II SA/Wr 474/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. i M.W. na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca, D.W., wraz ze skargą kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Na urzędowym formularzu wniosku podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, posiadają działkę o powierzchni 2588 m2, poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskują tylko z emerytur w łącznej kwocie 2.400 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 maja 2013 r. odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. skarżąca wniosła sprzeciw, w którym podniosła, iż powyższe orzeczenie jest niesprawiedliwe, co uzasadnia jego uchylenie. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt II OZ 1093/12) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu, którym skarżącym przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w części przewyższającej 150 zł (a więc połowy wpisu od skargi). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, ponownie rozpoznał wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy. Stosownie do treści z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym, na podstawie art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W niniejszej sprawie skargę kasacyjną sporządził adwokat, któremu strona, D.W., udzieliła pełnomocnictwa "do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skargi kasacyjnej". Złożony dokument pełnomocnictwa potwierdza zatem stosunek łączący wnioskodawczynię z profesjonalnym pełnomocnikiem. Taka sytuacja z kolei – mając na uwadze treść art. 246 § 3 p.p.s.a. – wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Jeśli zaś chodzi o zwolnienie od kosztów sądowych, to na obecnym etapie postępowania najwyższym kosztem, jaki może obciążać stronę, jest wpis od skargi kasacyjnej, który stosownie do brzmienia § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – wynosi połowę wpisu od skargi, wyznaczonego w niniejszej sprawie na 300 zł. Jednocześnie zwrócić trzeba uwagę, że tutejszy Sąd, postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. ocenił możliwości płatnicze obojga skarżących będącymi małżonkami uznając, że są w stanie opłacić wpis od skargi w połowie. Powyższe orzeczenie Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy. Jeśli zaś chodzi o aktualną sytuację finansową skarżącej, to zdaniem Sądu nie uległa pogorszeniu, a wręcz poprawiła się, o czym świadczyć może m.in. wysokość aktualnie osiąganego dochodu – 2.400 zł (poprzednio 1.849 zł). Strona poza tym nie podała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany dokonanej już oceny jej możliwości płatniczych. Nie uczyniła tego ani na etapie już drugiego wniosku w sprawie, ani wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Zaakcentować natomiast wypada, że sprzeciw jest nie tylko quasi środkiem zaskarżenia, ale daje też stronie kolejną szansę wykazania zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca natomiast ograniczyła się do zarzutu, iż postanowienie jest niesprawiedliwe i narusza prawo do obrony. W istocie prawo do sądu jest konstytucyjną zasadą ustanowioną w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Jednakże pamiętać też trzeba, że koszty sądowe są formą daniny publicznej, te zaś każdy obowiązany jest ponosić, zgodnie z inną konstytucyjną zasadą powszechnego ponoszenia takich danin, wyrażoną w art. 84. Dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Mając na uwadze powyższe, nie było podstaw do zmiany oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.