II SA/Wr 539/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. R. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wywodząc, że osiągane dochody nie pozwalają na jego opłatę. Wskazał przy tym, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwoma synami, a ich łączny miesięczny dochód, na który składa się zasiłek przedemerytalny żony i renta socjalna jednego z synów wynosi 1.725 zł. Dodał, że posiada następujące składniki majątkowe: dom o pow. 120 m² (w budowie), mieszkanie o pow. 40m² i nieruchomość rolną o pow. 1.19 ha. Pismem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 2013 r. wezwano wnioskodawcę do sprecyzowania i udokumentowania w terminie 7 dni danych dotyczących jej dochodów, zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu, a także wyjaśnienia m.in. czy korzysta z pomocy osób trzecich, w jakiej wysokości byłby w stanie uiścić wpis sądowy, z jakich źródeł czerpie środki na budowę domu o pow. 120m². Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. K. złożył skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. W jego uzasadnieniu wskazał, że zaniechał sprecyzowania sytuacji majątkowej, gdyż wezwanie w tym przedmiocie odebrał pełnoletni syn, otrzymujący rentę socjalną z powodu ułomności na tle nerwowo-psychicznym, który nie przekazał korespondencji. Tym samym wnioskodawca podał, że wiedzę o konieczności uzupełnienia dokumentacji powziął wraz z otrzymaniem postanowienia z dnia 11 września 2013 r. oraz wniósł o wyznaczenie nowego terminu do złożenia brakującej dokumentacji. Pismem z dnia 10 października 2013 r, doręczonym w dniu 15 października 2013 r., ponownie wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca ponownie nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, spoczywa jednakże ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów postępowania. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Odnosząc się do wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku strona nie wskazała udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożyła także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez wnioskodawcę okoliczności, na których oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy (niemożność uiszczenia żadnych kosztów postępowania), zostały w istocie jedynie zasygnalizowane, ale nie wykazane, czyli, dowiedzione, udokumentowane, udowodnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 189/11, Lex 948866). Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.