II SA/Wr 493/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-29
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może zobowiązać jednostkę samorządu terytorialnego do zrzeczenia się odszkodowania za nieruchomość przejętą na cele drogowe, jeśli jednostka ta uzależnia złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się odszkodowania od spełnienia określonych warunków przez inną stronę?Ratio decidendi
Organ administracyjny nie może zobowiązać jednostki samorządu terytorialnego do zrzeczenia się odszkodowania za nieruchomość przejętą na cele drogowe, jeśli jednostka ta uzależnia złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się odszkodowania od spełnienia określonych warunków przez inną stronę. Zrzeczenie się odszkodowania jest jednostronną czynnością prawną zależną od woli podmiotu uprawnionego, a spory dotyczące realizacji umów między stronami nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Gminę C.B. na cele drogowe na podstawie specustawy. Starosta ustalił odszkodowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina C.B. wniosła skargę do sądu, argumentując, że na mocy porozumienia z Powiatem W. nieruchomość faktycznie została wydana Powiatowi, a zatem Powiat powinien zrzec się odszkodowania. Gmina zarzucała również naruszenie przepisów KPA, w tym brak możliwości udziału w wizji lokalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2017r. sprawy ze skargi G.C.B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję drogową oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta W. w oparciu o przepisy art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1, art. 12 ust. 4f i ust. 5, art. 18 ust. 1 i ust. 1e, art. 22 i 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2031 z późn. zm.) orzekł:
1) o ustaleniu odszkodowania w wysokości 273.800,10 zł na rzecz Powiatu W. z tytułu nabycia z mocy prawa przez Gminę C.B. prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-2 o powierzchni 1.0255 ha, położonej w obrębie Nr [...] C. B., gmina C. B.,
2) zobowiązać do zapłaty odszkodowania Gminę C. B..
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Gminy C. B., Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, co następuje:
Przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia odszkodowania za prawo własności nieruchomości, która stała się z mocy prawa własnością jednostki samorządu terytorialnego, w związku z wydaniem na podstawie przepisów specustawy decyzji zrid. W myśl art. 12 ust. 4a specustawy, obowiązek wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania ciąży na organie, który wydał decyzję zrid, a przysługuje ono dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (art. 12 ust. 4f specustawy). Z kolei na podstawie art. 12 ust. 5, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy "ugn" - z zastrzeżeniem art. 18 specustawy. Natomiast w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją zrid, opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności, wyda tę nieruchomość nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym otrzymał zawiadomienie o wydaniu tej decyzji, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości (art. 18 ust. le pkt 1 specustawy).
Tymczasem w świetle art. 130 ust. 2 ugn, na organie wymienionym w art. 12 ust. 4a specustawy ciąży obowiązek uzyskania opinii określającej wartość nieruchomości w postaci operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Dokument taki stanowi opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, która jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Organ rozpoznający sprawę jest zatem obowiązany zbadać przedstawiony mu operat zarówno pod względem zgodności ze stosowanymi przepisami, jak również czy jest logiczny, zupełny i wiarygodny, czy nie zawiera braków, pomyłek, niejasności, itp. (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., znak I OSK 1008/11; z dnia 31 stycznia 2012 r., znak I OSK 2085/11; por. także wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 12 maja 2010 r., znak II SA/Wr 97/10; oraz z dnia 31 maja 2010 r., znak II SA/Wr 95/10). Oceny dokonać należy zarówno pod względem wymogów formalnych, jak i wymogów materialnych wynikających z "ugn" i "r.wyc." (zob. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., znak I OSK 378/10). Innymi słowy, nawet nie wchodząc w sferę wiedzy specjalistycznej, niezbędnymi i dostępnymi dla organu kryteriami takiej oceny są - odpowiadające przedmiotowi wyceny - przepisy prawa, a także zasady logiki i wiedzy powszechnej.
Organ odwoławczy ocenił opinię złożoną do akt niniejszej sprawy pozytywnie i to swoje stanowisko szeroko uzasadnił.
Kolejną zweryfikowaną w postępowaniu odwoławczym kwestią jest "wizja w terenie" przeprowadzona w dniu 13 marca 2015 r., którą utrwalono w formie (wzmiankowanych powyżej) notatki i dokumentacji fotograficznej. Jak wynika z poczynionych ustaleń, czynność tą przeprowadził posiadający odpowiednią wiedzę merytoryczną pracownik organu I instancji, bez udziału stron. Jakkolwiek przeprowadzenie tej czynności w sposób - który uniemożliwiał udział w niej stronom postępowania - stanowiło uchybienie przepisowi art. 10 § 1 kpa, to nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Dokumentacja wytworzona w jej trakcie nie stanowiła bowiem dowodu na żadną z istotnych okoliczności sprawy. W szczególności biegła oparła się w swoich ustaleniach dotyczących stanu nieruchomości: na treści decyzji zrid (zob. str. 10 i 11 operatu, wyjaśnienia z dnia 30 listopada 2016 r., dotyczące zadrzewienia) oraz wizji lokalnej nieruchomości przeprowadzonej w dniu 23 kwietnia 2015 r. na potrzeby wyceny.
Odnosząc się natomiast do żądania odwołującej się należy wskazać, iż w myśl art. 12 ust. 7 specustawy, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub gospodarczy jednostka samorządu terytorialnego może zrzec się w całości lub w części odszkodowania za nieruchomości przejęte w trybie specustawy. Jednostronne oświadczenie tej treści składa się do organu, który wydał decyzję zrid - pod rygorem nieważności - w formie pisemnej. Z kolei, jak wynika z art. 12 ust. 8 pkt 3 specustawy, zrzeczenie się odszkodowania dopuszczalne jest również po wydaniu ustalającej jego wysokość decyzji. W takim przypadku decyzję odszkodowawczą wygasza się, stosownie do art. 162 § 1 pkt 1 ab initio kpa, w drodze decyzji organu, który w pierwszej instancji orzekł o odszkodowaniu.
Innymi słowy, jeśli Powiat W. uzna, iż doszło do realizacji wzmiankowanego porozumienia z Gminą C. B., to - w drodze jednostronnego, pisemnego oświadczenia woli Zarządu Powiatu W., złożonego Staroście W. - może zrzec się odszkodowania ustalonego niniejszą decyzją. W takim przypadku Starosta będzie właściwy do wygaszenia decyzji odszkodowawczej w oparciu o przepisy art. 162 § 1 pkt 1 ab initio kpa w związku z art. 12 ust. 8 pkt 3 specustawy.
Nie ma przy tym w niniejszej sprawie podstaw do "umorzenia odszkodowania" - czego żąda Gmina - tudzież postępowania, którego przedmiotem jest jego ustalenie. Przepisy "specustawy" przewidują bowiem jedynie rezygnację z odszkodowania, co stanowi jednostronną czynność uprawnionego do jego uzyskania podmiotu publicznego, która dokonana w toku postępowania odszkodowawczego skutkuje jego umorzeniem (art. 12 ust. 8 pkt 2). Natomiast okoliczność, że działka nr [...] stanowi obecnie części nowego przebiegu drogi powiatowej, nie ma wpływu na skutek prawnorzeczowy decyzji podziałowej, jakim było jej przejście ex lege na własność Gminy. Fakt, że inwestycja polegająca na budowie obwodnicy C. B. obejmowała fragment drogi powiatowej, był znany odwołującej się, jako wnioskodawcy decyzji zrid. Gmina na żadnym etapie procesu inwestycyjnego nie kwestionowała skutków prawnych tej decyzji. Nie doszło przy tym do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji zrid, w zakresie obejmującym przedmiotową nieruchomość. Wynikające z niej prawa i obowiązki nie przeszły także na inne podmioty, ani w drodze aktu stosowania prawa, ani czynności cywilnoprawnej, ani z mocy samego prawa. W efekcie Powiatowi nadal przysługuje odszkodowanie, do zapłaty którego wciąż zobowiązana jest Gmina. Postępowanie nie stało się zatem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, co wyklucza jego umorzenie w tym trybie.
Wyjaśnienia wymaga również, że w badanym przypadku nie ma także podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania odwoławczego. W szczególności opisane wcześniej oświadczenie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nie jest ono bowiem rozstrzygnięciem, lecz czynnością cywilnoprawną i jak wynika z ww. przepisów specustawy, zrzeczenie się odszkodowania dopuszczalne jest również po wydaniu decyzji odszkodowawczej. Z kolei fakultatywne umorzenie postępowania jest dopuszczalne jedynie na wniosek strony, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte (i nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu). Natomiast niniejsze postępowanie wszczęto z urzędu, a nie na żądanie Gminy (kwestia pozostałych przesłanek jest zatem bez znaczenia).
Uzyskane informacje nie uzasadniają także podejmowania czynności zmierzających do zawarcia ugody administracyjnej. Z jednej strony bowiem, tryb zrzeczenia się odszkodowania za nieruchomości przejęte w drodze decyzji zrid, cechuje odrębność od postępowania administracyjnego służącego ustaleniu jego wysokości. Z drugiej strony, z dokonanych ustaleń wynika, że Powiat wciąż uzależnia zrzeczenie się odszkodowania od dokonania określonych czynności faktycznych przez Gminę. W tym zakresie istnieje spór wybiegający poza ramy niniejszego postępowania, którego finału nie sposób przewidzieć. Nie można zatem przyjąć, że skłanianie strony do zawarcia ugody administracyjnej przyczyni się do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania (por. art. 13 § 2 i art. 114 kpa).
Na zakończenie należy jeszcze podkreślić, że w obydwu instancjach stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu. W szczególności, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 kpa, umożliwiono im zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, składanie wszelkich dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów mogących mieć znaczenie dla sprawy, a także wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Skargę na tę decyzję wniosła Gmina C. B., zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 80 i 85 kpa i na tej podstawie wniosła o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Strona skarżąca wskazała w skardze, że Gmina sporządzając przedmiotową skargę w całości podtrzymuje swoje argumenty zawarte w dotychczasowych odwołaniach od decyzji Starosty W., a ponadto podnosi, iż na mocy Porozumienia nr [...], zawartego w dniu 30 września 2014 r. o wspólnej realizacji inwestycji drogowej pomiędzy Gminą C. B., a Powiatem W. strony postanowiły wspólnie realizować i finansować inwestycję drogową pn. "Budowa obwodnicy C. B. - drogi łączącej drogą powiatową nr [...] D z drogą wojewódzką 367. "- Etap II.
Realizację przedmiotu Porozumienia Powiat W. powierzył Gminie C. B.. W treści przedmiotowego Porozumienia Gmina zobowiązała się pełnić rolę inwestora dla realizacji inwestycji drogowej i zapewniła swój udział finansowy natomiast Rada Powiatu W. wykonując Porozumienie stron, podjęła uchwałę nr [...] z dnia 25 września 2014 r. w sprawie powierzenia Gminie C. B. pełnienia funkcji inwestora dla wspólnej inwestycji.
Ponadto strony ustaliły, iż po wykonaniu zadania, Gmina C. B. przekaże Powiatowi W. odcinek drogi będącej nowym przebiegiem drogi powiatowej nr [...] D. Porozumienie zostało zawarte na czas realizacji zadania - ostatecznie do dnia 31 grudnia 2015 r.
W wyniku wykonania przedmiotowej inwestycji strony dokonały protokolarnego przekazania - przejęcia środka trwałego dokumentem PT nr [...] z dnia 15 grudnia 2015r. sporządzonego na podstawie "Porozumienia zawartego pomiędzy Gminą C. B., a Powiatem W. z dnia 30 września 2014 r."
Opisana wyżej czynność formalno-prawna spowodowała, iż przedmiotowa działka weszła w faktyczne i prawne władanie Powiatu W. z dniem 15 grudnia 2015 r. Okoliczność ta nie budzi żadnych zastrzeżeń, bowiem zgodnie z wyżej przytoczonym Porozumieniem Powiat W. przekazał na rzecz Gminy C. B. kwotę 300.000 zł tytułem współfinansowania przedmiotowej inwestycji.
Należy podkreślić, iż strony uzgodniły jeszcze przed złożeniem formalnego wniosku do D. Urzędu Wojewódzkiego o dofinansowanie zadania, w ramach Programu wieloletniego pod nazwą "Narodowy program przebudowy dróg lokalnych - Etap II Bezpieczeństwo - Dostępność - Rozwój", że wybudowany odcinek o długości 443 m będzie drogą powiatową, a zatem nie pozostanie we władaniu Gminy C. B..
Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, iż w grudniu 2015 r. doszło do faktycznego wydania nieruchomości na rzecz Powiatu W., czego niewątpliwym dowodem są dokumenty PT nr [...] z dnia 15 grudnia 2015 r. oraz przelew kwoty 300.000 zł stanowiące realizację Porozumienia przez Powiat W..
Z orzecznictwa administracyjnego wynika, iż wydanie nieruchomości nie musi odbywać się w drodze czynności dwustronnej (chociaż w przedmiotowej sprawie tak było - vide druk PT nr [...] z dnia 15.12.2015 r.). Należy również wskazać, iż niezależnie od warunków i formy wydania nieruchomości znaczenie ma każda rzeczywista czynność stanowiąca niekwestionowany przejaw woli o wydaniu nieruchomości dotychczasowego właściciela nieruchomości, który został skutecznie skierowany do drugiej strony.
W przedmiotowej sprawie doszło do takich czynności, bowiem przekazanie - przejęcie środka trwałego zostało przez strony potwierdzone w formie pisemnej (druk PT nr [...] z dnia 15.12.2015 r.) i nie ulega żadnej wątpliwości, że Starosta W. podpisujący ten dokument sporządzony na podstawie Porozumienia nr [...] stron z 30.09.2014 r. miał pełną świadomość, że nieruchomość została wydania przez Gminę na rzecz Powiatu W..
Dodatkowo należy podnieść, iż strony mają pełną świadomość, że działka nr [...], której dotyczy spór - zgodnie z wnioskiem stron o dofinansowanie zadania Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych - stała się drogą powiatową i z przyczyn nieznanych stronie skarżącej Starostwo Powiatowe nie zgadza się na zrzeczenie odszkodowania ze względu na okoliczności podnoszone przez Powiat W., które nie mają żadnego znaczenia dla zrealizowanej inwestycji mającej służyć społeczności Gminy C. B., która po ponad trzydziestoletnim oczekiwaniu nie może zrozumieć przyczyny, dla której wybudowana inwestycja drogowa, nie może zostać oddana do eksploatacji, bowiem stanowisko Starostwa W., iż Zarząd Powiatu zgadza się na zrzeczenie odszkodowania jedynie pod warunkiem zrealizowania Porozumienia stron przez Gminę jest gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami w sprawie czego dowodem są wyżej przedstawione dokumenty.
Skarżąca podnosi, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody D. dotyczącym uchybienia przepisowi art. 10 § 1 k.p.a., które według Organu nie miało wpływu na wynik sprawy gdy w rzeczywistości "wizja w terenie" przeprowadzona w dniu 13 marca 2015 r. bez udziału Gminy pozbawiła ją możliwości udziału w czynnościach administracyjnych w wyniku których Zarząd Powiatu uzależnia zrzeczenia się odszkodowania pod warunkiem zrealizowania prac określonych w piśmie Starostwa Powiatowego z dnia 21 września 2016 r., które objęte były wyżej opisaną "wizją w terenie" przeprowadzoną jednostronnie przez pracownika Starostwa Powiatowego co narusza interes skarżącej, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt ISA/Bd 992/10).
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga jest nietrafna przede wszystkim dlatego, że strona skarżąca bezpodstawnie domaga się jej uwolnienia od obowiązku uiszczenia przedmiotowego odszkodowania i to w decyzji administracyjnej.
Sąd podziela stanowisko organu, że w myśl art. 12 ust. 7 specustawy, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub gospodarczy jednostka samorządu terytorialnego może zrzec się w całości lub w części odszkodowania za nieruchomości przejęte w trybie specustawy. Jednostronne oświadczenie tej treści składa się do organu, który wydał decyzję zrid - pod rygorem nieważności - w formie pisemnej. Z kolei, jak wynika z art. 12 ust. 8 specustawy, zrzeczenie się odszkodowania dopuszczalne jest przed wszczęciem postępowania w tym przedmiocie, w jego trakcie, a także po wydaniu ustalającej jego wysokość decyzji. W pierwszym przypadku postępowania odszkodowawczego nie wszczyna się, w drugim umarza, a w ostatnim decyzję odszkodowawczą wygasza się (stosownie do art. 162 § 1 pkt 1 ab initio kpa, w drodze decyzji organu, który w pierwszej instancji orzekł o odszkodowaniu).
Gdyby Powiat W. uznał, iż doszło do realizacji wzmiankowanego porozumienia z Gminą C. B., to - w drodze jednostronnego, pisemnego oświadczenia woli Zarządu Powiatu W., złożonego Staroście W. - może zrzec się odszkodowania ustalonego zaskarżoną decyzją. W takim przypadku Starosta będzie właściwy do wygaszenia decyzji odszkodowawczej w oparciu o przepisy art. 162 § 1 pkt 1 ab initio kpa w związku z art. 12 ust. 8 pkt 3 specustawy.
Jednakże w niniejszym przypadku Powiat odmawia zrzeczenia się odszkodowania, uzależniając złożenie stosownego oświadczenia woli od dokonania określonych czynności faktycznych przez Gminę. W tym zakresie istnieje spór wybiegający poza ramy niniejszego postępowania.
Podkreślenia bowiem wymaga, że rezygnacja z odszkodowania jest zależna od woli Powiatu i jego oceny interesu społecznego lub gospodarczego, a nie od przesłanek prawnych, których weryfikacja byłaby przedmiotem niniejszego postępowania. Zatem przyczyny braku oświadczenia woli o zrzeczeniu się odszkodowania, nie mają wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy. W szczególności organ administracyjny nie może zobowiązać Powiatu do wywiązania się ze wzmiankowanego porozumienia i zrzeczenia się odszkodowania. Kwestie praw i obowiązków wynikających z umów wiążących Gminę C. B. i Powiat W. nie podlegają bowiem regulacji w niniejszym postępowaniu.
Jak wynika z pkt 4 porozumienia z dnia 30 września 2014 r., spory w ramach tej umowy rozstrzyga sąd właściwy ze względu na siedzibę Gminy C. B.. Jednocześnie w świetle art. 12 ust. 8 pkt 3 specustawy, decyzja odszkodowawcza nie wpływa na możliwość zrzeczenia się odszkodowania. Zatem ewentualny spór przed sądem cywilnym, co do zrzeczenia się odszkodowania za działkę nr [...] - na dzień orzekania w obydwu instancja bezspornie stanowiącą własność Gminy C. B. - nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania. Takie stanowisko zajęte w skarżonej decyzji Sąd w pełni podziela.
Nie było w rozpatrywanej sprawie podstaw do "umorzenia odszkodowania" - czego żądała Gmina - tudzież postępowania, którego przedmiotem jest jego ustalenie. Przepisy "specustawy" przewidują bowiem jedynie rezygnację z odszkodowania, co stanowi jednostronną czynność uprawnionego do jego uzyskania podmiotu publicznego, która dokonana w toku postępowania odszkodowawczego skutkuje jego umorzeniem (art. 12 ust. 8 pkt 2). Natomiast okoliczność, że działka nr [...] stanowi obecnie części nowego przebiegu drogi powiatowej, nie ma wpływu na skutek prawnorzeczowy decyzji podziałowej, jakim było jej przejście ex lege na własność Gminy. Fakt, że inwestycja polegająca na budowie obwodnicy C. B. obejmowała fragment drogi powiatowej, był znany odwołującej się, jako wnioskodawcy decyzji zrid. Gmina na żadnym etapie procesu inwestycyjnego nie kwestionowała skutków prawnych tej decyzji. Nie doszło przy tym do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji zrid, w zakresie obejmującym przedmiotową nieruchomość. Wynikające z niej prawa i obowiązki nie przeszły także na inne podmioty, ani w drodze aktu stosowania prawa, ani czynności cywilnoprawnej, ani z mocy samego prawa. W efekcie Powiatowi nadal przysługuje odszkodowanie, do zapłaty którego wciąż zobowiązana jest Gmina. Postępowanie nie stało się zatem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, co wyklucza jego umorzenie w tym trybie.
Nie ma także podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania odwoławczego. W szczególności opisane wcześniej oświadczenie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nie jest ono bowiem rozstrzygnięciem, lecz czynnością cywilnoprawną i jak wynika z ww. przepisów specustawy, zrzeczenie się odszkodowania dopuszczalne jest również po wydaniu decyzji odszkodowawczej. Z kolei fakultatywne umorzenie postępowania jest dopuszczalne jedynie na wniosek strony, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte (i nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu). Natomiast niniejsze postępowanie wszczęto z urzędu, a nie na żądanie Gminy (kwestia pozostałych przesłanek jest zatem bez znaczenia).
Nie można przyjąć, że skłanianie strony do zawarcia ugody administracyjnej przyczyni się do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania (por. art. 13 §2iart. 114 kpa). W szczególności stanowisko Powiatu nie uzasadnia podejmowania czynności zmierzających do zawarcia ugody administracyjnej. Jednocześnie, tryb zrzeczenia się odszkodowania za nieruchomości przejęte w drodze decyzji zrid, cechuje odrębność od postępowania administracyjnego służącego ustaleniu jego wysokości.
Jeśli chodzi o zarzut braku udziału strony w wizji lokalnej, to czynność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy zgodzić się z organem II instancji, że dokumentacja wytworzona w jej trakcie nie stanowiła dowodu na żadną z istotnych okoliczności sprawy. W szczególności biegła oparła się w swoich ustaleniach dotyczących stanu nieruchomości: na treści decyzji zrid (zob. str. 10 i 11 operatu, wyjaśnienia z dnia 30 listopada 2016 r., dotyczące zadrzewienia) oraz wizji lokalnej nieruchomości przeprowadzonej w dniu 23 kwietnia 2015 r. na potrzeby wyceny.
Nie były przedmiotem dowodu okoliczności, z powodu których Powiat odmawia zrzeczenia się odszkodowania. Istotne było jedynie ustalenie, czy doszło bądź dojdzie do złożenia oświadczenia woli o zrzeczeniu się odszkodowania, przed zakończeniem postępowania w drugiej instancji. Rodziłoby to bowiem konieczność umorzenia postępowania. Skoro jednak podmiot wyłącznie uprawniony do złożenia stosownego oświadczenia, wyklucza dokonanie tego przed wydaniem decyzji w drugiej instancji, to badanie przyczyn jego stanowiska było bezcelowe.
Skoro skarżona decyzja w niczym nie narusza prawa – Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 z późn. zm.) skargę oddalił w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło