II SA/Wr 553/07

WyrokWSA we Wrocławiu2008-03-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zakazuje podłączania wewnętrznego układu drogowego do ulicy stanowiącej wjazd na osiedle mieszkaniowe, narusza prawo własności i interes prawny właściciela działki przeznaczonej pod działalność gospodarczą, który utracił bezpośredni dostęp do drogi publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zakazuje podłączania wewnętrznego układu drogowego do ulicy stanowiącej wjazd na osiedle mieszkaniowe, jest zgodna z prawem. Gmina posiada władztwo planistyczne, a wprowadzone ograniczenia miały na celu zapewnienie ładu przestrzennego, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców, segregując ruch kołowy. Strona skarżąca miała możliwość kwestionowania zapisów planu w trakcie procedury jego uchwalania, czego nie uczyniła w wystarczającym zakresie.
Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej we Wrocławiu w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zakazała podłączania wewnętrznego układu drogowego do ul. B. dla działki nr [...] obręb P., należącej do spółki. Spółka podniosła, że uchwała narusza jej interes prawny, pozbawiając nieruchomość dostępu do drogi publicznej i uniemożliwiając prowadzenie działalności gospodarczej. Spółka korzystała z tymczasowego dostępu przez działkę sąsiednią, ale obawiała się utraty tego prawa. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że plan został uchwalony zgodnie z prawem, a spółka miała możliwość kwestionowania jego zapisów w trakcie procedury planistycznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II SA/Wr 553/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek - sprawozdawca Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. sprawy ze skargi spółki A. we W. na uchwałę Rady Miejskiej we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu urbanistycznego [...], w obrębie P. we W. oddala skargę wyr.1-sentencja wyroku Rada Miejska W. w dniu [...]r. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zmianami) oraz w związku z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu urbanistycznego [...] w obrębie P. we W. (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej W. [...]) wydała uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu urbanistycznego [...] w obrębie M. we W.. W § 5 ust.3 pkt 11 tej uchwały zawarto zakaz podłączania wewnętrznego układu drogowego do ul. B. oznaczonej symbolami 4KL i 6KD. Pismem z dnia 29 marca 2007 r. spółka A. z siedzibą we W. przy ul. K nr [...] wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa, jakie nastąpiło w wyniku wejścia w życie powyższej uchwały. Uchwałą [...] nr [...] r. w sprawie rozpatrzenia wezwania spółki z o. o. A. do usunięcia naruszenia prawa, w związku z uchwałą [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu urbanistycznego [...] w obrębie P. we W., działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. w sprawie trybu rozpatrywania wezwań do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Rady Miejskiej W. oraz trybu rozpatrywania i składania skarg do sądu administracyjnego (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej W. Nr 4, poz. 169) Rada Miejska W. nie uwzględniła wezwania spółki do usunięcia naruszenia prawa w związku z uchwałą z dnia 24 kwietnia 2003 r. Spółka A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na powyższą uchwałę Rady Miejskiej W., w której zarzuciła, że uchwała ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności art. 7 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 1 ust. 2 pkt 1, 6, 7 ustawy o planowany i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu spółka podkreśliła, uchwała narusza jej interes prawny, gdyż istnieje związek pomiędzy jej własną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza interes prawny spółki jako indywidualnego podmiotu, jako właściciela działki nr [...] obręb P. , która to nieruchomość pozbawiona jest w wyniku podjęcia zaskarżonej uchwały dojazdu do drogi publicznej, przez co nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka wskazała, że powyższą nieruchomość nabyła od spółki B. , z przeznaczeniem jej na cele magazynowe i dystrybucyjne. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości zawiera w § 5 ust. 3 pkt 9 zakaz podłączania wewnętrznego układu drogowego do ul. B.. W wyniku podjęcia przez Gminę W. powyższej uchwały, działka ta nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, dlatego w chwili obecnej spółka stosuje tymczasowe rozwiązanie, polegające na dostępie do ul. P., korzystając z prawa przejazdu przez działkę sąsiednią, należącą do spółki B. . W tym celu obie firmy zawarły umowę użyczenia gruntu, jednakże istnieje obawa odmowy przedłużenia przez spółki B. umowy użyczenia, w związku z czym nieruchomość spółki może zostać całkowicie pozbawiona dostępu do drogi publicznej, co zdaniem spółki może jej uniemożliwić korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (cele magazynowe i dystrybucyjne). Spółka podkreśliła, że wobec istniejącej obawy utraty pośredniego połączenia z drogą publiczną nie istnieje możliwość stworzenia alternatywnego połączenia działki nr [...] do innej drogi publicznej. Spółka wskazała, że podjęła starania, by samodzielnie znaleźć rozwiązanie komunikacyjne, które pozwoli na zapewnienie dostępu do drogi publicznej z pominięciem przejazdu przez przyległe nieruchomości. Rozwiązaniem takim mogłoby być, w przekonaniu spółki, wykonanie zjazdu z drogi wewnętrznej do ul. B.. W tym celu Spółka zleciła opracowanie stosownego projektu budowlanego, który jednak otrzymał negatywną ocenę z Wydziału Inwestycyjno – Technicznego Urzędu Miejskiego we W., w związku z jego sprzecznością z planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska W. wniosła o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu podkreślono, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, w oparciu, o którą plan był opracowany, jest jedną z ustaw szczególnych, wyznaczających granice władania przez właściciela. Z mocy tej ustawy, organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Realizując powyższe uprawnienie, rada gminy działa w granicach przysługującego jej uznania. Jest to tzw. władztwo planistyczne gminy, rozumiane jako prawo legalnej - w granicach prawa - ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Zgodnie z uchwalonym miejscowym planem działka nr [...] AM3 obręb P. , będąca w użytkowaniu wieczystym skarżących, o powierzchni ok. 1,08 ha położona przy ul. B., zlokalizowana jest na terenie aktywności gospodarczej oznaczonym na rysunku planu symbolem [...] . Jedną z najbardziej istotnych regulacji, przewidywanej w tym planie dla tego terenu, jest ustalenie o zakazie podłączenia wewnętrznego układu drogowego do ul. B., oznaczonej na rysunku planu symbolami 4 KL i 6KD (§ 5 ust.3 pkt 11 uchwały). Przedmiotowa działka nr [...] została zakupiona przez skarżącą od Centrum Motoryzacyjnego B. sp. z o.o. w trakcie sporządzania planu miejscowego, w grudniu 2001 r. Nigdy nie miała ona bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, w tym do ul. B.. Dojazd taki był zapewniony do ul. P. i al. K. poprzez inne działki będące w użytkowaniu wieczystym spółki B. . Działka nr [...] przylegała i obecnie również przylega do drogi wewnętrznej obsługującej pozostałe działki spółki B. . Stan istniejący tej drogi został utrwalony w planie miejscowym poprzez wyznaczenie drogi dojazdowej oznaczonej na rysunku planu symbolem 16KDw. Droga ta została wyznaczona w planie w taki sposób, aby gwarantowała obsługę komunikacyjną działki [...] . Organ podkreślił, że obie spółki wiedziały o wprowadzeniu do planu miejscowego ustalenia zakazującego podłączenia wewnętrznego układu drogowego działek do ul. B. i nie kwestionowały tego zapisu w trakcie trwania procedury sporządzania planu. W trakcie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego wszystkie działki przylegające do ul. B., a zlokalizowane w planie miejscowym na terenie aktywności gospodarczej [...] , były w użytkowaniu wieczystym spółki B. . Spółka ta posiadała wiedzę w zakresie planowanego zakazu obsługi komunikacyjnej nieruchomości od ul. B. już na etapie podziału swoich nieruchomości jeszcze przed sprzedażą działki nr [...] (przedstawiciele spółki B. prowadzili rozmowy z projektantami planu z Biura Rozwoju W. co najmniej dwukrotnie). Starając się bowiem o decyzję podziałową swoich nieruchomości w lutym 2001 r. spółka B. oświadczyła, że w przypadku braku dostępu do drogi publicznej, dojazd do projektowanych działek zapewniony zostanie poprzez ustanowienie służebności drogowych w akcie notarialnym, co jednak nie nastąpiło. Ustawodawca daje prawo uczestniczenia w procesie powstawania projektu planu na różnych etapach jego opracowania, z czego obie spółki A. i B. skorzystały, uczestnicząc między innymi w fazie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Spółka A. otrzymała wypis i wyrys z tego etapu opracowania projektu planu, występując o wydanie dokumentów pismem z dn. 08.08.2001 r. W ustaleniach projektu planu zawarty był zapis dotyczący zakazu obsługi komunikacyjnej od ul. B. dla całego terenu [...] , w tym również przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z ówczesną procedurą prawną każdy, czyj interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu, mógł wnieść zarzut a każdy kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu, mógł wnieść protest. Spółki te składając zarzut i protest nie kwestionowały ustaleń planu w zakresie obsługi komunikacyjnej przedmiotowej działki. Brak interwencji ze strony tych Spółek w sprawy zagospodarowania swoich nieruchomości potwierdziły jedynie zgodę na proponowane rozwiązania planistyczne. Ustalenia zawarte w projekcie planu nie budziły wątpliwości skarżącej. Rada Miejska W. podkreśliła, że w okresie, gdy plan był opracowywany zespół urbanistyczny nie posiadał wykształconej struktury przestrzennej, w jego skład wchodziły niepowiązane ze sobą grupy zabudowy przemysłowo-składowej, mieszkaniowej i tereny wojska, większość obiektów miała bardzo niskie walory estetyczne, a duża część obszaru była niezagospodarowana. Jednym z ważniejszych celów planu było stworzenie atrakcyjnych ofert dla zamieszkiwania i aktywności gospodarczej wraz z przygotowaniem możliwości ich rozwoju. Z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo tak różnych przeznaczeń terenów, koniecznym stała się segregacja ruchu kołowego, polegająca na rozdzieleniu układów komunikacyjnych obsługujących istniejące tereny aktywności gospodarczej od terenów mieszkaniowych. Należało zapewnić prawidłowe funkcjonowanie dwóch tak różnych obszarów, nie blokując możliwości ich niezależnego rozwoju. Ulica B. nie jest przystosowana do przejęcia ruchu ciężarowych samochodów z terenów aktywności gospodarczych. Dla bezpieczeństwa mieszkańców powinna ona obsługiwać wyłącznie zabudowę mieszkaniową. Ulica ta stanowi jeden z wjazdów na osiedle mieszkaniowe. Z uwagi na istniejące wartościowe aleje drzew nie może być ona poszerzona. Nie wyklucza się również takiej organizacji ruchu, która ustanowi tę ulicę jako jednokierunkową. Wprowadzenie jednokierunkowego ruchu na ul. B. i możliwości podłączenia do niej obsługi komunikacyjnej terenów aktywności gospodarczych spowodowałaby, że uciążliwości związane z ruchem dostawczym byłyby odczuwalne na całym terenie zabudowy mieszkaniowej zespołu urbanistycznego [...] . Rada Miejska dodała nadto, że mieszkańcy wielokrotnie protestowali przeciwko zbyt dużemu obciążeniu ulicy B. ruchem samochodów ciężarowych, zwracając się pisemnie w tej sprawie do różnych wydziałów Urzędu Miejskiego. Przyjętymi ustaleniami planu uwzględniono te protesty przy jednoczesnym zapewnieniu prawidłowej i wystarczającej obsługi komunikacyjnej terenów aktywności gospodarczej. W przekonaniu organu rozwiązanie takie jest zgodne z poczuciem odpowiedzialności zawodowej projektantów w szukaniu najlepszych rozwiązań funkcjonalno-przestrzennych oraz sztuką planistyczną opartą na zasadach ustalonych w art. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które stanowią iż podstawą działań określających zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania powinien być zrównoważony rozwój, z uwzględnieniem między innymi wymagania ładu przestrzennego, ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi. Rozwiązanie to jest również zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. . W ocenie organu niezasadny jest zarzut skarżącej, iż zapisami uchwalonego planu bezprawnie uniemożliwiono dostęp do drogi publicznej innym właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości położonych wzdłuż ul. B.. Jedynym użytkownikiem wieczystym, któremu plan zakazuje dostęp do ul. B. jest B. , który złożył skargę między innymi w zakresie przedmiotowego ustalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W obu instancjach skarga została oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz, 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej u.p.s.a.). Zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego, zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydane bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Niespornym jest, że gmina posiada tzw. władztwo planistyczne i może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego bądź to precyzyjne zapisy, bądź też postanowienia ogólne dla poszczególnych terenów. Wszelkie jednak czynności gminy, także o charakterze publicznoprawnym, muszą odznaczać się legalnością, gdyż gmina jest obowiązana działać zgodnie z prawem. W toku niniejszego postępowania Sąd bada zgodność z prawem podjętych uchwał lub zarządzeń. Zdaniem Sądu, zakwestionowana uchwała, jako zgodna z prawem nie podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Jak wynika z akt administracyjnych, sporna uchwała została podjęta z uwzględnieniem chronologii czynności materialno-technicznych wskazanych w art. 18 i art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Zastosowanie tych norm prawa materialnego znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W świetle bowiem wskazanego przepisu do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy (t.j. 11 lipca 2003 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Według brzmienia przywołanego art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, organem właściwym w sprawie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest organ wykonawczy gminy. Organ ten, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kolejno: 1) ogłasza w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin, nie krótszy niż 21 dni, składania wniosków do planu, 2) zawiadamia na piśmie o przystąpieniu do sporządzania planu organy właściwe do uzgadniania projektu planu oraz zarząd województwa i powiatu, 2a) bada spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium, o którym mowa w art. 6, 3) występuje o opinie właściwych organów administracji rządowej, stosownie do przedmiotu planu, 4) uzgadnia projekt planu, stosownie do jego zakresu, z: a) organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów szczególnych, 5) zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: a) właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, b) właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, c) osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia, 6) wykłada projekt planu i prognozę, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska, do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłasza, w sposób określony w pkt 1, co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem, a także zapewnia informację o wyłożonym projekcie i umożliwia uzyskanie, za zwrotem kosztów, kopii, wypisów i wyrysów, 7) przyjmuje protesty, o których mowa w art. 23 ust. 1, i zarzuty, o których mowa w art. 24 ust. 1, 8) po upływie terminów, o których mowa w art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 2, rozpatruje, w terminie nie dłuższym niż miesiąc, protesty i zarzuty wniesione do projektu planu i przedstawia radzie gminy protesty i zarzuty nie uwzględnione w projekcie planu, 9) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o terminie sesji, na której rada gminy rozpatrzy nie uwzględnione protesty i zarzuty, zawiadamiając o tym imiennie zainteresowanych, 10) doręcza zainteresowanym wyciąg z uchwały rady gminy rozstrzygającej o nieuwzględnieniu złożonych zarzutów wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, 11) przedstawia radzie gminy do uchwalenia projekt planu, uwzględniający orzeczenia sądu administracyjnego wydane w związku ze złożonymi zarzutami, oraz informuje o wynikach badań, o których mowa w pkt 2a, 12) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o terminie sesji, na której będzie rozpatrywany projekt planu, 13) przedstawia wojewodzie uchwałę rady gminy wraz 2. dokumentacją planistyczną w celu oceny zgodności z prawem, 14) kieruje, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, uchwałę rady gminy do ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym statuuje obowiązek gminy ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, kwalifikując go jako zadanie własne tej jednostki samorządu terytorialnego. Fakt nadania gminie poprzez jego treść tzw. władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu, nie stoi jednocześnie w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Jednocześnie przepis powyższy nie może stanowić legitymacji do nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem gminy w tych czynnościach są zobligowane do uwzględniania obowiązujących przepisów prawa w ramach nadrzędnej dyrektywy, sformułowanej w art. 7 Konstytucji RP. Podkreślić należy również, że w art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającym otwarty katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w opracowaniach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, wskazane zostało w pkt 5 w jednoznaczny sposób prawo własności. Wymóg ten podporządkowany jest przepisowi art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, jako gwarantującemu poszanowanie tego prawa, które wprawdzie - zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej - może być ograniczone, ale pod warunkiem nienaruszania istoty własności. W tej ostatniej kwestii natomiast Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 16 lipca 1980 r. (CZP 45/80, OSPiKA 1981, nr 7-8, poz. 131), w którym nawiązując do art. 140 kc stwierdził, że prawo własności jest "tym szczególnym prawem, które zapewnia właścicielowi dopuszczalną w danych warunkach pełnię uprawnień względem rzeczy. Choć przepis ten nie zdefiniował prawa własności przez wyczerpujące wyliczenie uprawnień właściciela, to jednak wyliczył uprawnienia zasadnicze, a przede wszystkim uprawnienia do korzystania z rzeczy oraz do rozporządzania nią". Naruszeniem tego uprawnienia jest ingerencja w sferę prawną właściciela nieruchomości, dokonywana poprzez ustalenia planu miejscowego, które określając przeznaczenie terenu i jego zagospodarowanie, wyznaczają jednocześnie granice korzystania z prawa własności i wpływają na interesy prawne jego dysponenta. Ochronę przed taką ingerencją w trakcie prac planistycznych zapewnia prawo wnoszenia zarzutów do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu miejscowego. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość od spółki B. . Niesporne jest jednocześnie, że nieruchomość ta nigdy nie miała bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, w tym do ul. B.. Dojazd taki był zapewniony do ul. P. i al. K. poprzez inne działki będące w użytkowaniu wieczystym spółki B. . Działka nr [...] przylegała i obecnie również przylega do drogi wewnętrznej obsługującej pozostałe działki spółki B. . Stan istniejący tej drogi został utrwalony w planie miejscowym poprzez wyznaczenie drogi dojazdowej oznaczonej na rysunku planu symbolem 16KDw. Droga ta została wyznaczona w planie w taki sposób, aby gwarantowała obsługę działki [...] . Odnosząc się do trybu uchwalania planu, wynikającego z przywołanego wyżej art. 18 ustawy wskazać trzeba, że skarżąca dysponowała całym katalogiem środków prawnych, przysługujących jej w toku procedury planistycznej i służących do obrony praw właściciela do gruntu w toku uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie Zarząd Miasta W. wywiązał się z ciążącego na nim ustawowego obowiązku, zawiadamiając o przystąpieniu do sporządzania planu i możliwości składania wniosków do niego. Zarząd powiadomił skarżącą spółkę także o możliwości złożenia zarzutów i protestów do planu. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, skarżąca z takich uprawnień korzystała. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się odpis zarzutów skarżącej do projektu planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 23.08.2002 r. (oznaczony jako dowód nr 8). W piśmie tym skarżąca podkreśliła, że jej wniosek dotyczący działki nr 4/19 AM6 został uwzględniony jedynie w części. Na przedmiotowej działce wprowadzono funkcje: handlową i magazynową, ale tylko jako funkcje pomocnicze na potrzeby działalności dopuszczonych do lokalizacji. Tymczasem złożony wcześniej wniosek skarżącej o dokonanie zmian w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowej działki zmierzał do uwzględnienia w tym planie przeznaczenia tej działki również na działalność produkcyjną. Żadnych innych okoliczności podniesionych obecnie w skardze i pismach procesowych, przy formułowaniu powyższych zarzutów strona skarżąca nie podnosiła. Nie złożyła także wniosków do planu w trakcie jego uchwalania. Również spółka B. nie składała zarzutów, ani protestów dotyczącej kwestii zakazu obsługi komunikacyjnej nieruchomości od ul. B.. Spółki te składając zarzuty i protesty nie kwestionowały ustaleń planu w tym zakresie, co stanowiło domniemaną zgodę na proponowane rozwiązania planistyczne. Takie zachowanie strona przeciwna mogła uznać za pełną akceptację przyjętych rozwiązań. Reasumując, mimo szeregu prawnych możliwości i pełnej ich świadomości strona skarżąca nie wykorzystała w pełni ustawowych uprawnień, stwarzających możliwość ochrony jej interesów w procesie uchwalania planu. Podnoszenie istotnych dla strony skarżącej okoliczności, w zakresie możliwości gospodarczego wykorzystania działek (do których strona ma prawo użytkowania wieczystego) już po uchwaleniu planu (i jego ogłoszeniu, czyli po wejściu w życie), należy uznać wprawdzie za prawnie dopuszczalne, ale co do zasady zbyt późne i stawiające gminę (jako wspólnota jej mieszkańców) w trudnej prawnie i faktycznie sytuacji. Uchwalony plan stwarza bowiem określony stan prawny, z którym konkretne podmioty łączą skutek prawny. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. Odnośnie możliwości wykonania zjazdu z drogi wewnętrznej do ul. B., to mając na uwadze dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, w tym przede wszystkim mapy stanowiące załączniki do uchwały z dnia 24 kwietnia 2003 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu urbanistycznego [...] w obrębie P. we W., Sąd uznał za uzasadnione twierdzenie organu, że ulica ta nie jest przystosowana do przejęcia ruchu ciężarowych samochodów z terenów aktywności gospodarczych, skoro stanowi jeden z wjazdów na osiedle mieszkaniowe. Za zasadne także uznał, że dla bezpieczeństwa mieszkańców powinna obsługiwać wyłącznie zabudowę mieszkaniową, skoro takie rozwiązanie jest również zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. . Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 u.p.s.a. oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło