II SA/Wr 456/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. i S. F. 1. z wnioskiem o podjęcie przez Starostwo Powiatowe w M. działań mających umożliwić realizację rozpoczętej inwestycji oraz zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu naprawczym 2. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...]odmawiającą przyznania odszkodowania oraz postanowienie GINB z dnia [...]nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania postanawia odrzucić skargę. Skarżący w dniu 31 sierpnia 2009r. wnieśli bezpośrednio do sądu administracyjnego wniosek o wydanie decyzji umożliwiającej im kontynuację inwestycji, nakazanie zwrotu kosztów postępowania naprawczego w kwocie 2.500 zł i przyznanie odszkodowania za poniesione ogólne straty z tytułu unieważnienia prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę z winy organu, który decyzję wydał. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali w szczególności, że na składane do Wojewody D. i GINB wnioski uzyskali w dniu 20.04.2009r. częściową odpowiedź, z której niewiele wynika bądź udzielone odpowiedzi są mało związane z ich wnioskami. Skarżący nie mogą uzyskać pozwolenia na wznowienie robót. Organ nadzoru budowlanego odsyła ich do Starostwa, zaś tam żądają złożenia nowego wniosku o pozwolenie na budowę, co nie jest możliwe, gdyż skarżący nie dysponują nieruchomością na cele budowlane. W zakresie odszkodowania organy odsyłają skarżących do sądów powszechnych, z czym skarżący się nie zgadzają. Skarżący wezwani zostali do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez oznaczenie organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy oraz wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu oraz zostali pouczeni o treści art. 3 p.p.s.a., a ponadto, że nieusunięcie braków formalnych spowoduje odrzucenie skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W wyznaczonym terminie skarżący podali, że ich wniosek dotyczy Starostwa Powiatowego w Miliczu, od którego domagają się działań mających umożliwić im realizację rozpoczętej inwestycji i zwrot kosztów postępowania naprawczego, a ponadto decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiającej przyznania odszkodowania i postanowienia GINB z dnia [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1, 3 i 6 p.p.s.a. Jak pouczono skarżących, zgodnie z art. 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione w tym przepisie akty prawne lub czynności bądź na bezczynność organów w określonych przypadkach, polegającą na niewydaniu decyzji lub postanowień albo innych aktów lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Strona pragnąca uzyskać ochronę sądową powinna skonkretyzować przedmiot skargi przez wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, wydanych przez dokładnie oznaczony organ bądź którego dany organ bezpodstawnie nie wydał w terminie. Skarga w części odnoszącej się do Starosty takiej wymaganej konkretyzacji nie zawierała. Z przedstawionych przez skarżących oczekiwań odnośnie spodziewanego orzeczenia sądowego wobec Starosty wynikało ponadto, że sprawa w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego /art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a./. Druga skarga zawarta we wniosku skarżących odnosiła się do opisanego konkretnie postanowienia GINB w W.. Skarżący nie przedstawili odpisu tego aktu, jak jednak należało się domyślać, zawierał on pouczenie o możności złożenia skargi do WSA w W., za pośrednictwem tego organu, tj. GINB. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się nie bezpośrednio do sądu, lecz składa się ją do organu, którego aktu lub bezczynności skarga dotyczy /art. 54 § 1 p.p.s.a./. Zagadnienie prawne, czy dopuszczalna jest skarga złożona bezpośrednio do sądu, powinno ulec rozstrzygnięciu przez skład powiększony NSA, bowiem praktyka sądowa jest w tym zakresie niejednolita. W ocenie tut. Sądu istnieją ważkie argumenty prawne przemawiające za odrzuceniem skargi wniesionej bezpośrednio do sądu jako niedopuszczalnej z tej przyczyny, tj. naruszenia art. 54 § 1 p.p.s.a. /art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a./. Uzupełniając wyrażone w tej kwestii wywody prawne /W. Morys "Skutki procesowe bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego" ZNSA 2007/2 s. 41-44/ można przytoczyć argumentację zawartą w postanowieniu tut. Sądu z dnia 11.12.2006r. II SA/Wr 571/06 /niepublik/. W uzasadnieniu tego postanowienia przypomniano wcześniejsze unormowania i praktykę orzeczniczą /patrz A. Zieliński KPA Komentarz WPr 1985 s. 298 oraz § 16 ówczesnego Regulaminu czynności NSA, dalej na tle ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA postanowienia NSA z 18.06.1996r. IV SA 280/96 ONSA 1997/3/118 i z 8.05.1998r. I SA/Gd 136/98 niepubl., por. uchwała OPS 1/96 ONSA 1996/1/100 na temat stosowania art. 165 § 2 k.p.c./. Sąd przypomniał, że czynności procesowe sądu powinny znajdować podstawę w ustawie. Podstawę ustawową dla przekazywania organowi skargi wniesionej bezpośrednio do sądu stanowił art. 98 przep. wprow. p.p.s.a. ograniczając prawidłowość /legalność, skuteczność procesową/ tej czynności w czasie, do okresu dwóch lat od wejścia w życie p.p.s.a. Okres ten upłynął z dniem 1 stycznia 2006r. Przekazanie skargi organowi sugeruje, jakoby została złożona w sposób procesowo skuteczny i wywołuje skutki z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz może wywołać skutek z art. 54 § 3 p.p.s.a.. Odrzucenie takiej skargi jedynie z uwagi na prawdopodobne uchybienie terminu byłoby sankcją niewystarczającą i chybioną, skoro istnieją skargi nie wymagające dochowania terminu, zaś odrzucenie takie uzależnione byłoby od przypadkowych okoliczności. Przesyłając skargę do organu, co jak wynika z treści skargi nie było zamiarem skarżących /nie było omyłkowe/ sąd staje się jak gdyby podmiotem wnoszącym skargę, bo nawet nie jest posłańcem skarżących /nie chcieli wnieść skargi do organu/. Procedury prawne przewidują przekazywanie pism inicjujących postępowanie lub spraw zazwyczaj w ramach danej organizacji sądowniczej oraz na podstawie wyraźnej podstawy prawnej /por. art. 464 i art. 201 k.p.c. oraz objaśnienia komentarzowe do tych przepisów/. Sąd administracyjny jest uprawniony do rozpoznania spraw ze skarg wniesionych przez skarżących za pośrednictwem organu. Przekazując skargę do organu sąd jak gdyby nadaje jej dalszy bieg, poza obowiązującą procedurą, a wręcz naruszając art. 98 przep. wprow. p.p.s.a. i art. 54 § 1 p.p.s.a.. Jak już zaznaczono, skarżący, który wnoszą skargi z naruszeniem tych przepisów, zazwyczaj działają niezgodnie z wyraźnym w tym zakresie pisemnym pouczeniem zawartym w treści zaskarżonego aktu. Nie istnieją żadne względy pozaprawne bądź wynikające z zasad prawnych ogólniejszej natury przemawiające za podejmowaniem przez sąd współdziałania ze skarżącymi w omawianym zakresie. Przyjęcie procesowej reguły odrzucenia skarg przecież niedopuszczalnych, nie wyłącza indywidualnego potraktowania uzasadnionych przypadków, w ramach przywrócenia terminu do złożenia skargi, a ponadto można wyłączyć od tej reguły skargi złożone do sądu omyłkowo, gdy będzie to w sposób oczywisty wynikało z treści przesyłki. Nie należy jednak z takich sytuacji wyjątkowych wnosić zastrzeżenia wobec samej reguły, za której przyjęciem przemawiają zarówno podane na wstępie argumenty historyczne, jak i wyraźne unormowania aktualne. Dlatego i zgodnie z przytoczonymi podstawami prawnymi, orzeczono jak w sentencji.