II SA/Wr 521/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-01-29
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Cisek, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej miał podstawy do odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowionym, w sytuacji gdy strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku udziału w postępowaniu, ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych oraz wydania decyzji bez wymaganego raportu o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowionym. Strona skarżąca nie wykazała, aby bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, gdyż pełnomocnictwo udzielone w innym postępowaniu (o warunki zabudowy) nie obowiązywało automatycznie w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Ponadto, podnoszone nowe okoliczności faktyczne nie istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji, a inwestycja nie wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, gdyż organ lokalizacyjny nie stwierdził takiego obowiązku na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Spółka P.F.I. Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z 15 września 2004 r., która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na budowę hali produkcyjnej. Jako podstawy wznowienia wskazała brak udziału w postępowaniu z powodu niedoręczenia pism pełnomocnikowi, ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej (budowa nowego zakładu, a nie rozbudowa istniejącego) oraz wydanie decyzji bez wymaganego raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, a Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia. Spółka P.F.I. wniosła skargę do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008r. sprawy ze skargi P.F.I. Spółka z o.o. z/s w S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia 15 września 2004r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę hali produkcyjnej oddala skargę.
Decyzją z dnia 15 września 2004 r. (nr [...]) Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce H.P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. pozwolenia na budowę dla inwestycji, polegającej na budowie hali produkcyjnej przy ul. [...] we W., na działce nr 1/36, AM-12, obręb P.P..
W dniu 17 stycznia 2005 r. Spółka z o.o. P.F.I. z siedzibą w S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Prezydenta W.. W uzasadniono wniosku wskazano między innymi, że wymieniona wyżej decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana bez uzyskania wymaganego prawem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji, gdy celem planowanej inwestycji nie jest rozbudowa zakładu istniejącego na działce nr 1/35, AM-12, obręb P.P. przy ul. [...] we W., lecz budowa nowego zakładu produkcji opakowań styropianowych na działce nr 1/36, AM-12, obręb P.P.. Ponadto podniesiono, źe strona nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ pełnomocnikowi strony ustanowionemu w tej sprawie, nie były doręczane pisma organu prowadzącego postępowanie administracyjne, a pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje takie same skutki prawne.
Decyzją z dnia 18 lutego 2005 r. nr [...] Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej swoją decyzją z dnia 15 września 2004 r. nr [...].
Wojewoda D. decyzją z dnia 6 czerwca 2005 r. NR [...], uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia 18 lutego 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15 września 2006 r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 517/05, oddalił skargę Spółki z o.o. H.P. na decyzję Wojewody D. z dnia 6 czerwca 2005 r. nr [...].
W wyniku ponownego rozpoznania złożonego wniosku, Prezydent W., postanowieniem z dnia 24 stycznia 2007 r. nr [...], wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia 15 września 2004 r.
Decyzją z dnia 12 marca 2007 r. (Nr [...]), Prezydent W. działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia 15 września 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w związku z faktem, że na etapie wydawania decyzji Prezydenta W. z dnia 18 sierpnia 2004 r. Nr [...] o warunkach zabudowy, przedmiotowa inwestycja nie została zakwalifikowana jako wymagająca sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, również w postępowaniu mającym na celu wydanie pozwolenia na budowę raport taki nie był wymagany. Stanowisko takie wynika z przepisu art. 51 ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ((tj. Dz. U. z r 2006 Nr 129, poz. 902, z późniejszymi zmianami) - według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka P.F.I. Odwołująca się zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że w sprawie istniały podstawy do uchylenia decyzji, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5, pkt 6 kpa. Zdaniem strony naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa polegało na tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wobec ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego – J.P. wszystkie pisma i decyzje winny zostać doręczone pełnomocnikowi strony. Jednakże w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. Nr [...] pisma oraz wydana decyzja nie zostały doręczone pełnomocnikowi, a jedynie stronie pomimo tego, że dokument o ustanowieniu pełnomocnika został złożony w Urzędzie Miejskim W. wraz z pismem z dnia 28 kwietnia 2004 r., a udzielone pełnomocnictwo dotyczyło wszystkich postępowań prowadzonych przez Prezydenta W.. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa polegało na tym, że organ nie uznał za nową okoliczność faktyczną, która zdaniem strony wyszła na jaw, a w dniu wydania pierwotnej decyzji nie była znana organowi w postaci faktu, że rzeczywistym celem planowanej przez inwestora inwestycji była nie rozbudowa, lecz budowa, na działce nr 1/36, AM-12, obręb P.P. nowego, niezależnego zakładu produkcji opakowań styropianowych. Okoliczność ta jest bezsporna, gdyż inwestor odstąpił ostatecznie od zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości nr 1/35, AM-12, obręb P.P. oraz prawa własności położonego na tej działce zakładu produkcji opakowań polistyrenowych. Tym samym argumenty, iż planowana inwestycja stanowić miała rozbudowę istniejącego zakładu nie odpowiadały prawdzie i wprowadziły organy administracyjne w błąd. Jedynym celem takiego działania, zdaniem odwołującej się, było uniknięcie konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 6 polegało natomiast na tym, że decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu w postaci raportu o oddziaływaniu na środowisko, którego inwestor nie przedłożył.
Wojewoda D. decyzją z dnia 5.07.2007 r. (nr [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 1 września 2006 r. poz. 1118 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest: po pierwsze, ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a kpa, po drugie, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Organ administracji publicznej winien był przede wszystkim ustalić, czy wystąpiły faktycznie przesłanki z art. 145 § 1 i art. 145a kpa, bowiem fakt ten warunkuje prowadzenie dalszego postępowania o charakterze merytorycznym. W przypadku niewystąpienia przesłanek określonych w wymienionych przepisach, organ orzekający zobowiązany jest do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa – odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednakże, iż spółka P.F.I. uczestniczyła w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę hali produkcyjnej na działce nr 1/36, AM-12, obręb P.P., położonej przy ul. [...] we W., otrzymując zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 23 września 2004 r. oraz decyzję Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. Nr [...] Natomiast zarzut dotyczący nieotrzymania przez pełnomocnika spółki P.F.I. wymienionych dokumentów w sprawie, organ odwoławczy uznał za pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych. W aktach sprawy o numerze [...] nie ma żadnej informacji na temat ustanowienia przez odwołującą się spółkę pełnomocnika, zatem w takiej sytuacji organ administracji publicznej nie maiał podstaw do kierowania korespondencji do pełnomocnika strony. Powołane przez stronę skarżącą pismo z dnia 28 kwietnia 2004 r., do którego dołączono pełnomocnictwo udzielone na rzecz radcy prawnego J.P., zostało złożone w trakcie trwania postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, wszczętego z wniosku H.P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. z dnia 1 grudnia 2003 r. Organ podkreślił, że pełnomocnictwo złożone w trakcie trwania postępowania mającego za przedmiot wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie obowiązywało automatycznie na etapie postępowania mającego na celu wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowania te, mimo, iż stanowią kolejne etapy procesu inwestycyjnego, mają charakter dwóch odrębnych spraw, dla których przeprowadza się odrębne czynności materialno-techniczne oraz odrębne postępowania wyjaśniające i dowodowe. O odrębności tych spraw świadczy podstawa prawna, w oparciu o którą podejmuje się czynności materialno - techniczne oraz wydaje się decyzję kończącą postępowanie. W pierwszym przypadku podstawę prawną do przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. Nr 80, poz. 717, z póź. zm.), w drugim dla przeprowadzenia postępowania mającego na celu udzielenie pozwolenia na budowę podstawę prawną będą stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane. Również prowadzenie omawianych postępowań leży w kompetencji dwóch różnych organów administracji publicznej. Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy należy do zadań własnych gminy, której organem wykonawczym jest wójt, burmistrz, prezydent. Natomiast organem administracji architektoniczno - budowlanej pierwszej instancji, czyli organem wydającym między innymi decyzje o pozwoleniu na budowę, jest starosta. W mieście na prawach powiatu, jakim jest miasto Wrocław, funkcję starosty pełni prezydent miasta, stąd w omawianej sprawie zarówno sprawa warunków zabudowy jak i pozwolenia na budowę prowadzona była przez Prezydenta W.. W odniesieniu do kolejnej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, należy stwierdzić, iż ona również nie występuje w omawianej sprawie. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy rozumieć bowiem należy taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Okoliczność na którą wskazała strona skarżąca, a więc fakt, iż inwestor nie dokonał rozbudowy istniejącego zakładu produkcji opakowań polistyrenowych, a budowy nowego zakładu nie można nazwać nową istotną okolicznością mającą wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, istniejącą na dzień wydania decyzji. Zatwierdzony decyzją Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. Nr [...] projekt budowlany wskazuje, iż przedmiotem inwestycji jest budowa nowej hali produkcyjnej, obejmującej cały ciąg technologiczny, na terenie działki nr 1/36, AM-12, obręb P.P., na której znajdują się już: budynek produkcyjno – magazynowy oraz budynek kotłowni. Na stronie 3 projektu budowlanego wskazano jedynie, iż na sąsiedniej działce nr 1/35, AM-12, obręb P.P. znajdują się aktualnie eksploatowane budynki zakładu produkcyjnego H.P. Sp. z o.o. W istniejących budynkach zakładu zlokalizowane są oprócz wydziałów produkcyjnych i magazynów także biura i zaplecza socjalne i sanitarne dla zatrudnionych pracowników, w tym także dla pracowników, którzy będą zatrudnieni w nowobudowanej hali. Z materiału dowodowego wynika, że w dniu 13 czerwca 2003 r. została zawarta pomiędzy P.F.I. Spółką z o.o. z siedzibą w S. a H.P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. umowa dzierżawy nieruchomości położonej we W., przy ulicy [...], działka nr 1/35 o powierzchni łącznej wynoszącej 10.393 m2 oraz posadowionego na działce budynku produkcyjnego o kubaturze wynoszącej 16.363 m3 oraz dróg transportowych, a także pompy, maszyny i urządzenia szczegółowo określone w załączniku nr 1 do powyższej umowy. Umowa ta została zawarta na okres od dnia 16 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. Wobec powyższego na dzień wydania decyzji Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. Nr [...] inwestor dysponował prawem dzierżawy wobec usytuowanego na działce nr 1/35, AM-12, obręb P.P. zakładu produkcji opakowań polistyrenowych, podlegającego rozbudowie, zgodnie z wnioskiem inwestora o pozwolenie na budowę z dnia 27 sierpnia 2004 r. Kolejna z przytoczonych przez odwołującą przesłanek stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu i przesłanka ta wynika z art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Zdaniem spółki P.F.I. przedmiotowa inwestycja wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jednakże w myśl art. 51 ust. 1 i ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska (według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania spornej decyzji) sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają: planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek jest ustalony w drodze postanowienia, organu właściwego do wydania decyzji w sprawie. Szczegółowe określenie powyższych inwestycji nastąpiło w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 179, poz. 1490) – obowiązujące w stanie prawnym na dzień wydania spornej decyzji. Organ jednocześnie wskazał na przepis z art. 51 ust. 6 ustawy – Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdzono obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, raport powinien być sporządzony także w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, dotyczącym tego samego przedsięwzięcia; gdy wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę było poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisów art. 51 ust. 2 art. 50 ust. 2 nie stosuje się. Przytoczone przepisy dotyczą stwierdzenia w drodze postanowienia, obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W przedmiotowej sprawie planowana inwestycja nie została zaliczono do kategorii inwestycji wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko z mocy prawa, natomiast Prezydent W. nie miał podstaw prawnych do zastosowania instytucji nałożenia obowiązku na inwestora sporządzenia takiego raportu albowiem, wydanie spornej decyzji o pozwoleniu na budowę poprzedzone zostało wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Jednakże w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ lokalizacyjny nie stwierdził istnienia obowiązku sporządzenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko, zatem takiego obowiązku nie było również w prowadzonym postępowaniu o udzielenie decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego – podobnie jak w odwołaniu – zarzucono naruszenie art. 151 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji odmawiającej uchylenia pierwotnej decyzji Prezydenta W. (nr [...] z dnia 15 września 2004 r.). W szczególności zarzucono organowi naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa poprzez odmowę uchylenia wymienionej decyzji, pomimo bezskuteczności doręczanych pism w postępowaniu administracyjnym, które zamiast do ustanowionego w sprawie pełnomocnika doręczano stronie, która przez to bez własnej winy została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa polegało zdaniem strony na odmowie uchylenia decyzji pierwotnej Prezydenta W. pomimo, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi I instancji. Skarżąca spółka za taką okoliczność uznała fakt, że decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia 15.09.2004 r. została wydana na rozbudowę fabryki H.P. sp. z o.o., obejmującą budowę hali produkcyjnej kształtek styropianowych, podczas gdy w rzeczywistości była to budowa całkowicie nowego, odrębnego, niezależnego od zakładu skarżącego, zakładu produkcji opakowań styropianowych. Wywołanie w organach administracji przekonania, że budowa nowej hali stanowić będzie jedynie element rozbudowy starego zakładu miało na celu uniknięcie konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 6 kpa polegał natomiast na tym, że decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu – sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skarżąca podkreśliła, że użyte przez organ argumenty odnoszące się do braku obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko opierały się wyłącznie na charakterystyce przedsięwzięcia wskazanej przez inwestora. Zdaniem skarżącej takie działanie świadczyło o nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał zajmowane dotychczas stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz, 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej u.p.s.a.).
Zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego, zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydane bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa, strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 kpa), decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Na podstawie art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z wymienionymi w tym przepisie aktami prawnymi.
W świetle art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej właściwy do orzekania w przedmiocie przyczyn wznowienia rozstrzyga istotę sprawy po przeprowadzeniu postępowania, wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów (por. W. Chróścielewski w: W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne - zagadnienia podstawowe, Warszawa 2002, s. 242)
Warunkiem wznowienia postępowania administracyjnego, w świetle przytoczonych przepisów kpa, jest by w sprawie, w której strona domaga się wznowienia postępowania zapadło ostateczne rozstrzygnięcie, oraz by spełniona została jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1kpa lub 145a § 1 kpa. Skarżąca
wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy adnotacji wynika, że wymieniona decyzja Prezydenta W. stała się ostateczna w dniu 11.10.2004 r. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd był obowiązany do zbadania, czy po wydaniu tej ostatecznej decyzji ujawniła się przynajmniej jedna okoliczności, wskazująca na wadliwość postępowania, na podstawie którego wydano tę decyzję, która to okoliczność stanowiłyby przesłankę określoną w art. 145 § 1kpa. W ocenie Sądu żadna taka okoliczność nie miała miejsca, a zatem słusznie organy obydwu instancji odmówiły wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z 15 września 2004 r.
Skarżąca spółka zarzucała organowi odwoławczemu, że utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania pomimo tego, że w jej ocenie: bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ pisma w postępowaniu administracyjnym kierowane był nie do ustanowionego przez nią pełnomocnika, a bezpośrednio do skarżącej (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Nie ulega wątpliwości Sądu, że prowadzenie czynności z udziałem strony w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, bez tego pełnomocnika jest okolicznością powodującą wadliwość postępowania i umożliwiającą wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Taka okoliczność nie miała jednak miejsca w niniejsze sprawie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że skarżąca spółka ustanowiła pełnomocnika w osobie radcy prawnego J.P. w trakcie trwania postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji przy ul. [...] we W., na działce nr 1/36, wszczętego z wniosku H.P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. z dnia 1 grudnia 2003 r. W postępowaniu o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę hali produkcyjnej na przedmiotowej działce Spółka uczestniczyła zaś samodzielnie otrzymując w dniu 6 września 2004 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a w dniu 23 września 2004 r. decyzję Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. (Nr [...]).
Należy podkreślić, że postępowanie mające za przedmiot wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz postępowania mającego na celu wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, chociaż stanowią kolejne etapy procesu inwestycyjnego, mają charakter dwóch odrębnych spraw administracyjnych, dla których przeprowadza się odrębne czynności materialno – techniczne oraz odrębne postępowania wyjaśniające i dowodowe. O całkowitej odrębności wymienionych postępowań przesądza w pierwszej kolejności odmienna podstawa prawna do każdego z tych postępowań. W pierwszym przypadku są to przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w drugim dla przeprowadzenia postępowania mającego na celu udzielenie pozwolenia na budowę podstawę prawną będą stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane. Również prowadzenie omawianych postępowań leży w kompetencji dwóch różnych organów administracji publicznej. Wydawanie decyzji o warunkach zabudowy należy do zadań własnych gminy, której organem wykonawczym jest: wójt, burmistrz, prezydent. Natomiast organem administracji architektoniczno - budowlanej pierwszej instancji, czyli organem wydającym między innymi decyzje o pozwoleniu na budowę, jest starosta. Fakt, że w niniejszej sprawie obydwa postępowania prowadził ten sam organ wynika wyłącznie z tego, że w mieście na prawach powiatu, jakim jest W., funkcję starosty pełni prezydent miasta (art. 92 Ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym tj. – Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismo z dnia 28 kwietnia 2004 r., do którego dołączono pełnomocnictwo udzielone na rzecz radcy prawnego J.P., zostało złożone w trakcie trwania postępowania mającego za przedmiot wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei w aktach sprawy o numerze [...] z postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma jakiejkolwiek informacji dotyczącej ustanowienia przez skarżącą spółkę pełnomocnika, zatem w takiej sytuacji organ administracji publicznej nie miał żadnych podstaw by kierować korespondencję do pełnomocnika strony ustanowionego w innej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za słuszne stanowisko organu, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę w jednym postępowaniu, nie stanowiło umocowania pełnomocnika do występowania w jej imieniu w trakcie drugiego postępowania. Tym samym zarzut strony skarżącej o pozbawieniu jej możliwości uczestnictwa w postępowaniu uznano za niezasadny.
Skarżąca spółka podkreślała, że postępowanie zakończone decyzją Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. powinno być wznowione także dlatego, że w sprawie wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w chwili wydania decyzji, która nie znana była organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt.5 kpa). Okolicznością taką w przekonaniu strony był fakt, iż inwestor nie dokonał rozbudowy istniejącego zakładu produkcji opakowań polistyrenowych, a budowy nowego zakładu. Z przepisu art. 145 § 1 pkt.5 kpa wynika jednak, że ujawniona okoliczność musiała istnieć w chwili wydawania decyzji kończącej postępowanie w sprawie, którego wznowienia domaga się strona. Wskazywany przez stronę skarżącą fakt budowy nowego zakładu z całą pewnością czasowo nastąpił po wydaniu decyzji Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r., skoro decyzją tą dopiero zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Spółce H. pozwolenia na budowę. Jest zatem oczywiste, że skoro fakt budowy nastąpił po wydaniu wymienionej decyzji, nie mógł mieć miejsca w chwili wydawania tej decyzji. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt.5 kpa należało uznać również za całkowicie nieuzasadniony.
W ocenie strony skarżącej postępowanie zakończone wymienioną powyżej decyzją powinno było zostać wznowione również z tego powodu, że decyzja ta wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, w postaci raportu o oddziaływaniu na środowisko (145 § 1 pkt.6 kpa). W myśl art. 51 ust. 1 i ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska (według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania spornej decyzji) sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają: planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek jest ustalony w drodze postanowienia, organu właściwego do wydania decyzji w sprawie. Szczegółowe określenie takich inwestycji zostało zawarte w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002 r.,Nr 179, poz. 1490) - obowiązującym w stanie prawnym na dzień wydania spornej decyzji. Sąd podkreśla, że obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko był przedmiotem rozważań Prezydenta W. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o warunkach zabudowy z dnia 18.08.2004 r. (nr [...]). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że skoro do projektowanej hali ma zostać przeniesiona funkcjonująca w pobliżu linia produkcyjna, a proces produkcji polecać ma na spienianiu pod wpływem pary "perełek" polistyrenu do kształtu nadanego mu przez formę, nie jest to zatem mieszanie, emulgowanie ani konfekcjonowanie chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych. Również z innych względów określonych we wskazanym wyżej rozporządzeniu, a szczegółowo omówionych w decyzji inwestycja nie należała do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, i dlatego nie było wymagane przeprowadzenie postępowania w sprawie oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy Prawo o ochronie środowiska. Mając powyższe na uwadze charakter realizowanego przedsięwzięcia w ocenie Sądu nie wskazuje na to, by należało ono do takich, wymienionych w rozporządzeniu rodzajów przedsięwzięć oddziaływujących w sposób znaczący na środowisko, by wymagane było sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko (§ 2 i § 3 tego rozporządzenia). Takie stanowisko zajął również organ I instancji.
Z kolei w świetle przepisu art. 51 ust. 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska, jeżeli w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdzono obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, raport powinien być sporządzony także w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, dotyczącym tego samego przedsięwzięcia; gdy wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę było poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, przepisów art. 51 ust. 2 i art. 50 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska nie stosuje się.
Skoro organ I instancji nie miał podstaw prawnych do zastosowania instytucji nałożenia obowiązku na inwestora sporządzenia takiego raportu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, obowiązek taki nie istniał również na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę poprzedzone zostało wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Mając na uwadze powyższe należało również uznać za bezzasadny zarzut strony skarżącej, że decyzja Prezydenta W. z dnia 15 września 2004 r. wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, w postaci raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 u.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło