II SA/Wr 490/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2014r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia .... w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję o odmowie ustalenia na rzecz skarżącego warunków zabudowy. Według przytoczonych ustaleń spełnione są wszystkie przesłanki decyzji pozytywnej, poza uzyskaniem uzgodnienia projektu decyzji. Postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. bowiem WKZ odmówił uzgodnienia, zaś zażalenie inwestora okazało się nieskuteczne, gdyż Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. utrzymał w mocy to postanowienie. Organ ocenił zarzuty odwołania skierowanego przeciwko stanowisku organu uzgadniającego za bezzasadne. Nie ulegało wątpliwości, że spełnione są przesłanki wydania warunków zabudowy ujęte w art. 61 ust. 1 pkt 2-4 u.p.z.p. Jednak planowana inwestycja nie spełnia wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 5 w związku z pkt 1 w zakresie linii zabudowy i nie jest zgodna z przepisami odrębnymi czyli ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568), o czym orzekł WKZ. Uzgodnienie decyzji (art. 60 ust. 1 u.p.z.p.) było konieczne z uwagi na położenie terenu inwestycji na obszarze objętym ochroną zabytków (art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 16 i art. 7 ustawy o ochronie zabytków) oraz ujętym w gminnej ewidencji zabytków. Teren ten jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków jako ochrona układu urbanistycznego osiedla G. (historyczny układ urbanistyczny w obrębie wskazanych ulic). Stanowisko organu współdziałającego było kategorycznie wiążące dla organu głównego. Nie było ponadto zarzucanego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ dołączył wydruk z wojewódzkiej ewidencji zabytków, w której ujęto historyczny układ urbanistyczny G. oraz z gminnej ewidencji zabytków, w której ujęto obszar osiedla G.. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 106 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 5 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. przez brak wykazania właściwości WKZ oraz art. 8 i art. 10 w związku z art. 106 k.p.a. wobec braku zawiadomienia inwestora przez organ lokalizacyjny, że wystąpił o uzgodnienie, ponadto zaś naruszenie art. 1 pkt 5 b, art. 3 pkt 12, art. 4 i art. 7 w związku z art. 89 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków w związku z art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. nowelizującej tę ustawę i w związku z § 4 rozporządzenia MI z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) przez nieuzasadnione przyjęcie, że działka inwestora stanowi zabytek. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia WKZ z dnia 9 maja 2013 r. Wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów odnośnie objęcia obszaru ochroną oraz z oględzin działki. Według skarżącego zaskarżona decyzja dotyczy odmowy uzgodnienia projektu decyzji lokalizacyjnej. Uzasadnienie skargi poświęcone było wykazaniu, że obszar, na którym położona jest działka inwestora nie stanowi historycznego układu urbanistycznego. G. nie jest wpisany do rejestru zabytków ani do ewidencji zabytków. Według art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z WKZ. Kompetencja organu uzgadniającego powinna być wyjątkowa. W nin. sprawie odmowa uzgodnienia była błędna. W obszernym wywodzie skarżący próbował wykazać niezasadność postanowienia WKZ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Z treści skargi wynika, że postanowienie Ministra nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego, a jedynie tam mogłaby zostać przeprowadzona kontrola jego legalności. Z materiału sprawy wynikało niewątpliwie, że wystąpienie o uzgodnienie do WKZ było uzasadnione. Naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. wskutek późniejszego zawiadomienia strony o zwrócenie się o uzgodnienie było nieistotne, skoro nie pozbawiło jej możności obrony w postępowaniu uzgodnieniowym oraz nie mogło mieć żadnego znaczenia w postępowaniu głównym (wyrok II OSK 882/11). Na rozprawie zawodowy pełnomocnik skarżącego okazał nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 138/14 uchylający postanowienie Ministra o odmowie uzgodnienia. Nie wniósł jednak o zawieszenie postępowania sądowego w nin. sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od tego wyroku. Dołączył do akt sprawy kserokopię tego wyroku. Nadal wnosił o objęcie kontrolą legalności w nin. sprawie postanowienia odmownego WKZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Nie wiadomo, dlaczego skarżący, a nawet jego zawodowy pełnomocnik pozostawali w przeświadczeniu, że Sąd w nin. sprawie rozpoznaje kwestię uzgodnienia. Na samym wstępie skargi napisano słusznie, że dotyczy ona decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. W zaskarżonej decyzji w sposób jasny wytłumaczono, że kwestią uzgodnienia organ nie zajmuje się, bowiem nie wolno mu się nią zająć. Sąd podziela taką ocenę. Kwestia, której nie rozstrzygnął organ bowiem należała do kompetencji innego organu i podlegała osobno zaskarżeniu, nie wchodzi w zakres granic sprawy sądowej. Sąd nie był więc uprawniony do badania legalności postanowienia o odmowie uzgodnienia w żadnym zakresie. Musiał jedynie uwzględnić okoliczność odmowy uzgodnienia, jako wyłączającą dopuszczalność wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Należy przypomnieć, że sąd administracyjny orzeka w oparciu o materiał znany organowi lub istniejący w dacie wydania decyzji zaskarżonej. W tej dacie obowiązywało ostateczne postanowienie o odmowie uzgodnienia. Nie wiadomo również, dlaczego skarżący pominął w skardze informację o złożeniu skargi do właściwego sądu administracyjnego na to postanowienie. Z treści skargi rzeczywiście mogło wynikać, że skarżący wbrew wywodom organu i własnym działaniom pozostawił kwestię uzgodnienia do rozstrzygnięcia w ramach nin. sprawy. Błędne było mniemanie, że jedynie postanowieniem drugiej instancji zajmuje się WSA w Warszawie, więc nie ma przeszkód, by postanowienie pierwszej instancji kontrolował tut. Sąd. Właśnie złożenie skargi na postanowienie ostateczne sprawia, że w tej sprawie sąd orzeka w miarę potrzeby o bycie prawnym postanowienia pierwszej instancji. Jak wynika z dołączonego wyroku, w obu sprawach sądowych skarżący zawarł jednobrzmiące zarzuty. Zarzuty te niewątpliwie odpowiadały przedmiotowi sprawy uzgodnieniowej, zaś były zupełnie nieodpowiednie w nin. sprawie. Przyczyną uchylenia postanowienia ostatecznego były względy procesowe. Sąd w tej sprawie wskazał, że co do zasady WKZ nie posiadał legitymacji do uzgadniania decyzji, co nie wykluczało odmowy uzgodnienia projektu decyzji lokalizacyjnej w przypadku prawidłowego uzasadnienia oceny o zabytkowym charakterze terenu. Nastąpiło więc naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. Według informacji skarżącego wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną i sprawa uzgodnienia oczekuje na rozpoznanie w sądzie odwoławczym. Pomimo, że skarżący nie dostrzegł potrzeby zawieszenia postępowania sądowego, Sąd rozważył to zagadnienie z urzędu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Istotne były więc względy celowości, mogące przemawiać za zawieszeniem postępowania. W nin. sprawie nastąpiło uchylenie postanowienia ostatecznego o odmowie uzgodnienia. W następstwie tego wyroku uzgodnieniowy organ odwoławczy będzie musiał przystąpić do ponownego rozpoznania zażalenia skarżącego na odmowę uzgodnienia. Wydane nowe postanowienie w postępowaniu zażaleniowym będzie podlegało ewentualnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. O ile sąd odwoławczy uchyli wyrok uchylający postanowienie ostateczne o odmowie uzgodnienia, może teoretycznie załatwić sprawę do końca na niekorzyść skarżącego, ale zapewne uwzględniając skargę organu raczej przekaże sprawę do ponownego rozpatrzenia. W obu przypadkach postępowanie sądowe w nin. sprawie spoczywałoby przez niedający się dokładnie obliczyć, ale długi okres. Tymczasem odpadnięcie odmowy uzgodnienia w oczywisty sposób, jak wynika z materiału nin. sprawy, wywoła uwzględnienie wniosku skarżącego o wydanie warunków zabudowy. O ile zatem skarga obecnie jest oczywiście bezzasadna, to jej oddalenie nie wywołuje obecnie trwałych skutków niekorzystnych dla skarżącego. W ocenie Sądu nie było więc celowe fakultatywne zawieszenie postępowania w nin. sprawie (por. orzeczenia OZ 310/14, 109/14, 635/12), zarówno przy uwzględnieniu związku postępowania głównego i uzgodnieniowego (por. wyroki II OSK 922/06, II OSK 1284/12 i 2722/11) oraz skutków prawnych uchylenia odmowy uzgodnienia i uzyskania następnie przez inwestora uzgodnienia pozytywnego (możność uzyskania warunków zabudowy, ale na nowy wniosek inwestora). Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. H.B.4.11.2014r.