II SA/Wr 514/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. W., M.W., M. W. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia D. W., M. W., J. W., M. W. na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Gminy T. sprawy rozgraniczenia nieruchomości – działek nr [...], [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr[...], nr[...], nr [...], nr [...], nr[...], nr [...], nr [...], nr[...], nr[...], nr[...], AM-[...] obręb N.D., Gmina T. postanawia przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r., doręczonym skarżącym 23 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę D.W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. (Nr[...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia D.W., M.W., J.W., M. W. na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza Gminy T. sprawy rozgraniczenia nieruchomości – działek nr[...], [...], nr[...], nr[...], nr [...], nr [...], nr [...], nr[...], nr[...], nr[...], nr [...], nr[...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], AM-[...] obręb N. D., Gmina T. W dniu 25 lutego 2015 r. D. i M.W.złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który to został uwzględniony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 marca 2015 r. W dniu 8 maja 2015 r. pełnomocnik z urzędu D. i M. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 26 stycznia 2015 r. załączając skargę kasacyjną. W uzasadnieniu podał, że po przyznaniu postanowieniem referendarza D. W.i M. W. prawa pomocy obejmującego m.in. ustanowienie adwokata Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 13 kwietnia 2015 r. ustanowiła dla skarżących pełnomocnika w osobie B.D.. Zawiadomienie o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu otrzymał on w dniu 4 maja 2015 r. i niezwłocznie - tj. w dniu 5 maja 2015 r. upoważniona przez niego aplikantka zapoznała się z aktami sprawy i wykonała ich fotokopię. Dalej pełnomocnik małżonków W. podał, że ze względu na konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, skarżący nie mieli możliwości wniesienia skargi kasacyjnej samodzielnie w ustawowym terminie, a on sam niezwłocznie po podjęciu wiedzy o jego ustanowieniu oraz zapoznaniu się z aktami taką skargę wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005r, s. 219). Brak winy należy z kolei oceniać mając na względzie wszystkie okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2005, s. 333). Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście przywołanych uregulowań zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, str. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, publ. CBOSA). Podkreślenia przy tym wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86), stwierdził, że art. 87 § 1 p.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżących dopiero z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej we W., w dniu 4 maja 2015 r. powziął wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie, z aktami sprawy zapoznał się w dniu 5 maja 2015 r., natomiast w dniu 8 maja 2015 r. złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego upływ - biorąc pod uwagę datę doręczenia odpisu postanowienia stronie w dniu 23 lutego 2015 r. - nastąpił z dniem 25 marca 2015 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżących dokonał czynności wniesienia skargi kasacyjnej. Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić więc można, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 5 maja 2015 r. Tym samym złożenie przez pełnomocnika skarżącego w dniu 8 maja 2015 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, czyli w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. W ocenie Sądu pełnomocnik wskazując na brak prawnej możliwości osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej przez skarżących w sposób oczywisty wykazał też brak ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.