II SA/Wr 531/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-10-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, może ponownie badać kwestię zasadności nałożonych obowiązków, jeśli decyzja nakładająca te obowiązki jest już ostateczna?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie może ponownie badać zasadności nałożonych obowiązków, jeśli decyzja nakładająca te obowiązki jest już ostateczna. Zakres postępowania na etapie stwierdzania wykonania obowiązku ogranicza się do weryfikacji, czy nałożone obowiązki zostały wykonane. Ewentualne kwestionowanie decyzji nakładającej obowiązki jest możliwe jedynie w trybie postępowań nadzwyczajnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. i Z. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) stwierdzającą wykonanie obowiązku doprowadzenia przebudowy instalacji gazowej do stanu zgodności z prawem. Wcześniejsza decyzja PINB z 2016 r. nakładała na właścicieli nieruchomości obowiązki związane z przebudową instalacji gazowej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Konstytucji RP oraz k.p.a., kwestionując m.in. prawo inwestorów do dysponowania nieruchomością i domagając się przywrócenia pierwotnego przebiegu instalacji gazowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant referent Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi J. H. i Z. H. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku doprowadzenia przebudowy instalacji gazowej do stanu zgodności z zasadami wiedzy technicznej i przepisami prawa oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia (...) maja 2018 r. Nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. i Z. H. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia (...) listopada 2017 r. Nr (...) stwierdzającej wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB dla m. W. nr (...) z dnia (...) października 2016 r., tj. doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową instalacji gazowej na nieruchomości przy ul. O. (...) w W. (dz.nr (...)) do zgodności z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Motywując wydane rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż wymienioną decyzją nr (...) z dnia (...)10.2016 r. nałożył na A. i L. Z. - właścicieli nieruchomości przy ul. O. w W. (dz. nr (...)) obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową instalacji gazowej do zgodności z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami, poprzez
- wykonanie wentylowania szafki z zamontowanym kurkiem głównym,
- jednoznaczne oznakowanie miejsca usytuowania kurka głównego,
- uzupełnienie malatury rur instalacji gazowej,
- wykonanie przejść rur instalacji gazowej przez przegrody budowlane zgodnie z zasadami montażu poziomów i pionów gazowych, tj. w rurach osłonowych
w terminie do 10 listopada 2016 r. Decyzja powyższa oparta na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, została utrzymana w mocy decyzją (...)WINB we W. z dnia (...) kwietnia 2017 r. Nr (...) a skarga J. i Z. H. do WSA we W. została prawomocnie odrzucona z powodu nie usunięcia jej braków formalnych w zakreślonym terminie (postanowienie WSA z dnia 27 lipca 2017 r., sygn.akt II SA/Wr 409/17).
Organ odwoławczy stwierdził, że inwestorzy wykonali w całości ciążący na nich obowiązek wynikający z powyższej decyzji. Skoro decyzja została wykonana, to obowiązkiem organu jest wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Jak podniósł organ odwoławczy, w tym postępowaniu organ nadzoru budowlanego jest zobligowany zbadać jedynie, czy inwestor wykonał obowiązek i w zależności od dokonanych ustaleń zobowiązany jest podjąć decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego.
Ponadto z punktu widzenia istniejących unormowań zarzuty podniesione w odwołaniu pozostają bez wpływu za zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i Z. H., zarzucając – podobnie jak w odwołaniu - naruszenie:
- art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez pominiecie w toku postępowania przez organ wydający decyzję, braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez A. i L. Z. a będących ich własnością,
- art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez usankcjonowanie na ścianie ich nieruchomości samowoli budowlanej, której dopuścili się inwestorzy, w wyniku czego doszło do naruszenia ich własności,
- art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., tj. braku rozpatrzenia sprawy co do meritum, wobec pominięcia istotnych okoliczności sprawy,
- niedostrzeżenia naruszenia w postępowaniu administracyjnym przez organy nadzoru budowlanego zarówno I jak i II instancji nakazu wyjaśnienia okoliczności związanych z posiadaniem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które to okoliczności miały podstawowe znaczenie dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB dla m. W. a ponadto decyzji Nr (...) z dnia (...) kwietnia 2017 r. (...)WINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem zobowiązania inwestorów do przebudowania samowolnie zmienionej trasy instalacji gazowej po pierwotnej trasie. Skarżący wnieśli również o zasądzenie kosztów postępowania.
Zawarta w uzasadnieniu skargi argumentacja dotyczy przede wszystkim kwestionowania, że inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem przebudowana instalacja gazowa przebiega po ścianie budynku skarżących. Szeroko przywołane zostało na tę okoliczność orzecznictwo sądowe. Skarżący podkreślili, że przywrócenie przez L. Z. do stanu pierwotnego przebudowanej instalacji gazowej poprzez zlikwidowanie rury poprowadzonej po ścianie ich budynku mieszkalnego umożliwi wykonanie przez nich termoizolacji budynku.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie przed Sądem, na pytanie Sądu skarżący oświadczyli, że nie były podejmowane przez nich żadne kroki w celu wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji PINB dla m. W. nr (...) z dnia (...) października 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji sprowadza się do oceny, czy została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przy tym sąd administracyjny rozpoznając sprawę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 t.j.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe i wyczerpujące.
Natomiast stanowisko skarżących i zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonej decyzji.
W kontrolowanych przez Sąd orzeczeniach organy obu instancji orzekły zgodnie z przepisem art. 51 ustawy Prawo budowlane.
W pierwszym etapie tego postępowania, PINB nałożył na inwestorów w decyzji z dnia (...).10. 2016 r. nr (...) określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Decyzja ta stała się ostateczna. W tej też decyzji ostatecznie przesądzono, jakie roboty budowlane należy wykonać, aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Obecnie kontrolowane przez Sąd decyzje organów nadzoru budowlanego z dnia (...) maja 2018 r. i z dnia (...).11. 2017 r. są następstwem decyzji wcześniejszej z dnia (...) października 2016 r., której nie można kwestionować w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro skarżący nie zrobili tego skutecznie w drodze odpowiednich środków zaskarżenia w przewidzianym ustawowo terminie (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 2460/10, A. Gliniecki (red.), Prawo Budowlane. Komentarz, WK 2016, t.10 do art. 51).
W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, iż na etapie wydawania decyzji, określonej w art. 51 ust. 3 u.p.b., nie można już podnosić zarzutów w stosunku do wcześniej wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. decyzji, od której również służyły środki zaskarżenia (odwołanie, skarga do sądu administracyjnego). Decyzja wskazana w art. 51 ust. 3 u.p.b. jest wydawana, gdy decyzja określona w art. 51 ust. 1 pkt 2 jest już ostateczna (prawomocna) i ewentualne jej wzruszenie jest możliwe jedynie w trybie postępowań nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności), co dotychczas w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Wykonanie przez adresata ostatecznej decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakładającej określone obowiązki obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania trybu wynikającego z art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane do stwierdzenia wykonania tego obowiązku.
Decyzja wydawana na tej podstawie nie jest decyzją uznaniową, lecz wynikającą wprost z przepisów ustawy. Organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do jej podjęcia w każdym przypadku stwierdzenia wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Podkreślenia wymaga, że zakres nałożonego na inwestorów obowiązku został określony w decyzji, która była przedmiotem oceny także organu odwoławczego i korzysta z przymiotu ostateczności.
Wbrew stanowisku skarżącego, przywołane przez niego rozstrzygniecie podjęte w decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2017 r.(nr (...)), pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonej obecnie decyzji. Nie dotyczy bowiem przedmiotowego postępowania, które jest konsekwencją wykonania w całości obowiązku. Wykonanie w całości obowiązku zostało stwierdzone przez organ I instancji w dniu 7 listopada 2017 r. podczas oględzin nieruchomości, co wynika z protokołu (k.84-85 akt administracyjnych).
W związku z tym należy stwierdzić - co słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że w okolicznościach kontrolowanej sprawy kwestia tego, jakie obowiązki winny zostać wykonane w celu doprowadzenia wykonanych robót związanych z samowolną przebudową do stanu zgodnego z prawem została już ostatecznie rozstrzygnięta i dlatego nie mogła być ponownie badana i rozważana w niniejszej sprawie przez organy. Z powyższych względów słusznie skonstatował (...)WINB, że przedmiotem rozpoznawanej obecnie sprawy było jedynie sprawdzenie wykonania nałożonych obowiązków. Jak wynika z oświadczenia skarżących złożonego na rozprawie przed Sądem, nie podejmowali oni próby wzruszenia decyzji PINB dla m. W. nr (...) z dnia (...) października 2016 r trybie nadzwyczajnym po odrzuceniu skargi na tą decyzję przez WSA we Wrocławiu. Z akt sądowych w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 409/17 nie wynika także, aby skarżący ubiegali się o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
Z tych też względów wniosek skarżących o uchylenie również decyzji (...)WINB nr (...) z dnia (...) kwietnia 2017 r. dotyczącej nałożonych w toku postępowania naprawczego obowiązków, nie mogły zostać uwzględnione.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło