II SA/Wr 442/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-14
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Andrzej Cisek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo postąpił, nie rozpatrując wniosku strony o zawieszenie postępowania administracyjnego w drodze postanowienia, a jedynie odnosząc się do niego w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrzyć wniosek strony o zawieszenie postępowania administracyjnego w drodze postanowienia, nawet jeśli uzna go za bezzasadny. Zaniechanie wydania takiego postanowienia, a jedynie ogólnikowe odniesienie się do wniosku w uzasadnieniu decyzji, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uwzględnienia skargi z powodu wadliwości postępowania, sąd uchyla decyzję organu I instancji i utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu gastronomicznego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor złożył wniosek o wstrzymanie postępowania administracyjnego, który organ I instancji potraktował jako wniosek o zawieszenie postępowania. Organ ten nie rozpoznał wniosku w drodze postanowienia, a jedynie odniósł się do niego w uzasadnieniu decyzji nakazującej rozbiórkę. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądził od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 757,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Andrzej Cisek (spraw.) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gastronomicznego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (PINB[...]) nakazał inwestorowi – J. M. rozbiórkę obiektu gastronomicznego o wymiarach ok. 10m x 6m ("B. T.") na działce nr[...], zlokalizowanego przy ul. M. S. – C. w L., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na wstępie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności przywołano, okoliczności stanu faktycznego. Wskazano więc, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto z urzędu - w wyniku pisemnej interwencji Starosty L. W jego toku ustalono, że przedmiotowy obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego budowa została zakończona w I997r. Następnie decyzją z dnia [...]r. (PINB.[...]) organ nadzoru budowlanego nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez inwestora oraz Międzyzakładowy Klub Sportowy Z. organ II instancji decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Motywując zasadność podjętego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na fakt wejścia w życie w dniu 20 czerwca 2007r. ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, której art. 3 ust.1 wyłączył możliwość stosowania przepisów art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, do dnia 1 stycznia 2008r., w stosunku do samowoli budowlanej dokonanej w okresie od 1 stycznia1995r. do 11 lipca 1998r., co do której przed dniem 11 lipca 2003r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Z uwagi na to, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w roku 1995, a postępowanie zostało wszczęte w 2006r., wskazany wyzej przepis miał zastosowanie w omawianej sprawie. W decyzji organu II instancji znalazła się również sugestia o konieczności pouczenia strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Dalej wskazano, że pismem z dnia [...]r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zawiadomił inwestora o możliwości zalegalizowania budowy niniejszego obiektu na podstawie przepisu art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz o terminie obowiązywania ww. przepisu. Ponieważ inwestor nie skorzystał z tejże możliwości legalizacji budowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. decyzją z dnia [...]r. (PINB.[...]) nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W toku postępowania, odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor, skutkiem czego organ II instancji decyzją z dnia [...]r (Nr[...]). uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu przywołano prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu obu instancji w sprawie rozbiórki innego obiektu gastronomicznego na terenie stadionu "Z. L.", a którego podstawą jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. (sygn. akt P 37/06), w którym to Trybunał uznał przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 litera b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", za niezgodne z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kwestionowane przepisy utraciły moc z chwilą ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 29 grudnia 2007r.. Ponadto organ II instancji uznał, że odwołująca się strona nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W trakcie zaś przeprowadzonych oględzin ustalono, że wybudowany obiekt posiada kształt litery "L", o wymiarach zewnętrznych: 10,27m - dłuższy bok 9,84m i krótszy bok 6,76m i max. wysokość 3,23m. Część konsumpcyjna posiada szkieletową konstrukcję nośną wykonaną z drewna, przymocowaną do płyty betonowej łącznikami i wypełnioną od wewnątrz płytami gipsowo-kartonowymi. Druga część obiektu – zaplecze, posiada natomiast stalową konstrukcję szkieletowa, osadzoną w gruncie. Obiekt pokryty jest w części zaplecza plandeką a w części konsumpcyjnej blachą trapezową. Wyposażony jest w wewnętrzną instalację elektryczną zasilaną z wewnętrznej instalacji stadionu. W obiekcie brak jednak instalacji wody i kanalizacji sanitarnej. Wyjaśniono również, iż w trakcie oględzin inwestor przedłożył decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. (AR.[...]) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącą lokalizacji obiektu. W pkt 3 tej decyzji podano, że istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Na podstawie powyższych ustaleń organ nadzoru stwierdził, że zachodzą przesłanki określone w art. 48 ust. 2 i ust.3 ww. ustawy i postanowieniem z dnia [...]r.(PINB.[...]) nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia: zaświadczenia Prezydenta Miasta L. o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r., czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że do dnia wydania niniejszej decyzji zobowiązany nie przedłożył żadnego ze wskazanych w powyższym postanowieniu dokumentu, a zgodnie z art. 48 ust. 4 wskazanej wyżej ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, który zobowiązuje właściwy organ do nakazania, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Nadto wskazano, że w dniu [...]r. inwestor złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. wniosek o wstrzymanie do dnia [...]r. postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie, uzasadniając go przychylnym stanowiskiem administratora terenu odnośnie budowy nowych pawilonów handlowych oraz planowanym do 2010r. wybudowaniem przyłączy wody i kanalizacji. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie postępowania organ I instancji stwierdził, że przepis art. 98 § 1 KPA, stanowiący, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu, nie może zostać zastosowany w niniejszej sprawie, bowiem postępowanie zostało wszczęte z urzędu. Nadto wskazano, że prowadzone postępowanie dotyczy wyłącznie naruszenia przez inwestora przepisów Prawa budowlanego, a wydawane w trakcie tegoż postępowania decyzje nie ograniczają praw inwestora do wykonywania działalności gospodarczej, wynikającej z odrębnych przepisów. Odwołanie od powyżej opisanej decyzji złożył J. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kwestionowanej decyzji zarzucono: - naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 7 w zw. z art. 8 KPA poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający wykonanie obowiązków nałożonych przez organ; - naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 28 ust.1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż do przedmiotowego obiektu mają zastosowanie przepisy dotyczące uzyskania zezwolenia budowlanego. Wnoszący odwołanie podniósł, iż organ nadzoru wydał decyzję bez uprzedniego rozpatrzenia wniosku o wyznaczenie dodatkowego terminu do przedłożenia dokumentów. W jego ocenie organ winien wezwać stronę do sprecyzowania złożonego wniosku - błędnie określonego jako wniosek o zawieszenie postępowania. Odwołujący, powołał się nadto na obiektywne przyczyny niewykonania obowiązku jako okoliczność uzasadniającą wyznaczenie dodatkowego terminu jego wykonania. Ponadto zdaniem strony skarżącej budowa obiektu nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż do obiektu znajduje zastosowanie przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na wstępie uzasadnienia wyjaśniono, iż z uwagi na zaginięcie koperty, w której znajdowało się odwołanie podjęte zostały czynności zmierzające do ustalenia daty wniesienia odwołania. Nie przyniosły one jednak rezultatu wobec czego, zasadnym było rozstrzygniecie istniejących wątpliwości w przedmiocie ustalenia daty nadania odwołania na korzyść strony, motywując, iż strona nie może ponosić ujemnych skutków procesowych z powodu zaniedbania organu. Nadto w uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowy obiekt należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane, a analiza art. 29-31 tejże ustawy pozwala stwierdzić, że budowa niniejszego obiektu nie została wyłączona spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wyjaśniono także, iż powoływany w odwołaniu przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane odnosi się do tymczasowych obiektów przeznaczonych do użytkowania w danym miejscu w okresie krótszym niż 120 dni, zaznaczając przy tym, że przedmiotowy obiekt istnieje od 1997r. W dalszej części organ odwoławczy podkreślił, że wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę sankcjonowane jest procedurą legalizacyją precyzyjnie opisaną w art. 48-49 Prawa budowlanego. Jeżeli zatem zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację dokonanej samowoli organ nadzoru budowlanego zgodnie z ust. 2 i 3 art. 48 powinien w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym przez siebie terminie stosownych dokumentów. Niespełnienie przez inwestora obowiązków opisanych w ust. 3, w wyznaczonym terminie, skutkuje koniecznością wydania nakazu rozbiórki obiektu, którego dotyczy postępowanie lub jego części, stosownie do treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, niezależnie od przyczyn niewykonania obowiązku. Na gruncie omawianej sprawy organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wydane zostało postanowienie z dnia [...]r., wstrzymuje roboty budowlane i nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w terminie do dnia 30 lipca 2008r. Ponieważ zobowiązany nie wykonał, w wyznaczonym terminie, nałożonego obowiązku, organ nadzoru budowlanego zobligowany był treścią przepisu art. 48 ust. 4 powyższej ustawy do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu bez względu na przyczyny niewykonania obowiązku. Odnosząc się zaś do wniosku "o wstrzymanie postępowania administracyjnego do dnia [...]r", organ odwoławczy stwierdził, że na gruncie obowiązującego prawa nie jest możliwe wstrzymanie postępowania na tak długi okres. Zgodnie bowiem z art. 35 § 1 KPA organy obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W świetle zaś dyspozycji art. 35 § 3 KPA, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa na dokonanie określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art, 35 § 5 KPA). Zdaniem organu II instancji treść powyższych regulacji wskazuje, że organ zobowiązany jest do orzekania na podstawie aktualnego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wstrzymanie się przez organ z wydaniem decyzji z uwagi na przewidywaną zmianę okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a więc zdarzeń niepewnych, nie ma uzasadnienia w przepisach prawa procesowego. Wyjaśniono również, że nierozpatrzenie, przed wydaniem decyzji, wniosku strony, który nie jest oparty na przepisach prawa materialnego lub procesowego, tj. przepisy nie przewidują rozstrzygnięcia sprawy tego wniosku w formie aktu administracyjnego, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, tym bardziej jeżeli organ odniósł się do wniosku w uzasadnieniu decyzji, jak to miało miejsce w omawianym przypadku. Nie podzielono również stanowiska, że organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania tegoż wniosku. Wynikało bowiem z niego wyraźnie, że intencją strony jest wstrzymanie przez organ podejmowania czynności procesowych do dnia [...]r. (przewidywany termin wybudowania sieci wodno-kanalizacyjnej). Skargę na powyżej opisaną decyzję organu II instancji złożył J.M. wnosząc o uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanej decyzji zarzucono:
- naruszenie prawa procesowego, a dokładniej art. 77 § 2 KPA w zw. z art. 48 § 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a także naruszenie art. 7, 9, 19, 77 § 1 KPA co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą interpretację i nienależyte zastosowanie. W pierwszej kolejności, wskazano, iż postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie było obarczone licznymi wadami, które wpłynęły na ostateczną treść rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego niniejszy obiekt, ze względu na swoje właściwości, nie kwalifikował się do kategorii obiektów wymagających uzyskania pozwolenia budowlanego, a okoliczność ta została również podniesiona w odwołaniu.
Następnie strona skarżąca wyjaśniła, że dopiero z chwilą, wszczęcia postępowania administracyjnego powzięła wiadomość o fakcie, iż budowa ta naruszała przepisy prawa, a po wezwaniach organu podjęła kroki w celu zgromadzenia dokumentacji wymaganej do legalizacji budowy, ale z uwagi na brak doświadczenia oraz wiedzy, proces ten przebiegał niezwykle długo.
W ocenie skarżącego decyzja organu w przedmiocie rozbiórki naruszała przepisy postępowania administracyjnego, albowiem w toku sprawy skarżący przedstawił decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co oznaczało, że skarżący stara się wywiązać z nałożonego na niego obowiązku i sukcesywnie kompletuje dokumenty.
Nadto wyjaśniono, iż zgodnie z art. 77 § 2 KPA organ może zmienić swoje postanowienie dowodowe w toku postępowania, w szczególności co do terminu spełnienia obowiązku dowodowego. W myśl zaś art. 48 § 3 Prawa budowlanego, organ wyznacza termin do przedstawienia dokumentów do legalizacji. Jak więc wywodzi strona skarżąca, skoro termin ten nie ma charakteru ustawowego czy prekluzyjnego, a jedynie jest terminem urzędowym, to może on zostać zmodyfikowany przez sam organ. Zdaniem więc skarżącego nienależycie zinterpretowano przepis art. 48 § 3 Prawa budowlanego uznając, że jest to termin, który nie podlega przedłużeniu w szczególnych przypadkach.
Zdaniem J. M. organ nieprzedłużając z urzędu terminu dla skarżącego, który rozpoczął wykonywać obowiązek na niego nałożony, naruszył art. 7 oraz 77 § 1 KPA.
Ponadto strona skarżąca nie zgodziła się ze wskazaniem organu odwoławczego, iż niewypowiedzenie się organu I instancji w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...]r. w zakresie wstrzymania postępowania do dnia [...] r., pozostało bez wpływu na ostateczny wynik sprawy. Skarżący miał bowiem prawo oczekiwać, iż organ zajmie stanowisko w tym zakresie i nie podejmował innych czynności w sprawie, co ostatecznie skutkowało opóźnieniem w gromadzeniu dokumentacji. Wskazano przy tym na treść art. 9 KPA, w którym wskazano, że organy administracji mają zwracać stronom uwagę na okoliczności faktyczne i prawne, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie, organ powinien wskazać skarżącemu na niedopuszczalność takiego wniosku aby ten mógł w związku z tym podjąć określone działania - między innymi skorygować lub doprecyzować treść wniosku. Z tego też względu milczenie organu w następstwie złożonego przez skarżącego wniosku, zwłaszcza wobec jego treści, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Podniesiono także, iż organ I instancji przed wydaniem decyzji nie poinformował skarżącego o skutkach niedostarczenia dokumentów oraz o możliwości wypowiedzenia się skarżącego co do wyników postępowania dowodowego, co narusza art. 10 KPA. Odnosząc się zaś do twierdzeń organu odwoławczego, że przepisy proceduralne obligują organ do prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki podkreślono, że sprawność postępowania nie może być uznana za istotniejszą niż należyte i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że w toku postępowania administracyjnego całkowicie pominięto szczególną sytuację skarżącego oraz jego nieporadność prawną, podkreślając przy tym, że organ administracji ma obowiązek każdorazowo wyważyć słuszny interes strony oraz interes społeczny. Zważono również, iż nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą sankcją przewidzianą przepisami prawa budowlanego i dlatego jej stosowanie musi być szczególnie uzasadnione. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie, decyzja konstytuująca ten nakaz była przedwczesna i nieuzasadniona wobec postawy skarżącej. Nie istniało też żadne zagrożenie powodowane przez istnienie spornego obiektu, a tym samym przedłużenie terminu do dostarczenia dokumentów nie naruszało interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W.podtrzymał argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia Sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania decyzji przepisów prawnych, stwierdził, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, istnieje konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak bowiem decyzja organu I instancji, jak decyzja organu odwoławczego została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że J.M. pismem z dnia [...]r. zwrócił się z wnioskiem o "czasowe wstrzymanie postępowania administracyjnego" prowadzonego w przedmiocie budowy obiektu gastronomicznego "B. T.", zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. M. S.– C. w L. Powyższy wniosek skarżącego został następnie zakwalifikowany jako wniosek w przedmiocie zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 98 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]r.
W procedurze administracyjnej przyjęto, iż podstawy zawieszenia postępowania można podzielić na obligatoryjne, wymienione w art. 97 § 1 KPA oraz fakultatywne (art. 98 § 1 KPA). Z fakultatywnym zawieszeniem postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z powyższego wynika więc, że w postępowaniu administracyjnym fakultatywne zawieszenie postępowania oparte jest na zasadzie dyspozycyjności stron. Skuteczność jednak tych uprawnień strony pozostawiona jest ocenie organu administracji publicznej, który to w drodze postanowienia zawiesza albo odmawia zawieszenia postępowania. Po myśli bowiem art. 101 powyższej ustawy o postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony, a na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Tak w doktrynie jak i w judykaturze przyjmuje się, iż użyte w art. 101 KPA pojęcie "sprawa zawieszenia postępowania", którą organ administracji publicznej załatwia w formie postanowienia, obejmuje: postanowienie o zawieszeniu postępowania, postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, a także postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). A zatem także i zakres prawa zażalenia dotyczy wszystkich powyższych postanowień zakreślonych pojęciem "w sprawie zawieszenia postępowania".
Fakultatywne zawieszenie postępowania dopuszczalne jest wyłącznie wówczas, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki: postępowanie w danej sprawie administracyjnej toczy się, zostało ono wszczęte na wniosek strony, która także i występuje z żądaniem zawieszenia postępowania, w którym występuje wielość stron, a pozostałe strony wyrażają w sposób niebudzący wątpliwości zgodę na zawieszenie postępowania, które nadto nie zagraża interesowi społecznemu. Brak zatem wystąpienia jednego z powyżej opisanych warunków winien skutkować wydaniem postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania.
Jednakże, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2006r. (sygn. akt I OSK 1405/05), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę "każdy wniosek o zawieszenie postępowania - niezależnie od zasadności takiego żądania - musi być rozpatrzony przez organ w drodze postanowienia. Strona powinna być też pouczona o prawie zaskarżenia takiego aktu. Zażalenie przysługuje bowiem na wszystkie postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, a zatem także na ewentualną odmowę zawieszenia postępowania. Niedopuszczalne jest więc wydanie decyzji kończącej postępowanie bez uprzedniego rozpatrzenia złożonego żądania zawieszenia postępowania".
Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego zasadnym jest uznanie, iż organ I instancji uchybił przepisom proceduralnym, nierozpoznając wniosku strony w przedmiocie zawieszenia postępowania, które winno kończyć się wydaniem postanowienia. Stosownie jednak do powyższych regulacji normatywnych, jeżeli organ, uznałby, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 98 § 1 KPA, upoważniające go do zawieszenia postępowania, to wówczas winien wydać postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Niedopuszczalne jest jednak zaniechanie wydania stosownego orzeczenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, biorąc także pod uwagę, to, iż jego prawidłowość może być kwestionowana w drodze zażalenia, a następnie poddana kontroli sądu administracyjnego. Także i ogólnikowego odniesienia się w decyzji organu I instancji w przedmiocie złożonego wniosku nie można uznać za uczynienie zadość obowiązkowi rozpoznania wniosku i wydania stosownego postanowienia.
Konkludując, zaniechanie rozpatrzenia w drodze postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wniosku strony w przedmiocie jego zawieszenia stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnym jest więc wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji kończącej wadliwie przeprowadzone postępowanie organu I instancji oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności i kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnione jest postanowieniami art. 152 powyższej ustawy, a orzeczenie o kosztach – art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło