II SA/Wr 451/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... w przedmiocie przekazania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. jako organowi właściwemu wniosku o wznowienie postępowania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 26 lipca 2011 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że uzyskiwany przez nią i jej męża dochód wynosi 2.214 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła udziały (1/4) we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2. Z informacji jakie posiada Sąd z innych prowadzonych przez skarżącą przed tut. Sądem postępowań wynika, że jej wydatki na energię elektryczną wynosiły 86, 83 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącą w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez nią w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez jej rodzinę sytuacji materialnej. Skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu, uzyskiwany przez nią i jej męża stały dochód miesięczny netto wynosi 2. 214 zł, a jedyny udokumentowany niezbędny wydatek (opłata za energię elektryczną) wynosił 86, 83 zł. W opinii Sądu osiągane przez wnioskodawczynię miesięczne dochody są wystarczające aby sfinansować zarówno swoje niezbędne wydatki, jak i wpis sądowy od skargi w określonej w sentencji wysokości (jedyny zresztą aktualnie koszt sądowy). Dodać należy, że skarżąca znajduje środki na pokrywanie kosztów olbrzymiej ilości pism kierowanych do Sądu i opłacania bardzo częstych (a nie związanych z posiedzeniami Sądu w danej sprawie) przyjazdów do tut. Sądu oraz przyjazdów na nieobowiązkowe rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Jeśli według twierdzeń skarżącej znajdują się oni w niedostatku, to powinni wystąpić do swoich dzieci o świadczenie alimentacyjne (art. 133 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Wnioskodawczyni posiada składniki majątkowe, które nie są im niezbędne do utrzymania (a za takie Sąd uważa np. posiadanie udziałów we własności działek budowlanych), to w przedstawianej przez nią sytuacji finansowej zbycie zbędnych składników majątkowych byłoby zupełnie racjonalne i uzasadnione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.