II SA/Wr 460/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-10-04

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Władysław Kulon, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnej budowy obiektu budowlanego niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ administracji ma obowiązek przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, czy też może wydać nakaz rozbiórki?
Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie i niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Samowolna budowa, która jest sprzeczna z planem miejscowym, wyklucza możliwość legalizacji, a prywatna sytuacja inwestora nie zwalnia organu z obowiązku stosowania przepisów prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący wybudował dwie drewniane wiaty około 2013 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Wiaty były niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod usługi turystyczne i rekreacyjne z dopuszczeniem zabudowy gospodarczej towarzyszącej. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę wiat, stwierdzając brak możliwości ich legalizacji. Skarżący kwestionował ocenę organu, twierdząc, że wiaty są niezależnymi konstrukcjami, nieuciążliwymi dla sąsiadów i zgodnymi z planem miejscowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozebrania drewnianych wiat oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego nakazał skarżącemu rozebrać dwie wiaty położone na określonych działkach. Organ ten stwierdził brak podstaw do wdrożenia procedury legalizacyjnej z uwagi na brak zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego z 2003 r. Na skutek odwołania skarżącego organ uchylił powyższą decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na brak precyzyjnego ustalenia i określenia przedmiotu rozbiórki. Organ podkreślił, że jak wynika z zeznań skarżącego był on świadomy sprzeczności budowy z planem miejscowym. Decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji ponownie nakazał rozbiórkę wiat. Według przytoczonych ustaleń skarżący prowadzi zakład stolarski. Na działkach wchodzących w skład nieruchomości będącej własnością skarżącego znajduje się dom mieszkalny i zabudowania warsztatowo – magazynowe oraz plac na składowanie materiału tartacznego. W skład zabudowań wchodzi stolarnia składająca się z pomieszczeń produkcyjnych, warsztatu napraw i kotłowni. Budynek stolarni został rozbudowany przez dobudowanie dwóch wiat o konstrukcji drewnianej. Konstrukcja nośna wiat wsparta jest na ścianie budynku i na drewnianych słupach zabetonowanych w podłożu gruntowym. Dachy przybudówek są drewniane jednospadowe. Jedna z wiat ma przegrody ścienne z desek, druga jest tylko częściowo osłonięta. Jedna wiata pełni funkcję magazynową, druga stanowi zadaszenie nad urządzeniami jak pilarka taśmowa i strugarka. Organ opisał usytuowanie i wymiary wiat. Jedna ma długość 21 m i szerokość 4 m, druga długość 22 m i szerokość zmienną 6,9 i 3,6 m. Zeznając w charakterze strony skarżący przyznał wybudowanie wiat około 2013 r. Nie posiada dokumentów dot. wiat. Według wyjaśnienia starosty skarżącemu nie wydano pozwolenia na budowę, ponadto budowa nie była zgłaszana. Budowa wiat wymaga pozwolenia na budowę. Nieruchomość położona jest na terenie objętym planem miejscowym (uchwała Rady Miejskiej w M. z dnia 23 października 2003 r. Dz. Urz. Woj. Wroc. Nr 219, poz. 3146) i oznaczonym symbolem UT, przeznaczonym pod usługi turystyczne i ośrodki rekreacyjno–wypoczynkowe z dopuszczeniem lokalizacji zabudowy gospodarczej towarzyszącej tej funkcji. Samowolna rozbudowa warsztatu stolarskiego nie jest zgodna z planem miejscowym. Nie ma więc prawnych możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. W odwołaniu, tak samo jak w poprzednim, skarżący zarzucił, że w 1993 r. rozpoczął działalność gospodarczą zgodną z ówczesnym przeznaczeniem terenu. Niemożność rozbudowy zakładu wywoła jego zamknięcie i utratę miejsca pracy. Zaskarżoną decyzją organ uchylił powyższą decyzję i orzekając o istocie sprawy nakazał skarżącemu rozebrać wiaty, precyzując ich usytuowanie i rozmiary. Według uzasadnienia, decyzja pierwszej instancji zawierała błędne oznaczenie nazwy miejscowości, co uzasadniało wydanie prawidłowej decyzji merytorycznej. Jednocześnie organ przytoczył identyczne ustalenia faktyczne i podzielił oceny pierwszej instancji. W oparciu o przeprowadzone dotychczas dowody organ uszczegółowił opis wiat oraz dokładniej przedstawił treść zeznań skarżącego. W szczególności zeznał on, że w toku procedury planistycznej składał wnioski zmierzające do ustalenia w planie miejscowym dopuszczenia rozbudowy stolarni, jednak nie zostały one uwzględnione. Miał pełną świadomość, że obecnie rozbudowa nie była możliwa według zapisów planu miejscowego. Dlatego w 2013 r. przystąpił do rozbudowy bez zezwolenia. Obecnie poszukuje miejsca, do którego mógłby przenieść zakład. Uwzględniając nakaz rozbiórki organ powołał i omówił przepisy art. 48, art. 28 i art. 3 pkt 6 i 7 prawa budowlanego oraz przepisy planu miejscowego. Z niebudzących wątpliwości ustaleń wynika, że dokonana rozbudowa jest sprzeczna z planem miejscowym, co wykluczało podjęcie próby jej legalizacji. Argumentacja odwołania była bezzasadna, gdyż prywatna sytuacja inwestora nie zwalnia organu od stosowania art. 48 p.b. Nakaz dotyczy rozbudowy mającej miejsce w 2013 r., kiedy obowiązywał plan miejscowy z ustaleniami nie pozwalającymi na jej wykonanie i nie miało znaczenia, że sam zakład powstał w 1993 r. legalnie. Wobec braku uchybień organu pierwszej instancji w toku postępowania wyjaśniającego, nie było podstaw do stosowania art.138 § 2 k.p.a. W skardze do sądu administracyjnego skarżący kwestionował ocenę, że nastąpiła rozbudowa stolarni, gdyż wiaty o powierzchniach 88 m2 i 100 m2 są konstrukcjami niezależnymi od budynku gospodarczego. Działalność gospodarcza skarżącego nie jest uciążliwa dla sąsiadów. Tylko jeden z nich, niebędący stroną, złożył doniesienie do nadzoru budowlanego. Twierdził dalej, że wybudowanie wiat było zgodne z planem miejscowym. Wiaty nie są zakładem stolarskim, lecz zadaszeniem dla materiałów lub sprzętu. Nie było przeszkód dla wdrożenia legalizacji wiat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nasuwało pewne uwagi, które jednak nie pozwalają na stwierdzenie naruszenia procedury mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Mogło budzić wątpliwości zakwalifikowanie budowy wiat do rozbudowy budynku gospodarczego. Z niewadliwych ustaleń organu wynika, że wiaty zostały dobudowane do budynku stolarni. W nawiązaniu do zarzutu skargi należy wyraźnie wskazać, że nawet przy uznaniu wiat za obiekty wolno stojące, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji byłoby prawidłowe. Z charakterystyki techniczno – budowlanej wiat wynika, że byłyby to budowle (ogólnie na temat wiat jako budowli patrz przykładowo wyrok II SA/Bk 238/16 i powołane tam orzecznictwo sądowe, tamże rozważania o braku znaczenia w tej kwestii nowelizacji ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. w związku z przepisem przechodnim art. 6 tej ustawy), których budowa w każdej wymienionej ustawowo postaci tych robót budowlanych, wymagała pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 p.b. i art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. sprzed i po nowelizacji). Niewątpliwe jednak wiata nie musi być obiektem budowlanym wolno stojącym, może stanowić część budynku jako dobudowa. O dopuszczalności wydania nakazu rozbiórki części obiektu stanowi art. 48 ust.1 p.b. Z ustaleń organu wynika również, że wiaty stanowią część obiektu wyraźnie wyodrębnioną, której rozbiórka jest możliwa bez istotnej ingerencji w pozostałą część wybudowaną legalnie. Skarżący nie kwestionował prawidłowego ustalenia organu, że wiaty powstały w wyniku samowoli i nadal w skardze nie zgłasza tego zarzutu. Podkreśla natomiast powinność uwzględnienia przez organ zasady wyrażonej w art. 48 ust.2 p.b., a więc podjęcia próby legalizacji samowoli. W ocenie Sądu organ prawidłowo wykazał brak podstaw do podjęcia takiej próby. Nie było możliwe przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w odmienny sposób, niż poprzez nakazanie rozbiórki dobudowanych nielegalnie wiat. Z kolei skarżący nie wykazał okoliczności umożliwiających przystąpienie do legalizacji (por. wyrok II SA/Gd 310/11 powołany w Komentarzu M. Rypiny do art. 48 p.b. – część II, Nakaz rozbiórki pkt 2 oraz część III pkt 10 tego Komentarza). O ile skarżący przyznał w toku postępowania administracyjnego, że popełnił samowolę świadomie, wiedząc o niezgodności budowy z planem miejscowym, to w skardze nie podważa ustalenia, że wiaty stanowią składnik prowadzonego przez niego zakładu przeróbki drewna. Tymczasem obowiązujący od dnia 18 grudnia 2003 r. plan miejscowy ustala przeznaczenie nieruchomości skarżącego należącej do terenu UT pod usługi turystyczne, ośrodki rekreacyjno-wypoczynkowe oraz dozwala na lokalizowanie budynków gospodarczych towarzyszących tej funkcji, co w oczywisty sposób wyklucza budowę innych budynków (przepis § 14 ust.12 pkt 1 i 3 p.m.). Można dodać, że teren ten położony jest w granicach Parku Krajobrazowego "Dolina B." (§ 4 i § 6 p.m.), jednak może być użytkowany na warunkach dotychczasowych (§ 13 ust.2 p.m.) co oznacza jedynie dopuszczalność dalszego prowadzenia zakładu przez skarżącego, jednak bez możliwości budowy dalszych obiektów nie służących realizacji nowego przeznaczenia terenu. Z pełnych, niebudzących wątpliwości ustaleń organu, zresztą niekwestionowanych przez skarżącego, wynikała oczywista niezgodność samowolnej zabudowy z wyraźnymi ustaleniami planu miejscowego. Z tych względów oraz zgodnie z art.151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło