II SA/Wr 504/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-05-20
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może być uczestnikiem postępowania sądowego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie art. 33 § 2 PPSA?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe zainicjowane skargą wojewody na uchwałę rady gminy w trybie nadzoru (art. 93 ust. 1 u.s.g.) ma charakter nadzorczy i toczy się wyłącznie między organem nadzoru a gminą. W takim postępowaniu nie mogą brać udziału inne podmioty, nawet jeśli wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego, chyba że ustawa wyraźnie to przewiduje (np. art. 98a u.s.g.). W związku z tym, organizacja społeczna nie może być uczestnikiem takiego postępowania na podstawie art. 33 § 2 PPSA, gdyż sprawa nie dotyczy "sprawy innych osób" w rozumieniu tego przepisu, lecz realizacji ustawowych uprawnień nadzorczych.Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie A., powołując się na uchwałę NSA, złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, twierdząc, że uchwała narusza interesy mieszkańców związane z linią elektroenergetyczną. Stowarzyszenie przedstawiło swój statut, wskazujący na cele ochrony praw mieszkańców. Sąd rozpoznał wniosek stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Siedlecka Sędzia WSA - Olga Białek /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Alicja Palus Protokolant - Ewa Dworzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. wniosku A. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy w O. z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie wsi [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] w gminie O. postanawia: oddalić wniosek.
Wojewoda D. działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy O. Nr [...] z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie wsi [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] w gminie O.
W piśmie z dnia 1 marca 2014 r. zatytułowanym "Deklaracja o przystąpieniu do postępowania", A. przywołując uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2005 r. sygn. akt II OPS 4/05, oświadczyło, że jako organizacja społeczna w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego przystępuje do powyższego postępowania i wnosi o przyznanie mu praw strony.
Stowarzyszenie uznając się za stronę postępowania wniosło o rozpatrzenie dodatkowego zarzutu przeciwko zaskarżonej przez organ nadzoru uchwale wskazując, że akt ten narusza art. 17 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ze względu na nierozpatrzenie lub niewłaściwe rozpatrzenie wniosków mieszkańców wsi M. dotyczących napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (110 kV) przebiegającej przez należące do nich działki. Według tych wniosków zaskarżona uchwała powinna zawierać regulację zobowiązującą właściciela przedmiotowej linii elektroenergetycznej do jej okablowania przy najbliższej modernizacji, określając również ostateczny termin dla wykonania tej czynności.
Do przedmiotowego wniosku załączony został statut Stowarzyszenia, z którego wynika, że zawiązane ono zostało w dniu 29 grudnia 2010 r. jako zrzeszenie osób fizycznych, w celu ochrony praw mieszkańców oraz egzekwowania tych praw od organów administracji samorządowej i państwowej, osób fizycznych i prawnych oraz innych organizacji gospodarczych i społecznych. W rozdziale II określono szczegółowo środki przez które stowarzyszenie realizuje swoje cele.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.- dalej u.p.p.s.a.) stronami postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przepis art. 33 § 1 rozszerza powyższą regułę na osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, czyniąc ją uczestnikiem postępowania na prawach strony. Dla niniejszego postępowania istotne jest jednak brzmienie § 2 tego przepisu, który stanowi, że udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Według art. 25 § 4 u.p.p.s.a. zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
W niniejszej sprawie A. domaga się udziału w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest zbadanie zgodności z prawem uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Należy zatem zauważyć, że procedura uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określona przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lecz ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego. Podjęcie uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zatem załatwienia sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z przepisami k.p.a. Postępowanie takie jest odrębnym postępowaniem, którego zakres reguluje ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odrębność tego postępowania dotyczy nie tylko podjęcia samej uchwały ale także wniesienia skargi na tę uchwałę do sądu administracyjnego na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Zasadnicze znaczenie dla rozpatrzenia zgłoszonego w niniejszej sprawie wniosku ma fakt, że postępowanie sądowe zainicjowane zostało skargą wojewody złożoną w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.). Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego o którym mowa w art. 91 ust. 1 ww. ustawy, organ nadzoru może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Postępowanie z takiej skargi – w świetle powyższych regulacji – stanowi formę nadzoru nad działalnością organów gminy sprawowanego przez organy nadzoru. Toczy się ono wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy której rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Stanowisko judykatury jest zgodne co do tego, że w postępowaniu tym nie mogą brać udziału inne podmioty, nawet wtedy, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Jedynie w przypadku określonym w art. 98 a u.s.g. przewidziano możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez osobę, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze.
Uwzględniając charakter i przedmiot zainicjowanego postępowania sądowego stwierdzić należy, że osoba, która nie jest uczestnikiem postępowania nadzorczego nie może być uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym, chyba, że ustawa wyraźnie tak stanowi (jak np. w przywołanym art. 98a u.s.g.), co stanowi konsekwencję przywołanych wyżej regulacji. Z tego punktu widzenia wykluczony jest również udział w niniejszym postępowaniu A. na podstawie art. 33 § 2 u.p.p.s.a.
Od skargi wniesionej w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. odróżnić należy skargę wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 tej ustawy przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie daną uchwałą zostało naruszone. Odrębność tych postępowań wyłącza możliwość udziału w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez wojewodę osoby która może wnieść skargę na podstawie art. 101 ust. 1, także wówczas, gdy zaskarża on akt gminy do sądu administracyjnego.
W tym kontekście, sprawa której dotyczy rozpoznawany wniosek nie mieści się w pojęciu "sprawy innych osób" – (których legitymacja skargowa wynika z przysługującego im interesu prawnego, bądź w przypadku uchwał z naruszonego interesu prawnego) - o której mowa w art. 33 § 2 u.p.p.s.a., lecz wynika z realizacji ustawowych uprawnień nadzorczych wojewody nad organem gminy. Tylko te organy są zatem stronami postępowania sądowego a wcześniej nadzorczego.
Wobec przedstawionych wyżej okoliczności zbędna jest, zdaniem Sądu, ocena, czy określone w statucie stowarzyszenia cele wiążą się z przedmiotem sprawy, do udziału w której chce przystąpić na prawach strony organizacja. Zważywszy bowiem na charakter przedmiotowej skargi jak też zakres sądowej kontroli nad zaskarżoną uchwałą, sąd nie widzi podstaw do udziału organizacji społecznej w niniejszym postępowaniu na zasadach określonych w art. 33 § 2 u.p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie ww. przepisu, Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło