II SA/Wr 554/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 22 sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania ekspertyzy technicznej spękanych ścian postanawia oddalić wniosek. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 22 sierpnia 2008 r., Nr [...] podjęte w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej spękanych ścian. W skardze zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, który rozpatrzony został przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia 20 listopada 2008 r., Nr [...] - odmawiającym wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W dniu 8 grudnia 2008 r. skarżący złożył do Sądu pismo procesowe "w przedmiocie uzupełnienia skargi" w którym – w istocie - zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że w okresie nałożenia na niego obowiązku dostarczenia ekspertyzy nie pozostawał w stosunku pracy i nie posiadał stałego dochodu pozwalającego na utrzymanie jego i żony. Jedynym źródłem utrzymania była dorywczo zawierana umowa zlecenia o niewielkiej wartości (w załączeniu), z której finansował bieżące rachunki oraz lekarstwa dla siebie i żony. W jego ocenie sporządzenie ekspertyzy jest niemożliwe ze względów finansowych. Uregulowanie przez niego należności za wykonanie takiej ekspertyzy, choćby w niewielkiej części, będzie skutkować pozbawieniem go minimalnych środków do życia oraz możliwości utrzymania rodziny, co doprowadzi do negatywnych i nieodwracalnych skutków wyrządzenia znacznej szkody materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi organ który wydał decyzję lub postanowienie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub części (§ 3), jednakże po przekazaniu skargi przez organ sądowi, właściwym do udzielenia ochrony tymczasowej jest sąd. Stosownie do treści art. 61 § 3 przywołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktów, o których mowa w art. 61 § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że pismo procesowe z dnia 8 grudnia 2008 r. stanowi w istocie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Z przepisu art. 61 § 3 u.p.p.s.a wynika, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć aktu, którego wykonanie ma być wstrzymane i powinien kwalifikować się do wykonania. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa zaś na stronie skarżącej. Przesłanki uprawniające Sąd do udzielenia stronie ochrony tymczasowej, to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Są to pojęcia nieostre, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, że przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 u.p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę (uszczerbek majątkowy lub niemajątkowy), która nie będzie mogła być wynagrodzona (usunięta) przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego, może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). W ocenie Sądu, brak podstaw do uznania, że powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Skarżący nie wykazał bowiem, w swoim wniosku, że wykonanie zaskarżonego postanowienia, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Przepis art. 61 § 3 u.p.p.s.a. nie nakłada co prawda na stronę obowiązku udowodnienia przesłanek w nim określonych, jednak ich uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materialne dowodowym pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności (zdarzeń) uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się zatem do konkretnych zdarzeń, świadczących o istnieniu poważnych zagrożeń, które uzasadniać mogą udzielenie ochrony tymczasowej (por. B. Dauter w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Zakamycze 2005, s. 168). Argumentacja strony musi być odpowiednia - tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (tak NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06 nie publik). Twierdzenia zawarte we wniosku powinny być zaś poparte dokumentami źródłowymi. Sąd ocenia natomiast, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za udzieleniem ochrony tymczasowej. Dodatkowo Sąd rozważa też z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. W rozpoznawanej sprawie, wniosek został uzasadniony w sposób ogólny przez wskazanie, że skarżący nie posiada odpowiednich środków finansowych na pokrycie kosztów ekspertyzy, gdyż w okresie nałożenia obowiązku nie posiadał stałego dochodu a jedynym źródłem dochodu była dorywczo zawierana umowa zlecenia, której kopię dołączył. Stwierdził też, że sfinansowanie ekspertyzy pozbawi go minimalnych środków do życia i doprowadzi do nieodwracalnych skutków i wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Przedstawiona argumentacja nie jest jednak zdaniem Sądu wystarczająca do wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. Skarżący nie wskazał wysokości kosztów jakie miałby być poniesione na wykonanie ekspertyzy. Nie wiadomo więc jak kwota ta wpływałaby na jego sytuację finansową, która też nie została jasno przedstawiona i udokumentowana. Skarżący wskazuje na zagrożenia majątkowe, zatem jego wniosek powinien być poparty odpowiednią dokumentacją dotyczącą sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego i jego żony i potwierdzającą, że istotnie koszt sporządzenia ekspertyzy mógłby narazić go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący twierdzi, że jedynym "dorywczym" źródłem dochodu jego i żony jest załączona umowa zlecenia, jednak w żaden sposób tego nie uprawdopodabnia. Nie wystarczy ogólne powołanie się na treść przepisu, czy też twierdzenie, że wykonanie ekspertyzy jest kosztowne i spowoduje nieodwracalne skutki finansowe, jeżeli okoliczności te, nie zostaną w sposób konkretny wykazane i odniesione do braku wstrzymania zaskarżonego aktu. Dodać wypada, że również w aktach sprawy brak informacji wskazujących na inne przyczyny uzasadniające uwzględnienie wniosku. W rezultacie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i dlatego też wniosek w tym zakresie nie został uwzględniony. Niezależnie od powyższego, zaznaczyć należy, że postanowienie w sprawie wstrzymania aktu wydane na podstawie art. 61 § 3 u.p.p.s.a., Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie, w razie zmiany okoliczności, co oznacza, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (art. 61 § 4 u.p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.