negatywnym rozpatrzeniu wniosku o zmianę terminu, nałożono na spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł. Spółka zaskarżyła postanowienie o nałożeniu grzywny, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości pierwotnej decyzji, jej niedoręczenia oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2023 r. nr 449/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżonym postanowieniem z 31.05.2023 r. (nr 449/2023), podjętym na podstawie art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2, art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia I. sp. z o.o., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oławie z 03.04.2023 r. (nr 23/2023), którym nałożono na spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50 000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 03.04.2023 r. oraz wezwano do wpłacenia nałożonej grzywny i wykonania obowiązku określonego w przywołanym tytule wykonawczym w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją nr 96/2014 z 12.06.2014 r. PINB w Oławie nakazał spółce S. sp. z o.o. z siedzibą w O. - użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przy ul. [...] w O. (dz. nr [...] AM-[...] obręb O., na której znajduje się budynek usługowy, dwukondygnacyjny - dokonanie następujących prac budowlanych, mających na celu likwidację stwierdzonych nieprawidłowości poprzez: 1). uzupełnienie ubytków tynkarskich, a występujących na elewacji od strony podwórza; 2) zlikwidowanie widocznych zawilgoceń występujących przy orynnowaniu obiektu; 3) zlikwidowania widocznych pęknięć pionowych na murach budynku; 4) w celu stwierdzenia jak niebezpieczne są pionowe pęknięcia na murze budynku, założenie odpowiednich plomb; 5) wymienienie orynnowania oraz rur spustowych, zlokalizowanych na obiekcie; 6) przemurowanie przewodów kominowych; 7) zlikwidowanie zgromadzonych zanieczyszczeń/odchodów ptasich, zlokalizowanych na gzymsie budynku od strony ul. [...]. Powyższe czynności nakazano dokonać w terminie do 30.09.2014 r. Po upływie wskazanego terminu w decyzji, PINB w Oławie, dwukrotnie dokonując oględzin w dniach 21.07.2015 r. oraz 18.08.2015 r., stwierdził w treści protokołów, że S. sp. z o.o. z siedzibą w O. nie wykonała powyżej wskazanych obowiązków. Ponadto stwierdzono, że obiekt nie jest użytkowany. Następnie, po dokonaniu czynności wyjaśniających, PINB ustalił, że S. sp. z o.o. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego oraz zmieniła swoją nazwę na I. sp. z o.o. Upomnieniem z 23.01.2023 r. PINB w Oławie wezwał I. sp. z o.o. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 12.06.2014 r. (nr 96/2014). PINB w treści upomnienia poinformował także o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania nakazu oraz możliwości zastosowania środków egzekucyjnych. Ponadto wskazał, że brak informacji o wykonaniu obowiązku potraktuje na równi z jego niewykonaniem. Upomnienie zostało doręczone spółce dnia 08.02.2023 r. W odpowiedzi na powyższe upomnienie pismem z 13.02.2023 r. I. sp. z o.o. zwróciła się o zmianę terminu wykonania czynności wskazanych w decyzji do 31.08.2023 r. Wniosek ten został rozpatrzony negatywnie decyzją PINB z 03.04.2023 r. (nr 7/2023). Niezależnie od powyższego prowadząc czynności wyjaśniające pismem z 20.02.2023 r. PINB wezwał I. sp. z o.o. do udokumentowania podjęcia działań opisanych w piśmie stanowiącym odpowiedź na upomnienie oraz wskazania, czy z uwagi na aktualny stan techniczny budynku spółka wykonała albo podjęła decyzję o wykonaniu robót budowlanych mających na celu zabezpieczenie budynku oraz wyeliminowanie zagrożenia jakie mogą stanowić poszczególne jego elementy. Pismem z 21.03.2023 r. I. sp. z o.o. powołała się na wniosek o zmianę terminu wykonania nakazanych czynności. Spółka zobowiązała się również do informowania organu o kolejnych działaniach. W dniu 03.04.2023 r. PINB przeprowadził kontrolę, która wykazała, że nakaz wynikający z decyzji z 12.06.2014 r. (nr 96/2014) nadal nie został wykonany w jakimkolwiek zakresie. W tak kreującym się stanie faktycznym, PINB wystawił tego samego dnia tytuł wykonawczy nr [...]. Ponadto postanowieniem nr 23/2023 nałożył na I. sp. z o.o. opisaną na wstępie grzywnę w celu przymuszenia. Zażalenie na to postanowienie złożyła I. sp. z o.o. podnosząc, że zaskarżone postanowienie zostało wydanie z naruszeniem: 1) zasady legalizmu polegającego na tym, że decyzja z 12.06.2014 r. (nr 96/2014) została wystawiona na spółkę S. a nie na I. sp. z o.o.; 2) brak poinformowania I. sp. z o.o. o istnieniu takiej decyzji; 3) uniemożliwienie I. sp. z o.o. udziału w postępowaniu administracyjnym czym naruszono podstawowe prawo strony w postępowaniu administracyjnym; 4) decyzja nr 96/2014 nie została doręczona spółce S. ani też I. sp. z o.o.; 5). nałożenie grzywny na I. sp. z o.o., której nie doręczono decyzji nakładającej na nią obowiązek stanowi samowolę naruszającą podstawowe zasady postępowania administracyjnego; 6). I. sp. z o.o. powstała po wystawieniu decyzji na spółkę S.; 7). zgodnie z treścią art. 189g k.p.a. kara nie może zostać nałożona po upływie pięciu lat. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie DWINB wyjaśnił, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w przypadku gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Działania te mają na celu doprowadzenie do wykonania obowiązków przez zobowiązanego. W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko dwa środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. przewiduje zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, zwaną też zasadą najłagodniejszego środka. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego. Pozostawia się to ocenie organów egzekucyjnych. W ocenie DWINB grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym. Zgodnie z art. 125 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126 u.p.e.a, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte, mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości, za zgodą organu wyższego stopnia. W przypadku natomiast wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, co oznacza, że zobowiązany ponosi nie tylko koszty wykonania zastępczego, ale również w określonych okolicznościach organ egzekucyjny i wykonawca nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej. W konsekwencji koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie wykonałaby obowiązek. DWINB podkreślił, że PINB ustalił wysokość grzywny w celu przymuszenia na podstawie artykułu 121 § 2 u.p.e.a. Powołany przepis stanowi, że grzywna nałożona na osobę fizyczną nie może przekraczać kwoty 10 000 zł., a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. W ocenie DWINB ustalona przez PINB kwota, nałożonej na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia, nie narusza wytycznych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym i należy ją uznać za ) prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem DWINB, biorąc pod uwagę charakter przedmiotowego obowiązku i podejście spółki zobowiązanego do jego wykonania, wysokość nałożonej grzywny jest optymalna i skutecznie zmobilizuje podmiot nią obarczony do usunięcia stanu naruszenia prawa. Wymierzając grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Ponadto DWINB stwierdził, że organ - działający jako wierzyciel - długo zwlekał z podjęciem czynności egzekucyjnych, co dawało stronie zobowiązanej możliwość wywiązania się z określonego w sentencji decyzji obowiązku. Od wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości, do wystosowania tytułu wykonawczego minęło prawie dziewięć lat. I. sp. z o.o. nie dokonała żadnych czynności zmierzających do wykonania obowiązków nakazanych w decyzji wydanej przez organ I instancji. Nadto zgodnie z przepisami wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedzone zostało upomnieniem, co jednak nie zmobilizowało spółki do działania. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ II instancji stwierdził, że S. sp. z o.o. jest tożsamy podmiotowo ze spółką I. sp. z o.o. Zgodnie z aktem notarialnym z 15.03.2016 r. (Rep. [...]), spółka S. sp. z o.o. zmieniła nazwę spółki na I. sp. z o.o. (uchwała nr [...]), a następnie w dniu [...].09.2016 r. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Powyższe oznacza, że nie doszło do zmiany podmiotowej adresata decyzji wydanej przez organ I instancji. I. sp. z o.o. nie jest spółką nowo powstałą, a jest bezpośrednią kontynuatorką S. sp. z o.o. Dlatego niezrozumiała jest argumentacja skarżącej spółki oparta na próbie podmiotowego rozróżnienia S. sp. z o.o. od I. sp. z o.o. Ponadto DWINB zauważył, że I. sp. z o.o. może uwolnić się od konieczności zapłaty nałożonej grzywny, wykonując egzekwowany obowiązek. Wówczas kwota nałożonej grzywny pozostanie bez znaczenia, ponieważ zostanie umorzona. Nadto wskazano, że działania organu nadzoru budowlanego uzależnione są wyłącznie od stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Niezasadnym i niecelowym jest natomiast tolerowanie przez organy nadzoru budowlanego niewłaściwego stanu technicznego budynku, bowiem stanowi to zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła I. sp. z o.o. Spółka zarzuciła DWINB naruszenie: 1). art 6 § 1 u.p.e.a., gdyż postanowienie zostało wydane w oparciu o nieostateczną decyzję administracyjną nr 96/2014, która nigdy nie została doręczona stronie skarżącej ani też nie została ogłoszona; 2). wykazane okoliczności w postanowieniu naruszają zasadę prawdy obiektywnej art. 7 k.p.a. i stanowią jedynie uzasadnienie opieszałości organu, który przez prawie 9 lat, tj. od 2014 r. do 2023 r. mimo pełnej jawności i dostępności danych strony skarżącej zawartych w KRS nie był w stanie doręczyć decyzji na którą się powołuje; 3) zasady czynnego udziału strony w postępowaniu albowiem nigdy nie została powiadomiona o wizjach lokalnych i nie brała w nich udziału, tj. art. 10 k.p.a.; 4). zasady art. 13 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie stanowiska strony chcącej dobrowolnie wykonać zobowiązania z nieprawomocnej decyzji; 5). skarżąca nie mając wiedzy o decyzji uwzględniając stan budynku informuje, że została wykonana część prac, tj. wynikających z pkt. 6 i 7 przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego okoliczności faktycznych i prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie. Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie DWINB z 31.05.2023 r. (nr 449/2023), utrzymujące w mocy postanowienie PINB w Oławie z 03.04.2023 r. (nr 23/2023), którym nałożono na skarżącą spółkę grzywnę w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości, tj. 50 000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 03.04.2023 r. oraz wezwano do wpłacenia nałożonej grzywny i wykonania obowiązku określonego w przywołanym tytule wykonawczym w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. W kontrolowanej sprawie wykonaniu przez I. sp. z o.o. (spółka przed zmianą nazwy i wpisaniem do KRS działała jako S. sp. z o.o.), podlegały obowiązki nałożone decyzją PINB w Oławie nr 96/2014 z 12.06.2014 r., dotyczące nakazania skarżącej jako użytkownikowi wieczystemu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku usługowego przy ul. [...] w O. (dz. nr [...] AM-[...] obręb O.). Obowiązki te zostały enumeratywnie wymienione w rozstrzygnięciu wraz z podaniem terminu ich wykonania (do 30.09.2014 r.). PINB przeprowadził w dniu 03.04.2023 r. kontrolę, która wykazała, że nakazy wynikające z decyzji nr 96/2014, nie zostały wykonane w jakimkolwiek zakresie. Formalne wdrożenie procedury egzekucyjnej wiąże się ze spełnieniem przez organ pewnych warunków. Zdaniem Sądu organy dopełniły wszelkich formalności umożliwiających zastosowanie środków egzekucyjnych. Skierowano bowiem upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązków, a jego nieskuteczność spowodowała wystawienie wobec skarżącej spółki tytułu wykonawczego zawierającego klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej, a wreszcie nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Zastosowany środek egzekucyjny jest właściwy w świetle obowiązujących przepisów. Jak bowiem słusznie wyjaśniono przepisy ustawy egzekucyjnej, w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego nakazu wykonania określonych robót budowlanych, dopuszczają zastosowanie w praktyce dwóch środków egzekucyjnych, a mianowicie grzywny w celu przymuszenia (art. 119 u.p.e.a.) oraz wykonania zastępczego (art. 127 u.p.e.a.). Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasady racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasady niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Stosownie do treści art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków, środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasadniczo przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, o czym świadczy choćby przepis art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., z którego wynika, że środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności przedmiotowego środka, wykonanie zastępcze. Ponadto – jak zauważył DWINB - w razie wykonania obowiązku grzywna może zostać zwrócona w części (75%) lub w całości (art. 126 u.p.e.a.), albo, gdy nie została zapłacona lub ściągnięta podlega umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). To od zobowiązanego zależy zatem czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji czy poniesie koszty nałożonej grzywny. W przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego, nie podlegają zwrotowi. W tych też okolicznościach Sąd uznał, że organy obu instancji, dokonując wyboru środka egzekucyjnego, właściwie zastosowały grzywnę w celu przymuszenia, prawidłowo motywując wybór tego środka. Poczynione ustalenia oraz dokonana ocena nie noszą cech dowolności. Nie narusza też obowiązujących regulacji prawnych wysokość spornej grzywny. Z art. 121 § 2 u.p.e.a. wynika, że każdorazowo nałożona grzywna na osobę fizyczną nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Ponadto, ze względu na brzmienie art. 121 § 4 u.p.e.a. wymierzając grzywnę w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z prawa budowlanego, organ musi uwzględnić, że środek ten może być stosowany jednokrotnie, a co za tym idzie - musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Wobec tego kwota grzywny winna być na tyle wysoka i uciążliwa, aby doprowadziła do wykonania nakazu przez zobowiązanego. Grzywna, nie będąc karą, musi być dla strony zobowiązanej na tyle dotkliwa, aby wybrała ona rozwiązanie polegające na dobrowolnym wykonaniu obowiązku we własnym zakresie. W realiach badanej sprawy organ wymierzając grzywnę w maksymalnej wysokości 50 000 wskazał na okoliczności, które uwzględnił. W sprawie oceniono więc, że przedmiotowa grzywna została nałożona w takiej wysokości, aby zobowiązanej spółce nie opłacało się jej uiszczenie w celu wydłużenia postępowania egzekucyjnego. Wynika z tego, że organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie przekroczył granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności. Ma rację organ egzekucyjny, że nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości uzasadnione było długotrwałym uchylaniem się przez skarżącą spółkę od wykonania ciążącego na niej obowiązku. Pomimo okresu, który upłynął od określonej w decyzji nr 96/2014 r. daty wykonania obowiązków, tj. 30.09.2014 r., spółka nie podjęła – na dzień wydania kwestionowanych postanowień - żadnych czynności zmierzających do wykonania tych obowiązków. Ponadto spółka, nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających podjęcie działań w celu wykonania obowiązków. Jednocześnie przyjdzie wskazać, że nawet podejmowanie istotnych kroków zmierzających bezpośrednio do wykonania nakazanych obowiązków nie czyni nałożenia grzywny w celu przymuszenia bezprzedmiotowym. Nie jest to bowiem wykonanie nałożonych obowiązków, a do tego zmierza zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny. Celem nałożenia grzywny jest doprowadzenie do pełnego wykonania obowiązków wynikających z wydanego nakazu, a nie podjęcie kroków które mają dopiero doprowadzić do takiego wykonania (tak tut. Sąd w wyroku z 21.09.2023 r., sygn. akt II SA/Wr 683/23). Dopóki ciążący na zobowiązanej spółce obowiązek nie zostanie w pełni wykonany organ zobowiązany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu uzasadnienie organów nie budzi zastrzeżeń i koresponduje z istotą niniejszego środka egzekucyjnego. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się (por. wyrok NSA z 07.12.2011r., sygn. II OSK 1822/10). Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Odnosząc się zaś do sformułowanych w skardze zarzutów trzeba przede wszystkim wyjaśnić, że w postępowaniu egzekucyjnym ani organy, ani sądy administracyjne nie są władne oceniać prawidłowości decyzji egzekwowanej w sposób przymusowy. Dopóki wykonalność ostatecznej decyzji administracyjnej nie zostanie wstrzymana, albo też decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, organy egzekucyjne mają prawo i obowiązek prowadzić egzekucję określonych w decyzji obowiązków (tak NSA w wyroku z 13.06.2023 r., sygn. akt II OSK 2027/20). Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie uprawnia organu do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne wkraczanie w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zatem sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję. Tym samym nie można kwestionować zasadności obowiązku, do którego wykonania grzywna ma przymusić. Zasadnicze zatem znaczenie w sprawie ma fakt, że egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej, pozostającej w obrocie prawnym decyzji (tak NSA w wyroku z 21.06.2016 r., sygn. II OSK 2539/14). Wykazywanie wadliwości decyzji nr 96/2014, w tym dotyczące okoliczności związanych z jej wydaniem i doręczeniem, powinno odbywać się na gruncie postępowań nadzwyczajnych, tj. w ramach wznowienia postępowania ewentualnie stwierdzenia nieważności decyzji, o ile zaistnieją przesłanki określone odpowiednio np. w art. 145 § 1 k.p.a. bądź art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzić dalej należy, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, koniecznym jest dowiedzenie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca spółka powinna zatem wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka zarówno na etapie kontrolowanego postępowania egzekucyjnego jak i w toku postępowania sądowego nie wykazał skutecznie, że zrealizował wszystkie obowiązki wynikające z ostatecznej decyzji PINB. Zatem fakt, że skarżąca spółka nie miała możliwości wzięcia udziału w oględzinach w dniu 03.04.2023 r., poprzedzających wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny, nie mógł rzutować na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie doszło również do naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. Przepis stanowi – administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. W sprawie niniejszej nałożono grzywnę w celu przymuszenia, która nie jest karą w rozumieniu ww. przepisu. Ponadto Sąd stwierdza, że organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie z zachowaniem reguł wyrażonych w art. 7 i art. 13 k.p.a. Na ocenę bezzasadności przedmiotowej skargi wpłynął niewątpliwy fakt, że zaskarżone i poprzedzające je postanowienie zawierają rzetelne i wyczerpujące uzasadnienia, spełniające wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło