II SA/Wr 490/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-03-08
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji budowlanej prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej przebudowy części garażu podziemnego, który stanowił współwłasność wielu osób?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 28 kpa, polegającego na braku prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Niewłaściwe ustalenie stron mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wymiany drzwi w pomieszczeniu gospodarczym wydzielonym w garażu podziemnym, w związku z samowolą budowlaną. Inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, a wykonane roboty naruszały przepisy techniczno-budowlane dotyczące odporności pożarowej. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów materialnego i procesowego, w tym brak nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego i niewłaściwe ustalenie stron postępowania. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Ł.L. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w związku z przebudową części garażu podziemnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., przywołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, nałożył na M.S. – inwestora robót budowlanych związanych z przebudową części garażu podziemnego przy ul. [...] we W. w obrębie miejsca postojowego nr 28, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem – obowiązek wykonania w terminie do 30 czerwca 2015 r. robót budowlanych polegających na wymianie drzwi płycinowych zamontowanych w ścianie pomieszczenia gospodarczego (powstałego w wyniku przebudowy części garażu podziemnego przy ul. [...] we W. w obrębie miejsca postojowego nr 28) na drzwi z materiału nierozprzestrzeniającego ognia. Organ I instancji zaznaczył, że powyższe roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności konstrukcyjno-budowlanej do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń oraz że o ich zakończeniu należy powiadomić organ i przedłożyć oświadczenie osoby nadzorującej roboty o zgodności wykonania robót z wytycznymi niniejszej decyzji oraz zasadami wiedzy technicznej.
W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w wyniku skargi złożonej przez Ł.L. dnia 17 kwietnia 2014 r. przeprowadzono kontrolę, w toku której ustalono, że w garażu podziemnym przy ul. [...] we W. wykonano roboty budowlane związane z przebudową polegające na wydzieleniu pomieszczenia gospodarczego w obrębie miejsca postojowego nr 28. Pomieszczenie to ma wymiary 3,27 m x 2,03 m i wysokość 2,48 m, czyli taką, jaką posiada garaż w tym rejonie. Roboty związane z wyżej wymienioną zabudową polegały na wykonaniu dwóch ścian z bloczków betonowych (ściana o długości 3,27 m pełna od poziomu posadzki do wysokości 1 m, powyżej ażurowa, natomiast ściana o długości 2,03 m pełna z otworem drzwiowym o szerokości 0,8 m i wysokości 2 m. Zamontowane drzwi posiadają ościeżnicę stalową, a skrzydło płycinowe. Drzwi otwierają się na zewnątrz pomieszczenia. Wewnątrz pomieszczenia brak jest instalacji elektrycznej. Powiatowy Inspektor wskazał, że obecna na oględzinach M.S. wyjaśniła, że nie posiada pozwolenia na budowę, ponieważ poprzedni zarządca obiektu i inżynier budowy poinformowali ją, iż "do takiej zabudowy nie jest potrzebne pozwolenie". Przedmiotowe roboty budowlane wykonano w grudniu 2011 r.
W opinii organu I instancji, z przeprowadzonej kontroli wynika bezspornie, że powyższe roboty budowlane są związane z przebudową części obiektu. Przytoczywszy definicję zawartą w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego organ wywiódł, że wydzielenie za pomocą ścian pomieszczenia gospodarczego w obrębie istniejącego miejsca postojowego doprowadziło do zmiany parametrów użytkowych w tej części obiektu – garażu podziemnego. Powołując się następnie na art. 28, art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane oraz na ustalenie, że inwestor nie legitymuje się ostateczną decyzją o pozwoleniu na wykonanie przedmiotowych robót, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sprawie tej zaistniała przesłanka określona w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania M.S. przedłożyła w dniu 6 sierpnia 2014 r. opinię techniczną dotyczącą wykonanych robót budowlanych sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń. Z opinii tej wynika, że roboty związane z zabudową miejsca postojowego nr 28 wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną, w sposób nieograniczający i nieutrudniający komunikacji w garażu oraz eksploatacji urządzeń tam zlokalizowanych. Roboty te wykonano w sposób naruszający § 275 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), ponieważ zamontowanie w wykonanym pomieszczeniu drzwi płycinowych (elementu palnego) powoduje, iż niemożliwym jest przyporządkowanie klasy odporności garażu jak dla budynku PM o obciążeniu ogniowym do 500 MJ/m², co ma wpływ na zmianę klasy odporności pożarowej budynku, klasy odporności ogniowej jego elementów oraz klasy odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego.
Powołując się na art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł, że w sprawie tej zaistniały przesłanki do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na wymianie drzwi płycinowych zamontowanych w ścianie pomieszczenia gospodarczego (powstałego w wyniku przebudowy części garażu podziemnego przy ul. [...] we W. w obrębie miejsca postojowego nr 28) na drzwi z materiału nierozprzestrzeniającego ognia, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Organ I instancji podkreślił, że zadaniem przedmiotowego postępowania nie jest doprowadzenie całego garażu podziemnego do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, ale robót, które wykonano samowolnie. Nie jest tym samym możliwe nakazanie (w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) wykonania robót budowlanych, które spowodują podwyższenie parametrów pożarowych przegród oraz elementów oddzielenia przeciwpożarowego garażu podziemnego, gdyż zakres określonego nakazu nie może wykraczać poza obszar robót będących przedmiotem postępowania, czyli związanych z zabudową miejsca postojowego nr 28.
Stwierdzając, że zapewniono stronom czynny udział w postępowaniu i nie wniosły one nowych dowodów, żądań bądź ich zmiany oraz że wykonane samowolnie roboty budowlane nie naruszają zasad wiedzy technicznej i sztuki budowlanej, ale naruszają przepisy techniczno-budowlane w sposób umożliwiający doprowadzenie ich do zgodności z przepisami, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł jak na wstępie.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Ł.L., A.L., B.Ch., K.Ch., T.O., K.R.-O., W.K., K.K., M.I. i A.I.. Zaskarżając tę decyzję w całości zarzucili jej:
1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4, w związku z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 199 kc, przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nienakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, wobec dopuszczenia się przez M.S. samowoli budowlanej, to jest wydzielenie pomieszczenia gospodarczego przez postawienie dwóch ścian z betonowych bloczków, w warunkach braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
2. naruszenie prawa procesowego, a to art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, przez jego niezastosowanie, wobec braku żądania informacji lub udostępnienia dokumentów świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego (użytych bloczków betonowych) do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym;
3. naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 i art. 77 § 1 kpa, przez ich niezastosowanie, wobec braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przez co jedynym dowodem na jakim oparto wydanie decyzji była licząca zaledwie dwie strony, niekompletna, prywatna opinia techniczna z dnia 24 lipca 2014 r., przygotowana na zlecenie M.S., na podstawie której nie jest możliwe ustalenie spełnienia wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa użytkowania zarówno przebudowanego miejsca parkingowego, jak i pozostałej części budynku;
4. naruszenie prawa procesowego, a to art. 8, art. 9 i art. 11 kpa, przez ich niezastosowanie, wobec prowadzenia postępowania i wydania decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek.
Powołując się na podniesione zarzuty odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wraz ze wskazaniem okoliczności, jakie należy brać pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w rozstrzyganej sprawie nie może zapaść inna decyzja niż podjęta przez organ I instancji. Powołując się na art. 28, art. 29-31, art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane oraz art. 105 kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wywodził, że w sprawie tej nie ma podstaw, aby w stosunku do przedmiotowych robót budowlanych wydać decyzję mającą podstawę w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Mimo bowiem tego, że przedmiotowe roboty zostały wykonane samowolnie i z uchybieniem przepisom techniczno-budowlanym, to jednak uchybienie to może zostać usunięte w konsekwencji przeprowadzenia określonych robót budowlanych. Przywołując § 275 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zaznaczając, że garaż podziemny przy ul. [...] we W. w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia 18 maja 2007 r. został zakwalifikowany do kategorii PM o obciążeniu ogniowym do 500 MJ/m², organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zamontowanie w wykonanym pomieszczeniu gospodarczym w garażu podziemnym drzwi płycinowych (elementu palnego) powoduje, iż niemożliwe jest przyporządkowanie klasy odporności garażu jak dla budynku PM o obciążeniu ogniowym do 500 MJ/m², co ma wpływ na zmianę klasy odporności pożarowej budynku, klasy odporności ogniowej jego elementów oraz klasy odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego. Zdaniem organu, w takich okolicznościach, aby usunąć wskazane nieprawidłowości, koniecznym było zobowiązanie inwestora do wykonania robót budowlanych polegających na wymianie drzwi płycinowych zamontowanych w ścianie pomieszczenia gospodarczego, powstałego w wyniku przebudowy części garażu podziemnego przy ul. [...] we W. w obrębie miejsca postojowego nr 28, na drzwi z materiału nierozprzestrzeniającego ognia.
Odnosząc się do argumentacji odwołania dotyczącej kwestii naruszenia prawa własności, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że celem przepisów art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego (budowlanego), a nie cywilnego, regulującego kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ II instancji wskazał, że poszkodowani właściciele mogą dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym.
Na powyższą decyzję Ł.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji:
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 199 kc, przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nienakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, wobec dopuszczenia się przez M.S. samowoli budowlanej, to jest wydzielenie pomieszczenia gospodarczego przez postawienie dwóch ścian z betonowych bloczków, w warunkach braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
2. art. 7 i art. 107 § 3 oraz art. 11 w związku z art. 140 kpa, przez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na ograniczeniu postępowania przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jedynie do zbadania prawidłowości decyzji organu I instancji i przedstawienia oraz umotywowania wyłącznie własnego stanowiska w sprawie z zupełnym pominięciem omówienia i ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, to jest zarzutu naruszenia art. 81c Prawa budowlanego, art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 8, art. 9 i art. 11 kpa; w przypadku zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 199 kc naruszenie przepisów postępowania polega na ograniczeniu się przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do prostej negacji tego zarzutu i odesłaniu skarżącego do znajomości orzecznictwa, co nie wyjaśnia mu z jakich powodów nie uwzględniono przedmiotowego zarzutu, tym bardziej, że treść orzecznictwa wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie potwierdza przedstawionego w zaskarżonej decyzji stanowiska;
3. art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 140 kpa, przez ich niewłaściwe zastosowanie, wobec braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przez co jedynym dowodem, na jakim oparto wydanie decyzji, była licząca zaledwie dwie strony, niekompletna, prywatna opinia techniczna z dnia 24 lipca 2014 r., przygotowana na zlecenie M.S., na podstawie której nie jest możliwe ustalenie spełnienia wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa użytkowania zarówno przebudowanego miejsca parkingowego, jak i pozostałej części budynku;
4. art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 140 kpa, przez jego niewłaściwe zastosowanie, wobec braku żądania informacji lub udostępnienia dokumentów świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego (użytych bloczków betonowych) do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego.
Szeroko rozwijając w uzasadnieniu skargi podniesione zarzuty skarżący podkreślił w szczególności, że w odniesieniu do zarzutu braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, który to zarzut był kluczowy w tej sprawie, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaledwie w jednym akapicie wskazał tylko, że w kompetencji organów nadzoru budowlanego nie leżą aspekty prawa cywilnego i że jest to domeną sądów powszechnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlegała uwzględnieniu, chociaż z innych powodów niż w niej podniesione.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, właściciel lokalu mieszkalnego wyodrębnionego w budynku objętym wspólnotą, w sprawach z zakresu prawa budowlanego, nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, chyba że posiada własny interes prawny podlegający ochronie na podstawie przepisów prawa cywilnego lub prawa administracyjnego (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 24/13 - LEX nr 1310561; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2208/10 - LEX nr 1124179; ).
Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), na organach administracji z urzędu spoczywa obowiązek ustalenia w toku postępowania, kto ma przymiot strony postępowania administracyjnego i komu należy zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania w sprawie. W myśl art. 28 kpa, stroną postępowania administracyjnego może być jedynie podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Mieć zaś interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalić przepis materialnego prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.
W niniejszej sprawie sytuacja jest o tyle inna od analizowanej w przywołanych wyżej orzeczeniach sądowoadministracyjnych, że dotyczy samowoli budowlanej dokonanej w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym jeden lokal niemieszkalny, a skarżący – podobnie jak sprawca samowoli budowlanej – jest jednym ze współwłaścicieli tego lokalu. Niemniej jednak kwestia prawidłowego ustalenia kręgu stron przedmiotowego postępowania nie została należycie wyjaśniona przez organy administracyjne.
Obowiązkiem organów administracyjnych, rozpatrujących tę sprawę, było w pierwszej kolejności poczynienie prawidłowych ustaleń co do tego, komu w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przysługuje status strony.
Z pisma Zarządcy Nieruchomości – budynku wielorodzinnego przy ul. [...] we W. – D. Zarządzanie Nieruchomościami B.Z. z dnia 24 lutego 2014 r. wynika, że garaż podziemny przy ul. [...] we W., jest lokalem będącym współwłasnością 121 osób, które w ramach współwłasności rozporządzają garażem. Do pisma tego dołączono jednak dane większej ilości osób, a pisma procesowe w postępowaniu administracyjnym i rozstrzygnięcia w nim zapadające kierowano z reguły do 197 stron. Z treści księgi wieczystej nr [...], stan z dnia 12 czerwca 2015 r., wynika, że właścicielami lokalu niemieszkalnego garażu wielostanowiskowego przy ul. [...] we W. jest 200 osób.
Z akt administracyjnych natomiast nie wynika jednoznacznie, czy przedmiotowy garaż wielostanowiskowy, stanowiący lokal niemieszkalny, a więc jeden lokal, jest jednym z lokali budynku przy ul. [...], stanowiąc jego część, czy jest samodzielnym obiektem budowlanym. Zauważyć wypada, że gdyby garaż ten był jednym z wielu lokali danego budynku, to do kręgu stron niewątpliwie należałaby wspólnota mieszkaniowa tego budynku. W myśl bowiem art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892), ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 tej ustawy, jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Wśród stron przedmiotowego postępowania nie ma wspólnoty mieszkaniowej, chociaż bez wyjaśnienia omawianej kwestii nie można wykluczyć, że ma ona w tym postępowaniu przymiot strony.
Zauważyć wypada, na co zwracano uwagę w przywołanych wyżej orzeczeniach sądów administracyjnych, że zazwyczaj w sprawach, w których dochodzi do samowoli budowlanej w budynku, w którym jest wspólnota mieszkaniowa, stronami postępowania jest ta wspólnota i inwestor, który dopuścił się samowoli. Inne podmioty, a w szczególności współwłaściciele danej nieruchomości są stronami o tyle, o ile naruszony jest ich indywidualny interes prawny.
Jeżeli zaś do samowoli budowalnej dochodzi w konkretnym lokalu, to stroną jest jego właściciel, a jeśli lokal ten stanowi przedmiot współwłasności, stronami są jego współwłaściciele. Muszą być oni jednak konkretnie ustaleni.
W zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji brak jest bliższych rozważań organów administracyjnych co do kręgu osób, którym w niniejszej sprawie przysługiwał status strony, co sprawia, że postępowanie administracyjne w tym zakresie powinno być uzupełnione.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7 i art. 28 kpa.
Z uwagi na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron przedmiotowego postępowania merytoryczna ocena podjętego rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby przedwczesna. Zaznaczyć jedynie trzeba, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracyjne winny należycie rozważyć wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności i ustosunkować się do podnoszonych przez strony kwestii.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło