II SA/Wr 440/25

WyrokWSA we Wrocławiu2025-08-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędzia WSA Władysław Kulon, Asesor WSA Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, jako właściciele nieruchomości sąsiedniej, posiadają przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a w szczególności, czy hałas generowany przez planowane boisko i plac zabaw oraz odległości tych obiektów od granicy ich działki uzasadniają przyznanie im statusu strony?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Status strony w takim postępowaniu jest ograniczony do inwestora oraz właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W ocenie sądu, potencjalne oddziaływanie hałasu czy odległości placu zabaw i boiska od granicy działki skarżących, które nie przekładają się na rzeczywiste prawne ograniczenia w zabudowie ich nieruchomości, nie uzasadniają przyznania im statusu strony. Sąd podkreślił, że należy badać istniejący, a nie przyszły, potencjalny stan rzeczy.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. i A. L. domagali się uchylenia decyzji Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Średzkiego odmawiającą uchylenia w wznowionym postępowaniu decyzji z 2021 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Centrum [...] wraz z infrastrukturą. Skarżący twierdzili, że nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu z własnej winy, a ich nieruchomość znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji (hałas, odległości placu zabaw i boiska od granicy działki), co narusza przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych. Organy administracji uznały, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ planowana inwestycja nie powoduje rzeczywistych ograniczeń w zagospodarowaniu ich nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. L. i A. L. na decyzję Wojewody D. z dnia 27 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę w całości. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dna 27 maja 2025 r. Wojewoda Dolnośląski, po rozpoznaniu odwołania A. L. i A. L.(1) (dalej jako: "skarżący"), od decyzji Starosty Średzkiego (dalej jako "Starosta") z dnia 4 września 2024 r., nr 506/2024 (znak: UAB.6740.288.2024), którą odmówiono we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji Starosty Średzkiego z dnia 6 lipca 2021 r., nr 571/2021, znak: UAB.6740.564.2021 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie U. pozwolenia na budowę Centrum [...] wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] obręb P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że opisaną decyzją z dnia 6 lipca 2021 r. Starosta Średzki, po rozpoznaniu wniosku Gminy U., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenia na budowę obejmującego budowę Centrum [...] wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] obręb P., gmina U. W dniu 4 kwietnia 2024 r. do Starosty wpłynął wniosek skarżących o wznowienie postępowania zakończonego opisaną powyżej decyzją, ponieważ wnioskodawcy nie brali bez własnej winy udziału w postępowaniu. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawcy wskazali, że "strefa oddziaływania środowiskowego wykracza poza boisko i plac zabaw znajdujące się na działce nr [...] i przenika na naszą posesję mieszkalną znajdującą się w sąsiedztwie P. nr [...], w postaci hałasu impulsywnego, niskoczęstotliwościowego wielozmiennego i towarzyszących mu komunikatów werbalnych oraz okrzyków, gwizdów i wrzasków (...) przez co nasza nieruchomość utraciła niezbywalne i immanentne cechy przynależne posesji o charakterze mieszkalnym". Postanowieniem z dnia 7 maja 2024 r., nr 221/2024 Starosta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 6 lipca 2021 r., W toku postępowania wznowieniowego skarżący podnieśli dodatkowo, że wobec przepisu § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obszar oddziaływania kwestionowanego obiektu - w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie zawiera się w działce nr [...]. Dodali również, że odległość placu zabaw od granicy z ich działką tj. nr [...] wynosi tylko 4,98 m, a zatem jest mniejsza niż 10 m, podobnie odległość od boiska wielofunkcyjnego od tej granicy jest mniejsza niż 10 m. Wnioskodawcy podali powyższe okoliczności jako uzasadnienie posiadania statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę - w szczególności wskazali na wprowadzenie ograniczeń w zabudowie ich działki (nr [...]) oraz na hałas pochodzący z użytkowania boiska. Skarżący zarzucili ponadto niezgodność zamierzenia budowlanego z ustaleniami § 30 pkt 1 i 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 5 Uchwały Rady Gminy U. z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru obrębu P. Na wezwanie Starosty skarżący wyjaśnili, że o wydaniu kwestionowanej decyzji dowiedzieli się od pracownika Urzędu Gminy U. w dniu 3 kwietnia 2024 r. Opisaną wcześniej decyzją z dnia 4 września 2024 r. Starosta odmówił uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że przepis § 40 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że odległość ta powinna być mierzona od płotu ogradzającego teren placu zabaw do ścian budynków, w których pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi posiadają okna, natomiast odległość boisk należy mierzyć od linii obwiedniowej boiska do ścian budynków, w których pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi posiadają okna. Z ponownej analizy projektu zagospodarowania terenu wynika, że odległość placu zabaw od ściany z oknami w budynku należącym do Wnioskodawców wynosi co najmniej 14 m a od boiska - co najmniej 24 m. Organ pierwszej instancji w ponownej analizie przedłożonego projektu budowlanego nie znalazł podstaw do stwierdzenia niezgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji dodał w uzasadnieniu swojej decyzji, że kwestionowane zamierzenie budowlane nie wprowadziło nowego zagospodarowania działki nr [...] ale stanowiło modyfikację dotychczasowego użytkowania. Ponadto Starosta Średzki stwierdził, że z faktu zgłaszania Inwestorowi przez Wnioskodawców uwag podczas realizacji inwestycji wynika, ze posiadali oni jednak niezbędne do wzruszenia decyzji informacje co najmniej od 2022 r. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Dolnośląski przeprowadził dodatkowe postępowanie w zakresie daty pozyskania przez skarżących informacji o wydaniu kwestionowanej decyzji. Skarżący podnosili konsekwentnie, że informacje te pozyskali w dniu 3 kwietnia 2024 r. (rozmowę taką potwierdził pracownik Urzędu Gminy), wcześniej pozostawali bowiem w przekonaniu, że inwestycja te nie wymagała pozwolenia na budowę i decyzja taka nie była wydawana. Utrzymując w mocy odmowę uchylenia we wznowionym postępowaniu pozwolenia budowlanego Wojewoda Dolnośląski w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 16 K.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w K.p.a. lub ustawach szczególnych. Przywołany przepis statuuje tzw. zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W myśl tej zasady decyzje administracyjne, których nie można zaskarżyć w drodze zwykłych środków zaskarżenia, tj. odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne, a tym samym względnie trwałe, co ma służyć pewności obrotu prawnego i stabilizacji stosunków społeczno-gospodarczych regulowanych takimi decyzjami. Owa trwałość jest jednak względna, gdyż ustawodawca przewiduje przypadki, gdy dopuszczalne będzie pozbawienie mocy obowiązującej decyzji ostatecznej. Uzasadnieniem tego jest okoliczność, że w pewnych przypadkach obowiązek organów administracji publicznej działania na podstawie i w granicach prawa wymaga tego, by ostateczne decyzje administracyjne zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, pod warunkiem jednak, że są one wadliwe w istotny sposób Możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej jest więc wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej, co oznacza, że ustawodawca szczegółowo i wyczerpująco reguluje takie przypadki. I tak na przykład, instytucja wznowienia postępowania administracyjnego, regulowana przepisami art. 145-152 K.p.a., służy do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych obarczonych kwalifikowanymi wadami, na ogół procesowymi, a więc powiązanymi z wadliwością postępowania, które toczyło się w sprawie załatwionej taką decyzją. W trybie tym, organ administracji publicznej może uchylić decyzję ostateczną i wydać w jej miejsce nową decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy, jeżeli stwierdzi, że zaszła przynajmniej jedna z podstaw wznowienia postępowania określona w art. 145-145b K.p.a. Z uwagi na to, że możliwość uchylenia decyzji w tym trybie stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 16 K.p.a., ustawa w sposób enumeratywny (zamknięty) wylicza podstawy wznowienia postępowania. Oznacza to, że tylko przesłanki określone w art. 145-145b K.p.a. lub ewentualnie w przepisach szczególnych dają możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a nie jakiekolwiek inne dowolne. Dalej Wojewoda wyjaśniał, że w postępowaniu wstępnym, poprzedzającym postępowanie wznowieniowe, organ bada dopuszczalność wszczęcia postępowania, w tym zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, ostateczność weryfikowanej decyzji oraz sprawdza, czy okoliczność wymieniona we wniosku odpowiada przesłance wznowienia postępowania. Wznowione postępowanie składa się natomiast z dwóch etapów. W pierwszym etapie właściwy organ bada, czy przesłanka wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła. Po pozytywnym zakończeniu tej weryfikacji, w drugim etapie postępowania, organ bada merytorycznie przedmiotową decyzję i poprzedzające ją postępowanie. Podkreślić należy, że we wszystkich tych przypadkach, w których posiadanie przez skarżącego przymiotu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ może rozważyć tę kwestię dopiero w ramach wznowionego postępowania. Odnosząc się zaś do rozpatrywanej sprawy Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wniosek dotyczący zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na realizację inwestycji budowlanej w niniejszej sprawie został złożony w dniu 16 czerwca 2021 r. Natomiast w dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Jednakże w myśl art. 26 cytowanej ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, w związku z czym zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333). Zgodnie z art. 3 pkt 20 ww. ustawy w brzmieniu wskazanym wyżej, przez obszar oddziaływania należało rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W omawianej sytuacji przepisem odrębnym jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) - dalej "rwt". I tak jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek Centrum [...] w P. o wysokości 8,68 m położony jest na działce nr [...] odległości ponad 37 m od granicy z działką skarżących (nr [...]). W ten sposób nie zachodzi oddziaływanie o którym mowa w § 13 ust. 1 rwt oraz w § 60 ust. 1 rwt - to znaczy, że zaprojektowany budynek w żadnym stopniu nie przesłania i nie zacienia budynku, położonego na działce nr [...]. Dalej organ odwoławczy wywodził, że przepis § 40 ust. 3 rwt z kolei stanowi, że odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1. Według projektu zagospodarowania terenu, odległość ogrodzenia placu zabaw, oznaczonego jako [...] od ściany budynku skarżących (najbliżej położonej w stosunku do granicy działki nr [...]) wynosi ok. 18 m (wg pomiaru skali), natomiast odległość ogrodzenia boiska wielofunkcyjnego, oznaczonego jako 09 od tej samej ściany wynosi wg skali ok. 25 m. Ponadto odległość najbliżej położonych 7 miejsc postojowych od granicy działki strony wynosi 6 m, podczas gdy przepis § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a i lit. b rwt stanowi, że stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż dla samochodów osobowych 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie, a w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych - 6 m. Z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy wynika zatem, że organ pierwszej instancji, po prawidłowo dokonanym wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Średzkiego z dnia 6 lipca 2021 r., nr 571/2021 i ponownym rozpatrzeniu merytorycznym sprawy słusznie uznał brak przymiotu stron postępowania dla skarżących. Organ odwoławczy przywołał przy tym orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 K.p.a. Odnośnie wskazanej przez skarżących podstawy ich wystąpienia, tj. generowanego przez użytkowników przedmiotowego boiska i placu zabaw "impulsywnego hałasu, niskoczęstotliwościowego, wielozmiennego i towarzyszących mu komunikatów werbalnych oraz okrzyków, gwizdów i wrzasków", szeroko przytaczając orzecznictwo NSA, Wojewoda wskazał, że interes strony w podobnej sytuacji może mieć jedynie charakter faktyczny. Źródłem interesu prawnego nie mogą być bowiem normy kodeksu cywilnego zapewniające ochronę przed immisjami. Podkreślił, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i nieograniczonym, a immisje co do zasady są dozwolone. Zatem samo podniesienie argumentu, że inwestycja będzie powodowała immisje, nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że szczegółowa analiza sprawy, w tym treści zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu i projektu budowlanego oraz sytuacji prawnej i faktycznej skarżących, nie pozwala na uznanie, że posiadają oni status strony w postępowaniu o udzielenie kwestionowanego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, że biorąc pod uwagę funkcję, formę, cechy charakterystyczne, program użytkowy, układ komunikacyjny oraz potencjalne immisje np. hałas czy emisje zanieczyszczeń powstałe w związku z wnioskowanym obiektem budowlanym, nie można stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie ogranicza nieruchomość Wnioskodawców w możliwości jej zagospodarowania. Nawiązując do zarzutów wniosku podkreślono również, że pewnych ustaleń dotyczących uciążliwości związanych z działalnością powstających obiektów np. w postaci zwiększonego hałasu, nie należy utożsamiać z oceną obszaru oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące. Nadto brak jest przepisów prawa, z których wynikałby zakaz wykorzystywania danej nieruchomości np. na cele mieszkaniowe w sytuacji, gdy na nieruchomość tę dociera hałas o określonym poziomie czy też przepisów, z których wynikałby np. zakaz określonego sposobu wykorzystywania nieruchomości w sytuacji, gdy na tę nieruchomość docierają zapachy z sąsiedniej nieruchomości. Wojewoda podkreślił, że hałas powstający w wyniku korzystania z wnioskowanej inwestycji nie może być podstawą do uznania, iż działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Są to przede wszystkim okoliczności faktyczne mogące powodować zmniejszenie komfortu korzystania z nieruchomości. Okoliczności te mogą uzasadniać przymiot strony skarżącej w postępowaniu prowadzonym przez właściwe organy na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepisy tej ustawy przewidują środki prawne mające służyć ochronie przed zanieczyszczaniem powietrza oraz przed hałasem. Ochronie takiej służą również przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm., dalej "KC") przed różnego rodzaju immisjami (art. 222 § 2 KC w związku z art. 144 KC). Okoliczności te nie mogą być natomiast brane pod uwagę przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania inwestycji, a tym samym nie mogą uzasadniać przyznania wnioskodawcom statusu strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący skierowali na nie skargę do tutejszego sądu, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty z wniosku o wznowienie postepowania podnosząc, że odległość pomiędzy placem zabaw a granicą działki, której skarżący są właścicielami wynosi 4,98 metra, a nie tak jak wymagają przepisy 10 metrów, a odległość boiska wynosi jedynie 2,98 metra od tej granicy. Skarżący przytoczyli przy tym treść § 40 rozporządzenia rwt, zgodnie z którym odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży i miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 metrów". Podkreślono przy tym, że ograniczeń w zabudowie nie można ograniczać wyłącznie do istniejącej zabudowy, stąd obszar oddziaływania spornej inwestycji zawierałby się w działce skarżących nawet gdyby nie była ona zabudowana. W dalszej części skargi skarżący zarzucili niezgodność inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania miejscowego podnosząc, że place zabaw dla dzieci i boiska sportowe oraz zieleń urządzona, to dopuszczalne przeznaczenie uzupełniające terenu na jakim inwestycja została zrealizowana. W ocenie skarżących inwestycja zajmuje jednakże więcej niż 40 % działki a jakiej została usytuowana. Ponowiono również zarzut w zakresie immisji hałasu na działce skarżące związku z charakterem spornej inwestycji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddala skargę. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji wojewody stwierdził, że nie narusza ona prawa, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy skarżący są stronami postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją starosty z dnia 6 lipca 2021 r. (nr 571/2021). W pierwszej jednak kolejności wskazać trzeba, że poddana sądowej kontroli decyzja organu odwoławczego została wydana w toku postępowania wznowieniowego, którego celem jest ocena decyzji ostatecznej wydanej w toku zwykłego postępowania administracyjnego z punktu widzenia wad kwalifikowanych zdefiniowanych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, jednakże wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 – czyli tak jak w przedmiotowej sprawie – następuje tylko na żądanie strony. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z przywołanych wyżej unormowań jasno wynika, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego etapu, określanego mianem wstępnego, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia. Mianowicie, czy spełnione zostały przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia o wznowieniu postępowania przewidzianego w art. 149 § 2 k.p.a., które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie trzeba mieć na względzie fakt, że wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę, że skarżący jako podstawę wznowienia postępowania powołali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, iż ustalenie, czy żądająca wznowienia postępowania jednostka ma interes prawny i czy została pozbawiona udziału w postępowaniu bez własnej winy, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z zapewnieniem jej udziału w tym postępowaniu. Ustalenie interesu prawnego żądającej wznowienia postępowania bez udziału tej jednostki powołującej się na interes prawny stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy uzasadnione jest jedynie w oczywistych przypadkach, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego można stwierdzić po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2656/20; 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1196/20; 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3355/17 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Już zatem z tej przyczyny, mając na względzie dominujące stanowisko judykatury, zgodnie z którym złożenie żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, sam fakt prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym nie świadczy o statusie strony w postępowaniu zwykłym. Starosta, postanowieniem z dnia 7 maja 2024 r., wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną ostateczną decyzją z dnia 6 lipca 2021 r., wskazując wyraźnie w motywach wydanego rozstrzygnięcia, że niniejsze postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia. W tym etapie wznowionego postępowania następowało właściwe badania, czy skarżącym w istocie przysługiwał status strony w postępowaniu – tak jak twierdzili we wniosku o wznowienie – ale zostali go bez swej winy pozbawieni. Przedmiotem oceny we wszczętym postępowaniu nadzwyczajnym jest jedynie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją z dnia 6 lipca 2021 r. Argumentacja skarżących sprowadza się do wykazania, że nieruchomość, którą zamieszkują i której są właścicielami, tj. działka oznaczona ewidencyjnie numerem [...], znajduje się w strefie odziaływania inwestycji, której dotyczy zakończone bez ich udziału postępowanie administracyjne. W szczególności wskazują na niezgodną z wymogami § 40 rozporządzenia rwt odległość pomiędzy granicą ich działki od zlokalizowanego w ramach inwestycji placu zabaw i boiska wielofunkcyjnego. Co do zasady stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednakże w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustalany jest na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. Przepis ten zawęża pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 28 ust. 2 p.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wniosek w niniejszej sprawie dotyczy inwestycji realizowanej na podstawie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na realizację inwestycji budowlanej z dnia 16 czerwca 2021 r. W dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Jednakże w myśl art. 26 cytowanej ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, w związku z czym zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333). Zgodnie z art. 3 pkt 20 ww. ustawy w brzmieniu wskazanym wyżej, przez obszar oddziaływania należało rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Skarżący jako źródła ograniczenia w zabudowie swojej nieruchomości wskazują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podnosząc, że zgodnie § 40 ust. 3 rwt odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1. Skarżący wskazują, że w rozpatrywanej sprawie odległość od granicy ich działki od boiska wynosi 2,98 metra, natomiast od placu zabaw 4,98 metra. Przy czym według skarżących, nieprawidłowe jest stanowisko organów, liczące odległość od boiska i placu zabaw wyłącznie do okien istniejącego budynku mieszkalnego skarżących (odpowiednio 18 i 25 metrów), albowiem - jak wskazano w skardze – ograniczeń w zabudowie czy zagospodarowaniu działki nie powinno odnosić się li tylko do istniejących już budynków, albowiem skarżący mogą przecież w przyszłości zmienić zabudowę i w miejsce istniejącego aktualnie budynku wybudować inny. Wówczas, z uwagi na istniejące boisko i plac zabaw będą zmuszeni zaprojektować nowy budynek w odległości 7 metrów od granicy działki, a nie 4 metrów, jak wymagają przepisy rwt. Według zarzutów skargi wpływ na możliwości zagospodarowania ich działki jest zatem oczywisty, co przesądza o ich statusie strony w zakończonym ostateczną decyzją postępowaniu administracyjnym. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko organów. W kwestii interpretacji ograniczeń w zagospodarowaniu terenu decydujących o statusie strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, w sposób jednoznaczny wskazując, że należy zawsze badać istniejący, a nie przyszły, potencjalny stan rzeczy. W wyroku z dnia 5 grudnia 2023 r., II OSK 2282/23 w sposób stanowczy Sąd ten wyjaśnił, że "w związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste, a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy. Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek projektowania (budowy) zgodnie z wymaganiami technicznymi nie stanowi sam w sobie ograniczenia w zabudowie. Nieprawidłowe było zatem stanowisko organu odwoławczego, jak i Sądu I instancji, że zaliczenie działki (...) do obszaru oddziaływania inwestycji wynika z faktu, że w przyszłości, w przypadku projektowania zabudowy na działce (...) w pobliżu granicy z terenem inwestycji niezbędne będzie określenie oddziaływania tej zabudowy na zabudowę będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Taka wykładnia w sposób nieuprawniony rozszerza definicję pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. W art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego mowa jest o obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem postępowania, nie zaś o oddziaływaniu ewentualnych przyszłych inwestycji na działkach sąsiednich na ten obiekt". (orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Z tego powodu, prawidłowo organu uznały, we wznowionym postępowaniu, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją starosty z dnia 5 lipca 2021 r., wobec czego zobowiązane były do odmowy uchylenia tej decyzji. Z tego powodu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło