II SA/Wr 458/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.R. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi R.R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę R.R. na wyżej powołaną decyzję Wojewody D., z uwagi na niepodpisanie skargi oraz brak nadesłania jej odpisu celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 13 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wyżej wskazanych braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 30 czerwca 2015 r. został wezwany do usunięcia braków formalnych poprzez podpisanie wniesionej skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazał, że powyższe wezwanie odebrała A.S. w dniu 11 lipca 2015 r. i tym samym zakreślony termin do usunięcia barków formalnych upłynął z dniem 20 lipca 2015 r. Według skarżącego, powyższe wezwanie odebrała osoba nieuprawniona do jej odbioru, niebędąca dorosłym domownikiem. Osoba ta nie była uprawniona do jej odbioru, a także do jej otwarcia i nie miała też upoważnienia do reprezentowania skarżącego przed instytucjami państwowymi. Skarżący podkreślił, że osoba, która odebrała przesyłkę, nie powiadomiła go o wpływie korespondencji do dnia dzisiejszego, z uwagi na fakt, iż przebywał na urlopie wypoczynkowym, a przed powrotem z urlopu ta osoba wyjechała na urlop. Tym samym nie doszło do ich spotkania. Skarżący wyjaśnił, że A.S. podczas jego nieobecności miał opiekować się jego mieszkaniem. Nie mógł zatem przypuszczać, że podczas jego dwutygodniowej nieobecności wpłynie pismo z sądu. W tych okolicznościach nie udzielił nikomu stosownych upoważnień do odbioru przesyłek. Skarżący wskazał również, że był dodatkowo przekonany, iż w przypadku próby doręczenia przesyłki podczas jego nieobecności, doręczyciel będzie zmuszony awizować przesyłkę dwukrotnie, tym samym po powrocie z urlopu odbiorze osobiście przesyłkę z poczty. Dodatkowo skarżący argumentował, że do uznania doręczenia za prawnie skuteczne (w trybie art. 44 k.p.a.) konieczne jest spełnienie określonych przesłanek. O fakcie zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na poczcie musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla czy wzmianki o awizowaniu przesyłki (np. nie podjęto w terminie) nie może być uznane za spełniające przesłanki doręczenia. Tak powstały dowód nadania listu poleconego nie jest wprawdzie dowodem doręczenia go adresatowi, lecz jest dowodem prima facie. Wyjaśnił, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. odebrał przesyłkę z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której doręczono mu odpis postanowienia z dnia 7 sierpnia 2015 r. w przedmiocie odrzucenia wniesionej przeze mnie skargi. W związku z powyższym wskazał, że dopiero z treści uzasadnienia postanowienia dowiedział się o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie podpisu w terminie 7 dni. W takiej sytuacji, w opinii skarżącego, należało przyjąć, że o wezwaniu do usunięcia braków formalnych dowiedział się w dniu 17 sierpnia 2015 r. Dlatego też należy przyjąć, że uchybienie terminu do usunięcia braków formalnych nastąpiło bez winy skarżącego, a usunięcie braków formalnych było niemożliwe z powodu braku wiadomości o otrzymaniu wezwania. Tym samym, w ocenie skarżącego, brak jego winy w uchybieniu terminu można uznać, za co najmniej uprawdopodobniony, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. Ponadto skarżący wskazał na spełnienie przez niego innych przesłanek przywrócenia terminu, określonych w § 1 i 4 przywołanego przepisu. W szczególności podniósł, że pismo z wnioskiem wniósł w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 20 sierpnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący dochował terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Spełnił też warunek dokonania czynności, których termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, s. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Z uzasadnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, sugerowane przez skarżącego odebranie przesyłki przez A.S. - osobę opiekującą się mieszkaniem skarżącego w trakcie jego urlopu. Okoliczność ta nie została potwierdzona w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnych skargi poprzez jej podpisanie, nadesłanie odpisów skargi oraz uiszczenie opłaty sądowej tytułem wpisu od skargi (k. 17). Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skarżący osobiście w dniu 11 lipca 2015 r. odebrał adresowaną do niego przesyłkę. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, skarżący wykonując powyższe wezwanie, w dniu 14 lipca 2015 r. uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi (k. 16). Nie uzupełnił natomiast pozostałych braków skargi. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że podniesione przez stronę wnioskującą okoliczności dotyczące okoliczności związanych z doręczaniem przez Pocztę przesyłki nie mogły stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania ustaleń poczynionych przez tut. Sąd w zakresie doręczenia spornej przesyłki. Skarżący nie przedstawił w tym zakresie jakichkolwiek dowodów, obarczając winą za uchybienie terminu do uzupełnienia braków skargi osobę opiekującą się jego mieszkaniem oraz doręczyciela. W ocenie Sądu, wskazywane okoliczności nie mogą zostać przyjęte za ekskulpujące skarżącego od winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przedstawione przez skarżącego okoliczności nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Argumentacja strony zawarta we wniosku, dotycząca doręczania przesyłki osobie opiekującej się podczas jego obecności mieszkaniem nie została poparta żadnymi przekonującymi dowodami. Za dowód w sprawie nie można uznać gołosłownych twierdzeń skarżącego, w kontekście dowodu z dokumentu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym widnieje jego podpis oraz faktu, że we wskazanym w wezwaniu terminie skarżący uiścił wpis od skargi. W świetle powyższego, poczynione w sprawie ustalenia wskazują jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje interesy przez skarżącego. Nadto należy zauważyć, że sam wyjazd na urlop, jako okoliczność wcześniej zaplanowana, nie wyłącza winy w uchybieniu terminu. Konkludując, przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez skarżącego okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.