II SA/Wr 469/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-28
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Alicja Palus, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, powinien zbadać interes prawny wnioskodawcy lub przepis prawa wymagający takiego potwierdzenia, a także czy ocena zgodności budowy powinna odnosić się do planu obowiązującego w dacie realizacji budowy, czy w dacie wydawania zaświadczenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie na podstawie art. 217 § 1 i 2 k.p.a., ma obowiązek zbadać, czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie wykazała swój interes prawny lub powołała się na przepis prawa wymagający takiego potwierdzenia. W przypadku braku tych elementów, organ powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych. Ponadto, zaświadczenie o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wydawane w celu legalizacji samowoli budowlanej, powinno odnosić się do planu obowiązującego w dacie wydawania zaświadczenia, a nie w dacie realizacji budowy.Stan faktyczny
Wójt Gminy P. odmówił wydania zaświadczenia o zgodności zrealizowanej budowy części budynku inwentarskiego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uznając, że plan nie dopuszcza takiej zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta, jednakże błędnie uznało, że nie można oceniać zgodności budowy z nowym planem, jeśli została zrealizowana przed jego wejściem w życie, a także nie zbadało interesu prawnego wnioskodawcy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i orzekł, że nie podlega ono wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA - Alicja Palus /sprawozdawca/ Sędzia WSA -Anna Siedlecka Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi Cz. i L. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 złotych /trzysta pięćdziesiąt siedem/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Wójt Gminy P. stosując przepis art. 219 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił L. K. wydania zaświadczenia o zgodności zrealizowanej budowy części bliźniaczego budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej zlokalizowanego na działce nr[...] , obręb P., oznaczonego na załączonym do wniosku załączniku graficznym kolorem czerwonym i numerem 3, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartymi w uchwale Nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu P. w Gminie P.
W uzasadnieniu postanowienia Wójt Gminy P. podał, że z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o treści wskazanej w osnowie orzeczenia zwrócił się w dniu [...] r. L. K.
Następnie organ wyjaśnił, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren części działki nr[...] , na której zrealizowano budowę części budynku inwentarskiego oznaczony jest na rysunku planu symbolem R. Jego przeznaczenie określono w § 45 uchwały planistycznej w sposób następujący:
1. Istniejące tereny rolnicze, istniejące enklawy zieleni śródpolnej, istniejące remizy śródpolne, istniejące zadrzewienia wzdłuż cieków wodnych, wody powierzchniowe.
2. Dopuszcza się prowadzenie dróg gospodarczych.
3. Dopuszcza się zalesienia terenów na gruntach słabszych klas bonitacyjnych.
4. Dopuszcza się lokalizacje retencyjnych zbiorników wodnych.
5. Dopuszcza się prowadzenie sieci infrastruktury technicznej.
6. Wzdłuż rzeki S. obowiązują ograniczenia wynikające z występowania strefy zalewowej oraz korytarza ekologicznego.
7. Zgodnie ze Studium ochrony przed powodzią zlewni rzeki K." ustalono obszar zalewu wód powodziowych Q 1% m.in. dla doliny rzeki S. wymagający ochrony przed zalaniem, w przypadku awarii projektowanych wałów przeciwpowodziowych.
Na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią obowiązują:
1/ zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, 2/ zakaz gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych,
3/ zakaz sadzenia drzew lub krzewów,
4/ zmiany ukształtowania terenu.
8. Ustala się zakaz dalszej zabudowy terenów w zasięgu wody powodziowej Q 1% do czasu wybudowania zabezpieczeń przeciwpowodziowych przewidzianych dla tego terenu, t.j. wałów przeciwpowodziowych uwzględnionych w "Studium ochrony przed powodzią zlewni rzeki K.".
9. Przewiduje się udrożnienie lub odbudowę rowów melioracji podstawowej.
10. Część terenów znajduje się w strefie "B" ochrony konserwatorskiej układów przestrzennych lub ich części i strefie "OW" obserwacji archeologicznej. Dla tego terenu obowiązują ustalenia określone w § 11./ koniec cytatu/.
Zdaniem organu orzekającego przywołane ustalenia planistyczne dla powyższego obszaru są jednoznaczne i czytelne, a zapisy uchwały Rady Gminy P. oraz rysunek planu dla obszaru, którego dotyczy wniosek strony, nie tworzą podstaw dla stwierdzenia zgodności zrealizowanej przez stronę budowy części bliźniaczego budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej z tymże planem.
Organ orzekający stwierdził, że w tym stanie rzeczy nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej treści, gdyż wyraźnie temu sprzeciwiają się cytowane wyżej zapisy prawa miejscowego.
Na postanowienie powyżej opisane zażalenie wnieśli Cz. i L. K. zarzucając naruszenie przy jego wydawaniu przepisu art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niestaranne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza istnienia obiektów budowlanych rolnych na działce nr [...].
Powołując się na tak sformułowane zarzuty Cz. i L. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia o zgodności wskazanej we wniosku budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podali, że organ pierwszej instancji błędnie ocenił materiał dowodowy, bowiem przytoczony przez ten organ przepis uchwały planistycznej i oznaczenie symbolem R dotyczą nie działki nr[...] , na której posadowiona jest objęta wnioskiem część budynku, ale działki sąsiedniej, oznaczonej nr [...] . Działka nr [...] jest oznaczona w części graficznej planu miejscowego symbolem 61 RU i zgodnie z § 39 tekstu uchwały planistycznej oznacza: istniejący teren obsługi produkcji gospodarstw rolnych i teren produkcji zwierzęcej gospodarstw rolnych. Przepis ten ponadto w ust. 2 stanowi, że: Ustala się zachowanie istniejącej zabudowy (obiektów administracyjno-biurowych, chlewni, budynków gospodarczych i technicznych, magazynów pasz, wiat na sprzęt i maszyny rolnicze, suszarni zboża, silosów na paszę, zbiorników na gnojowicę, stacji paliw płynnych i urządzeń infrastruktury technicznej). A więc dla działki [...] plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza istnienie obiektów budowlanych (co wynika także z uzasadnienia decyzji nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. sygn. akt[...] ) i postanowienie Wójta jest błędne.
Cz. i L. K. zwrócili też uwagę, że nawet we wskazanym przez Wójta przepisie § 45 uchwały planistycznej w ustępie 8 wyraźnie stwierdza się, że ustala się zakaz dalszej zabudowy a więc zabudowa już istniejąca jest dopuszczalna.
Dodatkowo zarzucili, iż w stosunku do sąsiedniej działki nr [...] plan przyjmuje nieprawidłowy stan faktyczny. Działka ta bowiem została oznaczona symbolem R, a w tekście uchwały stwierdza się, że są to "istniejące tereny rolnicze, istniejące enklawy zieleni śródpolnej, istniejące remizy śródpolne, istniejące zadrzewienia wzdłuż cieków wodnych, wody powierzchniowe". Na działce tej natomiast istnieją również budynki rolnicze i istniały one w dacie uchwalania planu.
Ponadto wnoszący zażalenie wyjaśnili, że jak wynika z § 8 ust. 2 pkt 5 uchwały planistycznej oznaczenie terenu symbolem R oznacza, że przeznaczony on jest na cele rolnicze (cyt. "sytuowanie funkcji nierolniczych winno respektować zasady ochrony gruntów rolnych"). Szczegółowe przepisy planu dotyczące działek oznaczony symbolem R należy natomiast interpretować uwzględniając powyższe zapisy. Budynek chlewni niewątpliwie jest przeznaczony na cele rolnicze i w związku z tym, również jego część posadowiona na sąsiedniej działce [...] jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach podjętego orzeczenia Kolegium wyjaśniło m.in., że przepis art. 217 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego, powołany jako podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, stanowi że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
Zaświadczenie wydaje się jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Następnie Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie wydawania oświadczeń nie jest postępowaniem, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tzw. postępowanie jurysdykcyjne, orzecznicze), a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Organ nie prowadzi też typowego dla postępowania administracyjnego postępowania dowodowego w sprawie.
W omawianym przypadku Cz. i L. K. prowadzący Gospodarstwo Rolne w miejscowości P. [...], wystąpili z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o zgodności zrealizowanej już budowy - części budynków inwentarskich do chowu trzody chlewnej, zlokalizowanych na działce nr [...] , obręb P., z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi P. Nie wskazali przy tym do jakich celów ma im posłużyć to zaświadczenie. Innymi słowy nie wykazali swojego interesu prawnego w tej sprawie.
Organ orzekający w sprawie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, badając przy tym czy zrealizowana już część budynków chlewni jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Kolegium organ ten wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, niemniej w sposób nieuprawniony przeprowadził analizę w zakresie zgodności istniejącego budynku z planem miejscowym. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy budynek chlewni został zrealizowany na działce nr [...] w czasie, kiedy nie obowiązywał jeszcze plan miejscowy na terenie wsi P. Nie można było zatem, w ocenie Kolegium, dokonywać oceny legalności budynku zrealizowanego w innym stanie prawnym obowiązującym na tym terenie w zakresie planowania przestrzennego z ustaleniami nowego planu miejscowego, w ramach postępowania dotyczącego wydania zaświadczenia w trybie art. 217 k.p.a.
Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym zakwestionowali Cz. i L. K., reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego M. L. z Kancelarii Prawnej L. i Wspólnicy z siedzibą w G. ul. P.[...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik skarżących – powołując się na przepis art. 3 § 3 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa tj.:
1) art. 217 § 2 pkt 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że do wydania zaświadczenia w niniejszej sprawie konieczne jest wykazanie przez skarżących interesu prawnego;
2) art. 48 ust. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118 z późn. zm.) poprzez nieprawidłową interpretację, iż zaświadczenie, o którym mowa w tym przepisie ma dotyczyć zgodności budowy z prawem obowiązującym w dacie realizacji budowy.
Wskazując na te zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy P., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w całości.
W szczegółowym uzasadnieniu skargi pełnomocnik Cz. i L.K. opisał czynności orzecznicze organów podjęte w postępowaniu instancyjnym wyjaśniając jednocześnie, że wniosek o wydanie przedmiotowego zaświadczenia był konsekwencją postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nakazującego skarżącym dostarczenie w terminie do [...] r. zaświadczenia o wskazanej we wniosku treści w związku z prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniem, dotyczącym dokonanej przez nich samowoli budowlanej.
W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik Cz. i L. K. zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. błędnie zinterpretowało przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo budowlane i wskazał, iż z treści przywołanego w skardze przepisu art. 217 § 2 pkt 1 i 2 kpa wynika, że do wydania zaświadczenia wystarczy spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Obie jednostki redakcyjne (tj. pkt 1 i 2) nie są połączone spójnikiem "oraz" lub innym podobnym.
W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia musi wykazać się interesem prawnym w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego albo wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Przesłanki te są rozłączne.
Ponadto pełnomocnik skarżących wskazał na przepis art. 48 ust. 3 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, w trybie którego skarżący zostali zobligowani do przedłożenia zaświadczenia i wyjaśnił, że niezasadne jest stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z treści wskazanego przepisu zaświadczenie ma dotyczyć zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem pełnomocnika przepis ten w sposób jednoznaczny stanowi o tym, że zaświadczenie o zgodności dotyczy obowiązującego w dacie wydawania zaświadczenia planu miejscowego.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi. W jej uzupełnieniu wyjaśniło, że skarżący we wniosku z dnia [...] r. o wydanie zaświadczenia, skierowanym do Wójta Gminy P. nie podali dla jakich celów chcą uzyskać zaświadczenie. Kolegium dopiero z treści skargi powzięło informację, że było ono wymagane w związku z prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego tzw. postępowaniem legalizacyjnym. W dniu 13 października 2010r. doręczony został Sądowi wniosek pełnomocnika skarżących o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na toczące się przed tutejszym Sądem postępowanie ze skargi Cz. i L. K. na uchwałę Rady Gminy P.Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu P. w gminie P.
Postanowieniem ogłoszonym na rozprawie prowadzonej w dniu [...] r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 tej regulacji, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę prawną zaskarżonej czynności orzeczniczej oraz czynności ją poprzedzającej, podjętej przez Wójta Gminy P. stanowił przepis art. 219 kodeksu postępowania administracyjnego, zamieszczony w dziale VII tej ustawy procesowej, dotyczącym trybu wydawania zaświadczeń.
Uwzględniając ogół przepisów kodeksu odnoszących się do zaświadczeń można stwierdzić, że zaświadczeniem w rozumieniu kpa jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ administracji publicznej (w znaczeniu ustrojowym lub funkcjonalnym) na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie. (np. K. Chorąży, Zb. Kmiecik: Wydawanie zaświadczeń – kwestie nie rozstrzygnięte w literaturze, ST 2000 Nr 6; Zb. R.Kmiecik: Charakter prawny zaświadczenia, a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PIP 2004 Nr 10).
Regulacja postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń, uznawanego za uproszczone postępowanie o charakterze administracyjnym, dokonana została lakonicznie i w sposób ogólny. Istotnym elementem tego postępowania jest postępowanie wyjaśniające, zasadnicze w każdej unormowanej procedurze.
Z przepisu art. 217 § 1 i § 2 kpa wynika, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1), oraz że zaświadczenie wydaje się jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ( § 2).
W przepisach zawartych w dziale VII kpa ustawodawca przewidział również możliwość odmowy wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie z jednoczesnym wymogiem zachowania przy tej czynności formy postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 kpa). W doktrynie przyjmuje się, że powodem odmowy wydania zaświadczenia może być niestwierdzenie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego albo brak podstaw prawnych do jego wydania (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, KPA Komentarz, Kraków 2000; Zb. R. Kmiecik:ibidem).
Ponadto w myśl przepisu art. 218 § 2 kpa organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W literaturze prawnej prezentowany jest pogląd zgodnie z którym przedmiotem postępowania wyjaśniającego mogą być nie tylko okoliczności potwierdzone zaświadczeniem, ale także fakt istnienia interesu prawnego osoby występującej o zaświadczenie (B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2006; J. Lang: Zaświadczenia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, OMT 1988, Nr 2).
Istotne jest również to, że zastosowany w kpa, a bardzo ogólny sposób regulacji wydawania zaświadczeń wymaga pomocniczego korzystania z przepisów normujących postępowanie w sprawie administracyjnej. Pogląd taki, prezentowany w doktrynie (np. B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2005; Z. Janowicz: Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Warszawa-Poznań 1987) przyjął również Sąd Najwyższy, uznając w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 marca 1997r. (sygn. akt III RN 9/97, OSNAPU 1997, Nr 20, poz. 395), że gdy w art. 218 § 2 kpa jest mowa o postępowaniu wyjaśniającym, to jest to odesłanie do przepisów procedury ogólnej, a więc przepisów kodeksu regulujących postępowanie administracyjne sensu stricto – jurysdykcyjne. Zdaniem Sądu Najwyższego – "organy, do których zwrócono się o wydanie zaświadczenia, w kwestiach nieuregulowanych w dziale VII kpa, obowiązane są w każdym przypadku do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu jurysdykcyjnym, zwłaszcza tam, gdzie kodeks używa tych samych terminów, jak postępowanie wyjaśniające, postanowienie, zażalenie".
W katalogu przepisów ogólnych, które mają zastosowanie przy czynnościach związanych z wydaniem zaświadczenia, zawierają się również: konstytucyjna zasada praworządności, oczywista w przypadku wydawania zaświadczeń zasada pisemności, a także zasady: uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, udzielania pomocy prawnej oraz szybkości i prostoty postępowania. (np. Zb. R. Kmiecik: ibidem)
Zgodnie z przywołanym wcześniej przepisem art. 217 § 1 kpa zaświadczenie wydawane jest przez właściwy organ administracji publicznej na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Przedstawione powyżej stanowisko nauki i judykatury, które Sąd w składzie orzekającym podziela, uprawnia do uznania, że do żądania tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 63 i art. 64 kpa.
W rozpoznawanej sprawie do Wójta Gminy P. wniesione zostało podanie, zawierające prośbę o wydanie zaświadczenia o zgodności zrealizowanej budowy (część budynki inwentarskiego do chowu trzody chlewnej, zlokalizowanego na działce nr [...]– obręb P.) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi P.
Słuszne jest zatem stwierdzenie organu drugiej instancji, że w treści podania (żądania) nie wskazano ani interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, ani nie powołano się na przepis prawa, wymagający potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego.
W ocenie Sądu ze względów wcześniej wyjaśnionych, wobec tak sformułowanego podania (żądania) należało wezwać osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez wskazanie jednej z okoliczności uwzględnionej w przepisie art. 217 § 2 pkt 1 i 2 kpa, warunkującej wydanie zaświadczenia.
Wymagały tego mające zastosowanie przy czynnościach wydawania zaświadczeń zasady ogólne zawarte w art. 8 i art. 9 kpa (tj. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa), zasada udzielania przez organy informacji faktycznej i prawnej oraz przepis art. 64 § 2 kpa.
Do zawartych w tych przepisach dyspozycjach ustawodawcy nie zastosował się organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy, orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, ale na podstawie innych niż Wójt Gminy P. przesłanek faktycznych.
Niezależnie od powyższego należy też wyjaśnić, że słuszny jest zawarty w skardze zarzut błędnego przyjęcia przez organ odwoławczy, że zaświadczenie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, ma dotyczyć zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie zrealizowania budowy. (Zdaniem Sądu nie można zarzucić organowi drugiej instancji dokonania nieprawidłowej interpretacji wskazanego powyżej przepisu ustawy - Prawo budowlane, bowiem organ ten w ogóle nie uwzględnił tego przepisu w dokonywanej w sprawie ocenie, ani nie rozważał jego treści przedstawiając swoją argumentację w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia).
Zaświadczenie takie ma umożliwić tzw. legalizację samowoli budowlanej. Jednym z warunków jej skutecznego przeprowadzenia jest stwierdzenie, że budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z lokalnym porządkiem planistycznym ustanowionym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w czasie przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej (naprawczej). Istotne jest bowiem, aby samowola budowlana nie naruszała aktualnego ładu przestrzennego tzn. istniejącego w dacie orzekania w postępowaniu legalizacyjnym, natomiast nie ma znaczenia wsteczny porządek planistyczny (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Gd 785/07, Lex nr 352085).
Kwestie z tym związane zostały wyczerpująco wyjaśnione w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. (sygn. akt P 37/06, OTK-A 2007, Nr 11, poz. 160).
Istotne jest też, że konsekwencją przyjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowego stanowiska w omawianej powyżej kwestii i uprzedniego zaniechania ustaleń w zakresie wynikającym z art. 217 § 2 pkt 1 i 2 kpa, było odstąpienie od powinności dokonania oceny zgodności zrealizowanej na działce oznaczonej nr[...] , obręb P. budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartymi w uchwale Rady Gmina P. Nr [...]z dnia [...] r.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniona jest treścią art. 200 tej regulacji, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem pełnomocnika taryfowo określone.
Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. powinno przede wszystkim podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia, kto ubiega się o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, bowiem w podaniu z dnia 25 marca 2010r. skierowanym do Wójta Gminy P. jako wnioskodawca wskazane jest Gospodarstwo Rolne L. i Cz.K., natomiast pod treścią podania widnieje jeden własnoręczny podpis, a ponadto uwzględnić przy orzekaniu wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku.
H.B.25.11.2010r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło