II SA/Wr 484/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu określonych robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek D. W. i M. W. o wyłączenie sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza oraz sędziego WSA Władysława Kulona od rozpoznania niniejszej sprawy. W piśmie procesowym z dnia 14 marca 2016 r. (k. 386 akt sądowych) skarżąca D. W. i skarżący M. W. wnieśli o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza oraz sędziego WSA Władysława Kulona. Zdaniem wnioskodawców sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz powinien być wyłączony od rozpoznania sprawy, ponieważ orzekał już w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 804/13 i będzie to skutkowało nieważnością wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia. Według wnioskodawców sędzia WSA Władysław Kulon powinien być wyłączony od rozpoznania sprawy, ponieważ był radcą prawnym D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., a także dlatego, że orzekał już w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 805/13. Wnioskodawcy zarzucili, że są pozbawiani prawa do dokumentów i do obrony, a Sąd pozwala organom na "krętactwa i matactwa" i narzuca na obywateli obowiązki sprzeczne z prawem i art. 139 k.p.a. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 16 marca 2016 r. Sąd postanowił odroczyć rozprawę w celu rozpoznania ww. wniosku. W związku z wnioskiem o wyłączenie sędziów do akt sądowych wpłynęły pisemne oświadczenia sędziów objętych tymże wnioskiem, że w tej sprawie nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, ani żadna z okoliczności wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (oświadczenie: sędziego WSA Władysława Kulona – k. 399 akt, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza – k. 400 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W niniejszej sprawie D. W. i M. W. pismami z dnia 20 lipca 2014 r. i z dnia 22 października 2014 r. wnieśli o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wniosek ten dotyczył także sędziego Mieczysława Górkiewicza i sędziego Władysława Kulona. Wniosek ten został oddalony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Op 52/15. Obecnie złożony wniosek o wyłączenie sędziów również nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 20 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Niezależnie od powyższego, na mocy art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sąd w składzie rozpoznającym wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy stwierdził, że nie zachodzi żadna z ww. przesłanek wyłączenia sędziów objętych wnioskiem. Odnośnie do sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza Sąd stwierdził, że powołana przez skarżących sprawa o sygn. akt II SA/Wr 804/13 to w istocie niniejsza sprawa, a wskazana sygnatura jest dawnym oznaczeniem niniejszej sprawy. Pod sygn. akt II SA/Wr 804/13 niniejsza sprawa toczyła się do czasu odrzucenia skargi postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. (k. 143 akt sądowych). Postanowienie to zostało uchylone na mocy pkt 3 postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt II OZ 631/15 (k. 292 akt sądowych). W efekcie tego niniejsza sprawa otrzymała aktualną sygn. akt II SA/Wr 484/15. Zdaniem Sądu okoliczność, że sędzia Mieczysław Górkiewicz wydał postanowienie z dnia 27 sierpnia 2014 r. nie oznacza, że sędzia ten podlega wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy. W myśl art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania spraw, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Postanowienie z dnia 27 sierpnia 2014 r. zostało uchylone przez NSA, a więc na obecnym etapie sędzia Mieczysław Górkiewicz nie uczestniczy w ocenie legalności postanowienia, które wydał, ale zaskarżonej decyzji DWINB, której jeszcze merytorycznie nie kontrolował. Jeśli chodzi o sędziego Władysława Kulona, to jego orzekanie w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 805/13 nie ma znaczenia dla jego udziału w składzie rozpoznającym skargę w niniejszej sprawie. Są to bowiem dwie odrębne sprawy, a że skarżący generują wiele spraw sądowych, jest nieuniknione, że składy orzekające w tychże sprawach będą się powtarzać. Nie znaczy to jednak, że zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego z art. 18 p.p.s.a. tylko dlatego, że w jednej z wielu spraw z udziałem skarżących dany sędzia brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia. Zauważyć bowiem wypada, że art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. w ścisły sposób wyraża przesłankę wyłączenia sędziego, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Nadto wypada zauważyć, że przesłanka, o jakiej mowa w art. 18 § 1 pkt 4 i 5 p.p.s.a. nie zachodzi w stosunku do sędziego Władysława Kulona, bowiem w niniejszej konkretnej sprawie nie był i nie jest pełnomocnikiem organu, w którym – co Sądowi wiadomo z urzędu – był dawniej zatrudniony. W efekcie Sąd analizując zarzuty stawiane przez wnioskodawców doszedł do przekonania, że wobec sędziego Mieczysława Górkiewicza i sędziego Władysława Kulona nie zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Ponadto podniesione we wniosku argumenty w żaden sposób nie uprawdopodobniają również, iż można mówić o okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, któregokolwiek z sędziów objętych wnioskiem w rozpoznawanej sprawie. Sąd przyjął przy tym, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co się wiąże z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, nie jest również wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z urojeń lub przeczuleń strony w szczególności niesprecyzowanych co do osoby (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, komentarz do art. 20, Legalis). W przekonaniu Sądu niedopuszczalne byłoby wyłączenie sędziego tylko z tej przyczyny, że w innych sprawach w danym sądzie wydawał wyroki czy postanowienia, które w mniemaniu wnioskodawców są dla nich niekorzystne. Również to, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, czy wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana, jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że sędziowie, których wyłączenia zażądano, złożyli na piśmie oświadczenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wspomnieć należy więc, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie aprobująco przyjmuje, iż "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec tego brak jest podstaw, by negować złożone przez sędziów w niniejszej sprawie oświadczenia, tym bardziej, że – jak to już wykazano – zarzuty wnioskodawców nie były poparte przekonującą argumentacją istotną w sprawie. Trzeba też powiedzieć, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 6, poz. 97). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wnioskodawcy w żadnej mierze nie uprawdopodobnili, iż w stosunku do sędziów, których wyłączenia żądali, zachodzi przesłanka wyłączenia z art. 18 lub art. 19 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu, o czym na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.