II SA/Wr 479/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-01-15
Skład orzekający: Andrzej Cisek, Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym, naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, nie umożliwiając jej wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów, w tym stanowiska innego uczestnika postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, nie zapewniając jej możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Brak ten, w szczególności w odniesieniu do stanowiska innego uczestnika postępowania, stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji obu instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody D., która uchyliła decyzję Starosty M. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawów rybnych. Organ I instancji wydał pozwolenie pomimo zastrzeżeń dotyczących deficytu wody w zlewni i potencjalnego wpływu na istniejące stawy. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, umarzając postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze rozdysponowanie zasobów wodnych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa wodnego oraz kpa, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty M. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Asesor WSA Olga Białek, Protokolant Szymon Krzyszczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008r. sprawy ze skargi J. i . P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia J. i A. P. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie obiektu stawowego o powierzchni zalewu 2,33 ha, n a dz. Nr [...], w obrębie S., gmina C. I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości:
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydanej na podstawie art. 12 ust. 1, art. 36 ust. 1 i 2, art. 122 ust. 1 pkt 3 , art. 127 pkt 1, 5, 6, art. 128 ust. 1 pkt 1a, 7, 7a, 8 ust. 2 pkt 3, art. 131 ust. 1 i 2, pkt. 3, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz. 2019 z późniejszymi zmianami) Starosta M. udzielił J. i A. P. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie na dz. 358/18 w S. 2 stawów rybnych o łącznej powierzchni zalewu 2,33 ha i umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym szczególnego korzystania z wód dla potrzeb przedmiotowych stawów. Podstawę techniczną wydanego pozwolenia stanowił operat wodnoprawny opracowany w styczniu 2007 r. Organ I instancji wydał swoją decyzję po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w ramach którego zastrzeżenie do jej wydania wnieśli: D. Zespół Parków Krajobrazowych (DZPK) oraz K.G. właściciel stawów rybnych w kompleksie "M.": "L." (28,3 ha), "J" (27,87 ha), "O. (16,3 ha), zasilanych wodą ze zlewni Kanału Ś.. D. ZPK podniósł fakt braków wody w zlewni, zagrożenie z tym związane dla użytku ekologicznego stawu "Halina" i niepożądane zmiany krajobrazowe jakie nastąpią po wybudowaniu projektowanych stawów i rozpoczęciu korzystania z wód dla ich potrzeb. K.G.wniósł o odmowę wydania pozwolenia wodnoporawnego na wykonanie projektowanego obiektu stawowego i korzystanie z wód dla jego potrzeb. Uzasadnił to istniejącym deficytem wód w zlewni, ujemnym oddziaływaniem na środowisko naturalne a przede wszystkim podniósł, że całość wód zlewni Kanału Ś. została już rozdysponowana decyzją ostateczną Starosty M. z dnia [...] nr [...], na potrzeby istniejących stawów rybnych "L.", "J", "O.. Zwrócił ponadto uwagę na pominięcie potrzeb wodnych stawów "L." i "J" w obliczeniach bilansowych zasobów wodnych zlewni rowów zasilających projektowane stawy, oraz na zawyżenie w obliczeniach hydrologicznych wartości przepływów dyspozycyjnych i zaniżenie wartości przesiąków w celu wykazania, że zasoby wodne rowu będą wystarczające dla pokrycia potrzeb wodnych projektowanych stawów. W jego ocenie wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód dla potrzeb projektowanych stawów J. i A. P. wiązać by się musiało z jednoczesnym ograniczeniem – (zmianą) wydanego mu pozwolenia wodnoprawnego, będącego decyzją ostateczną, w rozumieniu przepisów kpa, na co on nie wyraża zgody. Mimo wniesionych zastrzeżeń organ I instancji wydał wnioskowane pozwolenie wodnoprawne, ograniczając jego zakres do wykonania urządzeń wodnych. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że zastrzeżenia wniesione przez DZPK, dotyczące zmiany walorów krajobrazowych, nie są rozstrzygane na etapie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, a proponowane w operacie rozwiązania projektowe stawów w niczym nie odbiegają od stosowanych ogólnie typowych rozwiązań. W odniesieniu do zarzutów związanych z korzystaniem z wód organ stwierdził, że woda w rowie zasilającym stawy nie jest wodą powierzchniową w rozumieniu art. 5 Prawa wodnego. Zamierzone korzystanie z wody znajdującej się w rowie dla potrzeb projektowanych stawów będzie więc korzystaniem zwykłym z wody własnej, na które nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne, a właściciele korzystający z wody własnej mogą, w świetle obowiązujących przepisów prawa wodnego, korzystać z tej wody w sposób nieograniczony, stąd organ I instancji nie jest kompetentny do rozstrzygania o korzystaniu z własnej wody.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K.G., właściciel obiektów stawowych w zlewni Kanału Ś., który ponownie podniósł, że zasoby wodne tej zlewni, a także rowu mającego zasilać projektowane stawy J. i A. P., zostały już rozdysponowane, a wydanie pozwolenia oznacza ograniczenie dotychczasowych uprawnień nadanych decyzją prawomocną Skarżącemu i spowoduje konieczność wyłączenia z produkcji części jego stawów już istniejących. Skarżący podniósł też, że ilości wody, jakie będą pobierane na potrzeby projektowanych stawów przekraczają 5m3/dobę, co zgodnie z art. 36 ust. 3 Prawa wodnego nie stanowi zwykłego korzystania z wód a jest korzystaniem szczególnym wymagającym pozwolenia wodnoprawnego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa Wojewoda D. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z analizy operatu wodnoprawnego, stanowiącego podstawę techniczną zaskarżonej decyzji, wynika, iż woda na potrzeby stawów będzie pobierana z rowu znajdującego się w granicach nieruchomości gruntowej należącej do inwestora budowy stawów. Woda w rowie stanowi więc jego własność (art. 12. ust.1 Prawa wodnego) i korzystanie z niej dla celów stawów rybnych może być korzystaniem zwykłym (art.36 ust. 1 i 2 Prawa wodnego), jednak z zastrzeżeniami określonymi w art. 36 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Ponieważ pobór wody z rowu na potrzeby projektowanych stawów ma być większy niż 5 m3/dobę, nie stanowi więc zwykłego korzystania z wód (art. 36 ust.3 pkt 2 Prawa wodnego), lecz jest korzystaniem szczególnym (art. 37 Prawa wodnego), wymagającym pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Organ I instancji umarzając postępowanie w zakresie dotyczącym szczególnego korzystania z wód uznał, że zastrzeżenia określone w art. 36 ust.3 pkt 2 Prawa wodnego dotyczą śródlądowych wód powierzchniowych publicznych, a z wody własnej jej właściciel może korzystać w sposób nieograniczony. Taka interpretacja, zdaniem organu odwoławczego, jest błędna, gdyż zwykłe korzystanie z wód obejmuje wyłącznie wody własne tj. wody stojące i w rowach znajdujących się w granicach nieruchomości gruntowej właściciela (art. 12 ust 1 Prawa wodnego) a wyjątki wyszczególnione w art. 36 ust. 3 tej ustawy dotyczą właśnie korzystania z wód własnych. W tym stanie rzeczy organ I instancji bezpodstawnie umorzył postępowanie w części dotyczącej szczególnego korzystania z wód. Organ odwoławczy podkreślił, że z decyzji ostatecznej z [...] nr [...] wydanej przez Starostę M. K. G. na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych Kanału Ś. wynika, że całość przepływów dyspozycyjnych tego cieku została rozdysponowana na potrzeby stawów rybnych w kompleksie "M." ( rozdz. I pkt 7 i 17 decyzji). Ponieważ wody rowu R-G-8 również tworzą zasoby dyspozycyjne Kanału, wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb projektowanych stawów J. i A. P. oznaczałoby zmniejszenie przepływów dyspozycyjnych w przekrojach ujęć wodnych stawów w kompleksie M. i naruszenie uprawnień wynikających z decyzji ostatecznej. Brak zgody K.G.na zmianę wydanych mu uprawnień oznacza bezprzedmiotowość wniosku J. i A. P. (brak zasobów dyspozycyjnych w zlewni). Potrzeby wodne projektowanego obiektu stawowego wielokrotnie przekraczają dopuszczony, na zasadzie zwykłego korzystania, z wód pobór wody z rowu w ilości 5 m3/dobę, tym samym nie mógłby on funkcjonować tylko na podstawie korzystania z wody własnej, na zasadzie zwykłego korzystania z wód.
W skardze z dnia 30.07.2007 r. J. i A. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy – Prawo wodne poprzez jej błędną wykładnię i przyjęcie, że woda znajdująca się w rowie "R-G-7" i "R-G-8" jest wodą powierzchniową. Wskazano również na naruszenie art. 36 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie, w wyniku przyjęcia, że woda w rowie jest wodą powierzchniową i pobór jej w ilości większej niż 5 m3 na dobę nie stanowi zwykłego korzystania z wód, podczas gdy z treści przepisów powoływanej ustawy wynika jednoznacznie, że woda płynąca w rowach nie należy do śródlądowych wód powierzchniowych i dlatego nie znajduje w takiej sytuacji zastosowania art. 36 ust. 3 pkt 2 ustawy odnoszący się tylko do wód powierzchniowych.
Pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 7.01.2008 r. zaskarżonej decyzji zarzucił dodatkowo naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 kpa , które mogło mieć wpływ na treść decyzji, poprzez bezzasadne przyjęcie, że całość wód pozostających w dyspozycji składającego odwołanie K.G.została rozdysponowana na potrzeby stawów rybnych w kompleksie "M.", podczas gdy analiza przedłożonego przez J. i A. P., w toku postępowania odwoławczego, pozwolenia wodnoprawnego udzielonego K. i G. prowadzi do wniosku, iż rozdysponowane zostały jedynie wody kanału Ś. oraz Rowu Granicznego, a w pozwoleniu tym nie ma mowy o rowie R-G-S, którego wody zasilać miały projektowane przez skarżącego stawy rybne, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Starosty Milickiego i umorzenia postępowania. Nadto zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 kpa, które mogło mieć wpływ na treść decyzji, poprzez pozbawienie przez organ I instancji strony skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, tj. wypowiedzenia się w zakresie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji z dnia 11 maja 2007 r., w szczególności odniesienia się do stanowiska K.G. , przedstawionego w piśmie z dnia 26 kwietnia 2007 r., co uniemożliwiło stronie zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie i wypowiedzenie się w zakresie zgłaszanych zarzutów. Nadto zarzucono naruszenie przepisu art. 136 kpa, które mogło mieć wpływ na treść decyzji, poprzez pominięcie zgłoszonego w toku postępowania odwoławczego wniosku o przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dowodów, tj. "wizji lokalnej" na okoliczności podniesione w odwołaniu K.G. , zmierzające do wykazania, że wykonanie projektowanych stawów nie wpłynie na treść pozwolenia wodnoprawnego K.G.oraz faktycznych powodów niedoboru wody w zlewni kompleksu M.. Zarzucono również naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez bezpodstawne uznanie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia, skutkującego niemożnością orzeczenia, co do istoty sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał zajmowane dotychczas stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi i poparł stanowisko zajmowane przez organy administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz, 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej u.p.s.a.).
Zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego, zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydane bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Rozpoznając skargę na opisaną na wstępie decyzję, Sąd wskazuje, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. Szczególne znaczenie ma tutaj przepis art. 10 § 1 kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek umożliwienia każdej stronie, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstępstwo od tej zasady możliwe jest tylko w szczególnych przypadkach, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca (por. art. 10 § 2 kpa). Strona zaś ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości zgromadzonych dowodów.
Organ I instancji pismem z dnia 25.04.2007 r. poinformował pełnomocnika strony skarżącej, w trybie art. 36 § 1 kpa, o tym, że sprawa nie może zostać załatwiona w ustawowym terminie jednego miesiąca. Jako przyczynę organ wskazał na wnioski zainteresowanych stron uczestniczących w postępowaniu administracyjnym o przedłużenie terminu wydania pozwolenia wodnoprawnego, na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych, na potrzeby projektowanych stawów w T. , gmina C. . Wniosek taki złożył K.G. , uczestnik postępowania prowadzonego przez Starostę M. – jako osoba posiadająca interes faktyczny w sprawie. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2007 r. K.G.podkreślił, że wydanie, wnioskowanego przez skarżących pozwolenia na pobory wody z rowu R-G-8, wiązać się musi z jednoczesnym ograniczeniem (zmianą) wydanego skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego. Decyzją z dnia 11.05.2007 r. organ I instancji m. in. umorzył postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wody w zakresie poboru, piętrzenia i odprowadzenia wody z rowu R-G-8 stanowiącej własność skarżących, jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie organu I instancji dotyczyło rowu, w przedmiocie którego wypowiedział się uczestnik postępowania – K.G. . Jednakże przed wydaniem decyzji organu I instancji strony tego postępowania: J. i A. P. nie zostali powiadomieni o zakończeniu postępowania, ani o zgłoszonych przez K.G.zastrzeżeniach. Nie znali ich treści, pomimo, że zastrzeżenia te pozostawały w bezpośrednim związku z przedmiotem toczącego się z ich udziałem postępowaniem (rów R-G-8).
Tymczasem, w świetle art. 10 § 1 kpa obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i możliwości złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego wyjaśnienia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów potwierdza naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Zasada gwarantująca stronom możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odnosi się do wszystkich dowodów i materiałów, bez względu na to, z czyjej inicjatywy są one przeprowadzone lub zbierane. Naruszenie tej zasady stanowi kwalifikowaną wadę procesową, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania. Już zatem tylko to uchybienie stanowiło w myśl. art.145 § 1 ust. 1 lit b) u.p.s.a. dostateczną podstawę do uchylenia decyzji administracyjnych obydwu instancji. Uzasadniony był zatem zarzut pełnomocnika strony skarżącej, że Starosta M. pozbawił stronę skarżącą prawa do czynnego udziału w postępowaniu, tj. wypowiedzenia się w zakresie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji z dnia 11 maja 2007 r., w szczególności odnośnie stanowiska K.G. , przedstawionego w piśmie z dnia 26 kwietnia 2007 r. Nie znając tego stanowiska strona skarżąca nie mogła zająć merytorycznego stanowiska w sprawie, ani też wypowiedzieć się w zakresie zgłaszanych przez K.G.zastrzeżeń.
Należy podkreślić, że również w przedmiotowej sprawie naruszenie prawa polega na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem przez organy administracji publicznej obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Zgodnie z treścią art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten konstytuuje podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej w tym zakresie. Podstawowe zasady wynikające z wyżej wymienionego przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Zgodnie z przyjętą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego i wyrażania swojego stanowiska w uzasadnieniu podjętej decyzji. Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 kpa organy orzekające zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r., V SA 1816/00, LEX 77645). Dodać należy, iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 301/00, LEX nr 53964). Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 80 kpa do obowiązków organu administracji publicznej należy ocena, dokonywana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność, mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, została udowodniona, czy też nie. Z zestawienia powoływanego powyżej przepisu z art. 107 § 3 kpa wynika jednoznacznie, iż organ orzekający w sprawie zobowiązany jest do oceny każdego dowodu przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1.06.2006 r., IV SA/Wa 440/06, LEX nr 219365).
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie dopełniły tego obowiązku. W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się dowód w postaci operatu wodnoprawnego obiektu stawowego "G. ". Tymczasem – organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego dowodu, nie omówił go, ani nie wskazał podstaw, dla których uznał ten dowód za wiarygodny, bądź też odmówił temu dowodowi przymiotu wiarygodności. Wskazano wyłącznie, że po analizie złożonych przez uczestników postępowania dokumentów oraz przepisów Prawa wodnego podjęto rozstrzygnięcie, które następnie stało się przedmiotem odwołania. Organ II instancji z kolei ograniczył się wyłącznie do lakonicznego wskazania, że zaskarżona decyzja została wydana po analizie operatu wodnoprawnego oraz do przywołania danych zawartych w tym operacie.
Zastrzeżenia Sądu budzi również treść rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia. W świetle przepisu art. 105 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a zatem, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym, z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć, na podstawie przepisów prawa materialnego, o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006 r., s.489). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Taki przyczyny w rozpoznawanej sprawie mogły powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych w postaci np. śmierci strony lub zmiany tytułu własności rzeczy. Ponieważ żadna z takich przyczyn nie zaistniała w niniejszej sprawie, treść rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia należało uznać za błędną.
W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 kpa, bowiem postępowanie zostało wszczęte na żądanie osoby mającej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, a ponadto rozstrzygnięcie tej sprawy, co do jej istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej (pozytywnej bądź negatywnej) miało uzasadnienie w materialnych przepisach prawa administracyjnego (art. art. 12 ust., art. 36 ust. 1 i 2, art. 122 ust. 1 pkt 3 , art. 127 pkt 1, 5, 6, art. 128 ust. 1 pkt 1a, 7, 7a, 8 ust. 2 pkt 3, art. 131 ust. 1 i 2, pkt. 3, art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne) przez właściwy organ I instancji. Jednocześnie z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że powodem wydania niekorzystnej dla strony skarżącej decyzji były względy merytoryczne, wynikające z wcześniej wydanego pozwolenia wodnoprawnego stronie zainteresowanej, tj. K.G. Organ odwoławczy wskazał, iż brak zgody K.G.na zmianę przyznanych mu uprawnień oznacza bezprzedmiotowość wniosku J. i A. P.. Sąd podkreśla, że okoliczność tego rodzaju mogła ewentualnie stanowić powód do wydania decyzji odmownej w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, nie dawała jednak w żadnym razie podstaw do umorzenia postępowania.
Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, podstawą do uchylenia decyzji jest brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego, oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. T.Woś, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2000 str. 305-306)
Nie ulega zaś wątpliwości, że wymienione uchybienia występujące w rozpoznawanej sprawie, stanowią takie naruszenie przepisów procedury, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjno prawnego materialnego lub procesowego, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I i II sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło