II SA/Wr 488/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-09-19

Skład orzekający: Alicja Palus, Anna Siedlecka, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, nie badając faktycznego celu tego poboru i nie odnosząc się do argumentacji strony o zwolnieniu z opłaty na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w tym art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nierozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ nie zbadał faktycznego celu poboru wód powierzchniowych, ograniczając się jedynie do analizy treści pozwolenia wodnoprawnego, co uniemożliwiło ocenę zasadności zastosowania zwolnienia z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Ponadto, organ nie wyjaśnił zasadności naliczenia opłaty za jednorazowy pobór wody do wypełnienia zbiornika w sytuacji, gdy czynność ta mogła mieć miejsce wiele lat wcześniej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Dyrektora Zarządu Zlewni opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych dla Nadleśnictwa Ś. na rok 2018. Nadleśnictwo wniosło o zwolnienie z opłaty, argumentując, że zbiornik retencyjny służy celom leśnym, w tym nawadnianiu gruntów, co powinno skutkować zwolnieniem na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Organ nie uwzględnił tej argumentacji, opierając się jedynie na treści pozwolenia wodnoprawnego, które nie precyzowało celu poboru wód. Nadleśnictwo zaskarżyło decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L.Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Ś. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L.Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych do wypełnienia czaszy zbiornika oraz podtrzymania zalewu zbiornika I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) Starosta Ż. udzielił Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Ś. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód oraz wykonanie urządzeń wodnych na terenie Leśnictwa J. na działce nr [...] położonej w Ł., Gmina Ż. w ramach zadania "Budowa zbiornika retencyjnego z urządzeniem piętrzącym w Leśnictwie J. oddział leśny nr [...], działka ewidencyjna nr [...]". Decyzja ta w swej treści obejmowała pozwolenie na: 1. wykonanie następujących urządzeń wodnych na terenie Leśnictwa J. na działce nr [...] położonej w Ł., Gmina Ż.: a) zbiornika wodnego o powierzchni całkowitej 0,500 ha, powierzchni dna 0,405 ha, powierzchni lustra wody 0,0475 ha, pojemności 4400 m3, nachyleniu skarp 1:3, 1:5, głębokości wody 1,10 m, powierzchni wyspy 120 m2, o współrzędnych geograficznych N:51°26'46,94", E:15°18'50,38"; b) budowę przepustu 0 60/0 80 cm ze studnią zbiorczą pietrząco-spustową 1x2x1,6 m o łącznej długości L= 18 m, o współrzędnych geograficznych N:51626'48,71", E: 15°18'49,70"; c) likwidację istniejącego przepustu 0 400 mm, L=5,0 m bez przyczółków w ciągu rowu przydrożnego o współrzędnych geograficznych 51°26'48,66", 15°18'49,04"; d) likwidację istniejącego przepustu 0 400 mm, L=8,0 m bez przyczółków w ciągu drogi leśnej o współrzędnych geograficznych N:51°26'48,87", E: 15° 18*49,60"; e) likwidację istniejącego przepustu 0 400 mm, L=5,0 m bez przyczółków w ciągu rowu przydrożnego o współrzędnych geograficznych N: 51026'48,71", E:15°18'50,54"; 2. Szczególne korzystanie z wód tj. : a) piętrzenie i retencjonowanie wody powierzchownej z leśnego cieku naturalnego w projektowanym zbiorniku do maksymalnej rzędnej 142, 50 m n.p.m. b) jednorazowy pobór wody z leśnego cieku naturalnego do wypełnienia czaszy zbiornika wodnego w miesiącach wrzesień -październik w ilości: Qmax.h=[...] m³/h, Qśr.d = [...] m³/d, Qmax.r = [...]m³/rok. c) pobór wody do podtrzymania zalewu zbiornika wodnego w miesiącach marzec-październik każdego roku w ilości: Qmax.h = [...] m3/h, Qśr.d = [...] m³/d, Qmax.r = [...] m3/rok d) zrzut wody do cieku naturalnego związany z opróżnieniem zbiornika do rzędnej 141,50 m n.p.m. w ilości 27000 m3 występujący raz na 10-15 lat w ilości: Qmax.h = [...] m3/h, Qśr.d =[...]m3/d, Qmax.r =[...] m3/rok W dniu 16 marca 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w L.Ś. (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w L. Ś.) na podstawie art. 271 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej jako: "Prawo wodne") ustaliło, w formie informacji rocznej, Nadleśnictwu Ś. za okres 1 stycznia 2018r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 44.00 zł, w tym: 1) 33.00 zł za pobór wód powierzchniowych do wypełnienia czaszy zbiornika; 2) 11.00 zł za pobór wód powierzchniowych do podtrzymania zalewu zbiornika. W dniu 11 kwietnia 2018 r. Nadleśnictwo Ś. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z naliczoną opłatą oraz wniosło o zwolnienie z opłaty stałej. Podniesiono, że zbiornik pełni funkcje retencyjne, przeciwpowodziowe oraz przyrodnicze. PGW WP Zarząd Zlewni w L. Ś. nie uznało reklamacji Nadleśnictwa Świętoszów, w związku z czym Dyrektor Zarządu Zlewni w L.Ś. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 3, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 Prawa wodnego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), określił Nadleśnictwu Ś. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 44.00 zł, w tym: 1) 33.00 zł za pobór wód powierzchniowych do wypełnienia czaszy zbiornika; 2) 11.00 zł za pobór wód powierzchniowych do podtrzymania zalewu zbiornika. W uzasadnieniu podał, że treść pozwolenia wodnoprawnego nie wskazuje, że pobór wody dla potrzeb przedmiotowego zbiornika stanowi pobór do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw (art. 270 ust. 2 Prawa wodnego). Dalej organ wskazał, że Nadleśnictwo Ś. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego [...] z dnia [...]r. wydanego przez Starostę Ż. na pobór wód powierzchniowych do wypełnienia czaszy zbiornika w ilości [...] m3/h oraz do podtrzymania zalewu zbiornika w ilości [...] m3/h co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne. Tym samym w sprawie zaistniała przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., w wysokości 44.00 zł. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor dokonał na podstawie art. 271 ust.3 Prawa wodnego oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Tym samym opłata za pobór wód powierzchniowych do wypełnienia czaszy zbiornika została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 61 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości [...] m3/h i wynoszącego po przeliczeniu [...]m3/s. Z kolei opłata za pobór wód powierzchniowych do podtrzymania zalewu zbiornika została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego [...] dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości [...] m3/h i wynoszącego po przeliczeniu [...] m3/s. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławia złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8 , art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w szczególności dotyczy celów którym służą urządzenia wodne (zbiorniki) strony skarżącej; - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez; - bezzasadne zastosowanie art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne; - niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne; - niezastosowanie art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne. W uzasadnieniu strona wskazała, że organ w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów zawartych w uzasadnieniu reklamacji. Za spełnienie niniejszego w żadnym wypadku nie może być uznana krótka wzmianka, iż z treści pozwolenia wodnoprawnego nie wynika, że pobór wody dla potrzeb zbiornika stanowi pobór do celów leśnych na potrzeby nawadniana gruntów i upraw tj. art. 270 ust. 2 Prawa wodnego. Dalej strona podniosła, że obszar zrealizowanej inwestycji strony skarżącej położony jest na terenie leśnym i podmokłym w obrębie Natura 2000 OSO "B. D.", na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] Ł. gmina Ż. Terenem pod inwestycję była śródleśna łąka, znajdująca się w obniżeniu dawnego silnie odwodnionego torfowiska, którą przecinał centralny rów melioracyjny oraz rowy okrajkowe odprowadzające wodę gruntową do zlewni. Przedsięwzięcie zrealizowane zostało jako inwestycja celu publicznego w ramach Programu Zwiększenie możliwości retencyjnych oraz przeciwdziałanie powodzi i skutkom suszy w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych. Polegało ono na budowie zbiornika retencyjnego wraz z urządzeniami piętrzącymi, przebudowie drogi leśnej, budowie przepustu. W dniu 18 września 2013 r. strona skarżąca uzyskała decyzję udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód oraz wykonanie urządzeń wodnych na terenie Leśnictwa J. na działce nr [...] położonej w Ł. w ramach zadania: "Budowa zbiornika retencyjnego z urządzeniem piętrzącym w Leśnictwie J. oddział leśny nr [...], działka ewidencyjna [...]". Pozwolenie to zostało wydane na podstawie operatu wodnoprawnego pn. : "Budowa zbiornika retencyjnego z urządzeniem piętrzącym w Leśnictwie J. oddział leśny nr [...], działka ewidencyjna [...]". Celem zadania, zgodnie z zapisami operatu wodnoprawnego oraz projektu budowlanego, była retencja wód powierzchniowo-gruntowych na obszarze administrowanym przez Lasy Państwowe w obrębie zlewni cieku naturalnego, przy jednoczesnym zachowaniu i wspieraniu rozwoju krajobrazu naturalnego. Jako spodziewany rezultat powstania projektowanych urządzeń wskazano polepszenie warunków wilgotnościowych w przyległym terenie oraz dostęp do wody bytującym w lasach, różnym organizmom. Zauważono także, że w otoczeniu zbiornika zasoby wody gruntowej będą większe niż przed jego wybudowaniem, więc będą wykorzystywane przez otoczenie w okresie letnim i w okresie suszy. Przewidziano również, w razie potrzeby, wykorzystanie wody w zbiorniku do celów przeciwpożarowych. Strona skarżąca wyjaśniła że wykonuje zadania związane z ochroną lasu, utrzymuje teren w/w zbiornika retencyjnego wraz z wszystkimi urządzeniami zgodnie z ustawą Prawo Wodne, celem zachowania jego funkcji. Nadto jako zarządzający gruntami - Skarbu Państwa, zgodnie z art. 188 ust. 1 Prawa wodnego, utrzymuje urządzenia wodne, poprzez ich eksploatację, konserwację oraz remonty w celu zachowania ich funkcji, jak również zgodnie z art. 226 i art. 227 w/w ustawy utrzymuje wody śródlądowe zapewniając: ochronę przed powodzią, warunki umożliwiające korzystanie z wód, w tym utrzymywania zwierciadła wody na poziomie umożliwiającym funkcjonowanie urządzeń wodnych oraz działanie urządzeń wodnych, w szczególności ich odpowiedni stan techniczny i funkcjonalny. Podano, iż skarżąca realizując cele gospodarki leśnej w zakresie ochrony i zagospodarowania lasu, wynikające z ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz.U.2017.788 t.j. z dnia 2017.04.14) oraz wytyczne pozwolenia wodnoprawnego, przyczynia się do wspomagania organów Wód Polskich w zakresie zadań własnych wynikających z ustawy Prawo wodne, tj. art. 163 (ochrona przed powodzią) oraz art. 183 (przeciwdziałanie skutkom suszy).Tym samym przedmiotowe urządzenia wodne w odniesieniu do przepisów prawa wodnego - służą i służyły do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów, a więc strona skarżąca winna - zgodnie z art. 270 ust. 2 - zostać zwolniona z opłaty. Zwrócono również uwagę na to, iż Nadleśnictwa w świetle poprzednio obowiązujących przepisów, w związku z budową przedmiotowych zbiorników wodnych w lasach i pełniących przez nie funkcji czyli nawadniania wodami powierzchniowymi gruntów leśnych, były zgodne z uchylonym art. 294 pkt 6 Prawa ochrony środowiska zwolnione od opłat środowiskowych za pobór wody. Stan faktyczny nie uległ zmianie, natomiast w wyniku zmian przepisów prawa wodnego, nastąpił rozłam przyjętej prawnej formuły pomimo, iż obecne przepisy umożliwiają nie naliczanie opłat stałych, a dalej literalnie czytając ustawę również opłat zmiennych. Dalej strona skarżąca zwróciła również uwagę na to, że w pozwoleniu wodnoprawnym znajduje się zapis, iż pobór wody z leśnego cieku naturalnego do wypełnienia czaszy zbiornika jest jednorazowy. Zatem napełnienie zbiornika nastąpiło na przełomie 2013-2014 roku, natomiast strona przeciwna niesłusznie naliczyła z tego tytułu opłatę na 2018 rok. Powyższe – zdaniem strony – dowodzi naruszenia przepisów, w tym przepisów postępowania ukierunkowanych na wszechstronne wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZZL w L. Ś. PGW WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Dyrektor ZZL w L. Ś. PGW WP wskazał, że z treści pozwolenia wodnoprawnego wynikać powinno, iż pobór wód powierzchniowych dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz potrzeby chowu i hodowli ryb, zaś wydane na rzecz skarżącego pozwolenie wodnoprawne nie wskazuje celu poboru wód. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są uzasadnione. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności ustalenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych w sytuacji wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych na potrzeby wypełnienia czaszy zbiornika oraz do podtrzymania zalewu zbiornika w ramach zadania "Budowa zbiornika retencyjnego z urządzeniem piętrzącym w Leśnictwie J. oddział leśny nr [...], działka ewidencyjna nr [...]". W ocenie skarżącego, wbrew temu co twierdzi Dyrektor ZZL w L.Ś.PGW WP, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, zgodnie z którym opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Istotę sporu stanowi więc w sprawie ocena zaistnienia w sprawie przesłanki do zwolnienia skarżącego z ponoszenia opłaty stałej, o której mowa w art. 270 ust. 2 Prawa wodnego i wokół tego oscylują sformułowane w skardze zarzuty, których część zasługuje na uwzględnienie. W ocenie bowiem Sądu Dyrektor ZZL w L.Ś. PGW WP nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie określenia faktycznego celu poboru wód powierzchniowych przez skarżącego, ograniczając się w tym zakresie jedynie do treści pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie tutejszego Sądu brak ustalenia powyższych okoliczności stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentując powyższe wskazać przede wszystkim trzeba, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ustalając opłatę stałą organ oparł się jedynie na treści pozwolenia wodnoprawnego, z którego nie wynika, że pobór wody dla potrzeb zbiornika stanowi pobór dla celów leśnych. Zgodzić się należy z organem w tej mierze, iż pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, jednakże sam fakt jego wydania nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. W pierwszej kolejności Dyrektor ZZL w L. Ś. PGW WP winien bowiem wziąć pod uwagę zasadność określenia takiej opłaty. W odpowiedzi na skargę jakkolwiek organ wskazuje, że ustawodawca w zakresie opłat formułuje wyraźnie zwolnienia przedmiotowe, jak i podmiotowe, ale nie znajdują on zastosowania w przedmiotowej sprawie, to jednak nie wskazuje na jakiej podstawie doszedł do przekonania, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 270 ust 2 Prawa wodnego. Powołuje się jedynie na samą treść pozwolenia wodnoprawnego, które w jego ocenie nie wskazuje wyraźnie, że pobór wód dotyczy celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów. Z powyższą oceną w kwestii braku zaistnienia przesłanki do zwolnienia skarżącego z opłaty na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, trudno się zgodzić. W treści pozwolenia wodnoprawnego Starosta Ż. przywołał bowiem nazwę zamierzenia inwestycyjnego ("Budowa zbiornika retencyjnego z urządzeniem piętrzącym w Leśnictwie J. oddział leśny nr [...] , działka ewidencyjna nr [...] "), na potrzeby którego skarżący ubiegał się o pozwolenie. Ponadto skarżący wraz z reklamacją złożył kserokopię części operatu wodnoprawnego wykonanego dla powyższej inwestycji (zadanie 9), kserokopie części projektu budowlanego, kserokopię pozwolenia na użytkowanie. Z treści tych dokumentów wynika, iż inwestycja zrealizowana została w oddziałach leśnych w Nadleśnictwie Ś. Leśnictwo J. oddział leśny [...], działka ewidencyjna nr[...] i miała na celu polepszenie warunków wilgotnościowych w przyległym terenie oraz dostęp do wody bytującym w lasach, różnym organizmom. Nadto wskazano, że w razie potrzeby będzie także służyć do poboru wody do celów przeciwpożarowych. Treść zatem przywołanych dokumentów wskazuje, iż możliwe jest, że pobór wód powierzchniowych przez skarżącego faktycznie następował na cele leśne na potrzeby nawadniania gruntów. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, aby organ w ogóle uwzględnił przywołane dokumenty, które w istocie stanowią rozwinięcie i opis tego, co ujęte zostało w treści samego pozwolenia wodnoprawnego poprzez wskazanie nazwy inwestycji oraz zgody na wybudowanie zbiornika, który ma na celu polepszenie warunków wilgotności w terenie oraz dostęp do wody bytującym w lasach różnym organizmom. Uwagi organu w tym zakresie ograniczyły się jedynie do jednego zdania i nie zawierały żadnej analizy pozwolenia wodnoprawnego, w tym założeń, które legły u podstaw jego wydania, a które wskazane zostały w operacie wodnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych rozważań, czy zachodzą podstawy do zastosowania art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, tym bardziej, iż organ w całości pominął milczeniem argumentację zawartą w reklamacji i załączonych do reklamacji dokumentach. W ocenie Sądu powyższe wskazuje, iż organ działał wadliwie, ponieważ wcześniej winien odnieść się do argumentacji strony i ustosunkować się do stanowiska, czy strona w ogóle powinna ponosić opłatę stałą. Pomijając tak istotną kwestię, odstąpił de facto od wyjaśnienia przyczyn nie zastosowania art. 270 ust 2 Prawa wodnego. Tym samym w decyzji nie uzasadnił w sposób należyty zastosowania w sprawie art. 271 ust. 3 Prawa wodnego, co powoduje, że zaskarżona decyzja zapadła przedwcześnie i nosi cechy rozstrzygnięcia dowolnego. Drugą kwestią, która wymagała wyjaśnienia i omówienia przez organ jest treść zapisu pkt I ppkt 2b pozwolenia wodnoprawnego w oparciu, o który wydano zaskarżoną decyzję. Otóż w punkcie tym Starosta udzielił PGL Lasom Państwowym Nadleśnictwo Ś. pozwolenia wodnoprawnego na jednorazowy pobór wody z leśnego cieku naturalnego do wypełnienia czaszy zbiornika wodnego w miesiącach wrzesień – październik we wskazanych ilościach. Mowa jest tam zatem o korzystaniu z wód poprzez wypełnienie (liczba pojedyncza) a nie wypełnianie (liczba mnoga) czaszy zbiornika, co – jak zostało wskazane w skardze – nastąpiło na przełomie 2013-2014 r. Tym samym wątpliwości Sądu budzi zasadność naliczenia opłaty z tego tytułu na rok 2018 r. Niniejszej okoliczności organ jednak w żaden sposób nie wyjaśnił. Nie odniósł się także do niej w treści odpowiedzi na skargę. Zastrzeżenia budzi więc zasadność wymierzenia opłaty stałej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r za pobór wód powierzchniowych do wypełnienia zbiornika, skoro z treści pozwolenia wodnoprawnego wynika wprost, że czynność ta miała charakter jednorazowy. Organ natomiast w żaden sposób nie wykazał, że do poboru wody do napełnienia zbiornika doszło także w 2018 r. W takiej sytuacji ustalenie opłaty stałej w roku 2018 r. za pobór wód dla wypełnienia zbiornika – czyli czynności jednorazowej, która ze względu na fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego w 2013 r. i twierdzenia skarżącej w tym zakresie istotnie mogła mieć miejsce wiele lat wcześniej – bez wykazania przez organ, że taki sposób korzystania z usług wodnych istnieje w momencie wydania decyzji, świadczy o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i podjęciu decyzji bez zbadania wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W świetle powyższego, w ocenie Sądu w pełni uzasadnione są zarzuty sformułowane w skardze przez skarżącego, albowiem Dyrektor ZZL w L.Ś.PGW WP poprzez nieuwzględnienie przedłożonej przez stronę dokumentacji oraz przez zaniechanie podjęcia czynności wyjaśniających stan faktyczny naruszył art. 75 § 1 K.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ dopuścił się również naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W konsekwencji doszło do pogwałcenia zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 K.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., a więc uchybienia przez Dyrektora ZZL w L. Ś. PGW WP zasadzie pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w ocenie Sądu jego naruszenie ma swoje źródła w przedmiotowej w sprawie w naruszeniu zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zasada ta ma szczególne znaczenie w wypadku wydania decyzji negatywnej dla strony, tj. odmawiającej przyznania uprawnienia lub nakładającej obowiązek, z którą mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Od organu, zwłaszcza w razie wydania takiej decyzji, wymagać należy wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Organ zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie w jednym, lakonicznym zdaniu odniósł się do zarzutów złożonej przez skarżącego reklamacji. Zasada przekonywania została tym samym naruszona bowiem organ pominął milczeniem, niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, a także nie odniósł się do okoliczności podnoszonych przez stronę. Motywy rozstrzygnięcia, w tym odniesienie się do żądań i twierdzeń strony, powinny się znajdować w uzasadnieniu decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 212/18). Nie mają uzasadnienia jednak pozostałe zarzuty skargi, co nie zmienia jednak faktu, iż wskazane powyżej nieprawidłowości w przeprowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym okazały się wystarczające do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić należy jedynie, że art. 7a § 1 K.p.a. naruszenie którego zarzuca organowi skarżący dotyczy wątpliwości, co do treści normy prawnej, które organ winien rozstrzygać na korzyść strony, a nie wątpliwości dotyczących okoliczności faktycznych, z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Na podkreślenie zasługuje, iż funkcją art. 7a k.p.a. jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa, chodzi zatem o wątpliwości w zakresie wykładni prawa, a nie w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie stosowane przepisy prawa materialnego, a także art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, którego niezastosowanie przez Dyrektora ZZL w L.Ś. PGW WP stanowi oś sporu, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, sporne jest zaś faktyczne zaistnienie przesłanki uzasadniającej jego zastosowanie – a więc wystąpienie celu leśnego poboru wód powierzchniowych. Sąd nie dostrzega również naruszenia przez organ art. 7b k.p.a., albowiem współdziałanie organów w przedmiotowej sprawie nie było niezbędnym środkiem do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a traktowanie art. 7b k.p.a. w kategoriach obowiązku organu prowadzącego postępowanie administracyjnego do zwracania się do innych organów, zgodnie z oczekiwaniami stron, naruszałoby zasadę swobodnej oceny dowodów. Odnosząc się zaś do naruszenia przepisów prawa materialnego polegającego na bezzasadnym zastosowaniu art. 273 ust. 6 Prawa wodnego oraz niezastosowaniu art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, podkreślić należy, że wobec nieustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, przedwczesnym jest ocena naruszenia wymienionych przepisów. Dopiero po ponownym przeprowadzeniu postępowania zasadnym będzie ocena prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Wobec uchylenia decyzji będącej przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, zaktualizuje się potrzeba rozpoznania reklamacji wniesionej przez skarżącego od informacji rocznej. Organ ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a., kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku, zmierzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zwłaszcza w zakresie wystąpienia okoliczności zwalniającej skarżącego z obowiązku uiszczenia opłaty stałej za pobór wód do celów leśnych na potrzeby nawadniania gruntów. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wpis sądowy od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło