II SA/Wr 561/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2011 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu wniosku D.D., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 149 § 3 w związku z art. 150 § 1 kpa, odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Przewodniczącego Zarządu Miasta L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L., obręb [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr[...]. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w motywach decyzji z dnia "[...]r." Kolegium wskazało, że w myśl przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 z późn. zm.) warunkiem przedmiotowego przekształcenia jest aby osoba fizyczna, zarówno w dacie złożenia wniosku, jak i w dacie wydania przez właściwy organ decyzji o przekształceniu, dysponowała prawem użytkowania wieczystego w odniesieniu do gruntów określonej działki (była jej użytkownikiem wieczystym). Kolegium podniosło, że ponieważ D.D. utracił prawo użytkowania wieczystego gruntów działki nr [...] w wyniku rozwiązania, wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt I C 1819/00, umowy użytkowania wieczystego odnoszącej się do tej nieruchomości – sprawa zainicjowana wnioskiem D. D. z dnia [...] r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów wyżej wymienionej działki, w świetle art. 105 § 1 kpa, jest bezprzedmiotowa. Organ wskazał następnie, że w piśmie z dnia [...]r. D. D. wniósł o "wznowienie sprawy przeciwko Prezydentowi Miasta L.– o uchylenie samowoli W.W. z dnia [...] r. (nr[...])". Do pisma dołączył: pismo J. K. z dnia [...] r. skierowane do Sądu Apelacyjnego we W. oraz do Sejmu RP zawiadamiające o nieprawidłowościach w K. i Urzędzie Miasta L.. W piśmie tym D. D. poinformował, iż dostarczy w ciągu miesiąca nowe dowody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podało, iż po upływie terminu przedłożenia przez D. D. nowych dowodów w sprawie skierowało do wyżej wymienionego pismo z dnia [...] r. nr [...] wskazujące na przepisy prawa procesowego odnoszące się do wznowienia postępowania. W piśmie tym podniesiono również, iż we wniosku z dnia [...] r. nie została wskazana żadna z przesłanek wznowienia postępowania. W tej sytuacji Kolegium wezwało stronę – stosownie do art. 64 § 2 kpa – do uzupełnienia braków podania z dnia [...] r. W związku z powyższym D. D. pismem z dnia [...] r. poinformował, że "o wznowieniu sprawy, uchyleniu decyzji dowiedział się u Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. w dniu [...] r.", dołączając kopię dowodu wpłaty w Urzędzie Miejskim w L. podatku od nieruchomości z dnia [...] r. oraz kopię potwierdzenia notarialnego o złożeniu przez D. D. podpisu na "niniejszym dokumencie" w obecności notariusza. Skarżący wskazał jako uzasadnienie wznowienia postępowania "prawo uwłaszczeniowe, KC, KPC, art. 35, art. 36, art. 37 w związku z art. 7, art. 17 § 1 i 2 KPA oraz art. 158 § 1, 2 w związku z art. 231 § 1 KK, 271 § 1 KK a zwłaszcza art. 45 Konstytucji" oraz stwierdził, że nigdy "nie wycofał z obiegu prawnego wniosku o uwłaszczenie" i że sprawa o "chęć zagarnięcia działki o znacznej wartości toczy się od lipca 1997 r. do chwili obecnej w prokuraturze Krajowej RP III Ko 3139/04r.)". Wniósł "zgodnie z KPA, KPC, KC, KPK i KK" o "uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z[...]", "wznowienie postępowania: nakazanie W. W. rozpoznanie wniosku o uwłaszczenie z dnia [...]r. i wniosku o drogę konieczną z[...]r. w terminie 14 dni". Rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium podkreśliło, że przesłanki wznowienia postępowania określone są w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, iż przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1 i 145a kpa. Przytaczając treść tych unormowań Kolegium wskazało, że z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu jest zbadanie zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 kpa i jeżeli termin został zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1 kpa), względnie odmowy wznowienia (art. 149 § 3 kpa). Powołując się na wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1604/99 Kolegium zaznaczyło, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia możliwe jest także wtedy, gdy: 1) podanie o wznowienie postępowania złoży jednostka nie będąca stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego; 2) w podaniu o wznowienie postępowania nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja określona w pkt 2, gdyż złożony przez stronę wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje żadnej z przesłanek wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a kpa. Organ podniósł, że z twierdzeń strony zawartych w podaniu o wznowienie postępowania i w piśmie z dnia [...] r. nie można wyprowadzić wniosku o jakimkolwiek związku przyczynowym pomiędzy wskazanymi przez nią podstawami wznowienia a treścią ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr[...] , doręczonej stronie w dniu [...] r. Wskazując na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało, że skoro pomiędzy wskazanymi przez wnioskodawcę podstawami wznowienia a treścią dotychczasowej decyzji nie ma żadnego związku przyczynowego, zasadnym jest podjęcie decyzji odmownej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. D. podał, że zaskarża decyzję z dnia [...] r. i wnosi "do SKO o wznowienie: I – uchylenie błędnych decyzji I-szej instancji i II instancji II – Wznowienie w/w sprawy III – Uwłaszczenie działki nr. [...] zgodnie z wnioskiem z dn. [...] r.". Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr[...] . W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium podało, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy skład orzekający Kolegium stwierdza brak podstaw do zmiany decyzji tego organu z dnia [...] r. Kolegium podkreśliło, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w przeciwieństwie do trybu zwykłego oraz pozostałych trybów nadzwyczajnych, wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wszczęcie to następuje w drodze postanowienia, a odmowa w drodze decyzji. W przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę – wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa lub przesłankę wskazaną w art. 145a kpa, oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek wskazanych w powyższych przepisach, bądź nie zachowany został do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W ocenie składu orzekającego, rozpoznając wniosek strony z dnia 18 marca 2008 r., uzupełniony pismem z dnia 25 maja 2008 r., Kolegium zasadnie przyjęło, iż wskazane w nim okoliczności nie stanowią przesłanek do wznowienia postępowania. Nie jest bowiem wystarczające do wznowienia postępowania, gdy strona tylko werbalnie odnosi się do przepisów prawa nie podając jednocześnie żadnych istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych czy dowodów. Takie działanie jest w istocie próbą nadania innego znaczenia podstawom wznowienia, niż wynika to z przesłanek kodeksowych. Tak więc wydanie decyzji odmawiającej wznowienia możliwe jest również w sytuacji, gdy w podaniu o wznowienie postępowania nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że powyższa sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż ani argumentacja strony odnosząca się do żądania wznowienia postępowania, jak również zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie ma odniesienia do jakiejkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa, czy też do przesłanki wskazanej w art. 145a kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł D. D. Skarżący podał, iż stroną przeciwną jest ":SKO w L. (faktycznie T.M., były Prezydent miasta L. od lipca 1997 i inni)". Następnie podał, że jest to "Pismo procesowe D.D. przeciwko trzem prezydentom miasta L. o uwłaszczenie z dnie [...] r." i przedstawił "Fakty" oświadczając, że w latach siedemdziesiątych złożył wniosek do Urzędu Miasta "o chęć zakupienia działki budowlanej pod warsztat stolarski"; aktem notarialnym nabył działkę nr [...] (od roku 1984 do 2024), za którą zapłacił jednorazowo opłatę za użytkowanie wieczyste; złożył "I wniosek o uwłaszczenie, który zaginął", a 16 grudnia 1999 r. złożył "II wniosek o zgodnie z KPA (art. 35, 36, 37)"; złożył "projekt na drogę konieczną" do jego działki i "z niewiadomych powodów projekt został negatywnie zaopiniowany"; oświadczył, że ma "zapłacony podatek gruntowy za działkę do końca [...] jako właściciel" oraz że "o ile prezydent miasta L. chce odkupić od właściciela działkę", to jest gotów zgodzić się na tę transakcję, a jego propozycja "to kwota 150 000 zł". Następnie skarżący przedstawił "Pytania do inż. W., prezydenta miasta L. i SKO" oraz "Wnioski procesowe strony zgodnie z KPA, KPC", wnosząc "do SKO i sądu" o: I. Zobowiązanie inż. W. W. do rozpoznania jego wniosku "o drogę konieczną o wpis do księgi wieczystej i wyjaśnienie granic przedmiotowej działki". II. "Uchylenie błędnych decyzji I i II instancji" niekorzystnych dla skarżącego, a zwłaszcza decyzji [...] z dnia [...] r. III. Skierowanie sprawy z urzędu do prokuratury, ponieważ czeka na postawienie zarzutów przez prokuraturę trzem prezydentom miasta i innym osobom o zagarnięcie mienia znacznej wartości, oświadczając, że jego straty finansowe wynoszą ponad 300.000 zł "od lipca 1997 do chwili obecnej". Dalszą część swego pisma skarżący określił jako "Zażalenie" na "błędną decyzję SKO w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z dnia[...]", stwierdzając, że "uzasadnienie jest błędne i nie na temat, ponieważ odnosi się do faktów wymienionych w punkcie I". Kolejną część złożonej skargi skarżący określił jako "Zażalenie" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego, "uzasadnienia z decyzji z dnia [...] i [...] są błędne merytorycznie ponieważ nie odnoszą się do faktów istotnych i wymienionych w punkcie pierwszym". W końcowej części skargi skarżący zawarł "Podsumowanie – wnioski strony procesowej (w Sądzie Rejonowy od lipca 1997 roku do chwili obecnej)" i wniósł "do SKO i sądu" o: I. "Uchylenie wszystkich błędnych decyzji I i II instancji" . II. "Zobowiązać W. W. do rozpoznania wniosku o uwłaszczenie oraz drogi koniecznej (odpowiednio z dnia [...] i [...]), które wpłynęły do Urzędu Miejskiego zgodnie z KPA...w ciągu jednego miesiąca". Zawarty w pkt III wniosek o "Zawieszenie sprawy – decyzji z dnia[...] " został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Wr 561/08. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podtrzymało zajmowane dotychczas stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Po myśli zaś art. 151 powyższej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że przedmiotem rozpatrywanej w tym postępowaniu sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w L. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] r. nr[...] . Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje zatem argumentacja skarżącego dotycząca ewentualnych uchybień, jakie – zdaniem skarżącego – miały mieć miejsce w sprawie utraty przez niego prawa użytkowania wieczystego gruntów działki nr[...] , co nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy użytkowania wieczystego tej nieruchomości wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt I C 1819/00. Ani organy administracyjne, ani sąd administracyjny, nie są upoważnieni do oceny zgodności z prawem powyższego wyroku sądu powszechnego, a jego ustalenia są dla organów i sądu administracyjnego wiążące. Podkreślić nadto należy, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych sąd bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny zachodzący w chwili podejmowania przez organ zaskarżonego aktu. Biorąc pod uwagę treść unormowań ustawowych obowiązujących w czasie wydawania zaskarżonej decyzji stwierdzić trzeba, że stosownie do art. 145 § 1 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W myśl art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2 art. 145a). Zgodnie z art. 148 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wedle art. 149 kpa, wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1), natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§ 3 w brzmieniu obowiązującym w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej). Odnosząc się do treści podania skarżącego o wznowienie postępowania oraz uzupełniającego go pisma z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. trafnie wywiodło, że z twierdzeń strony zawartych w tym podaniu oraz w piśmie z dnia [...] r. nie można wyprowadzić wniosku o jakimkolwiek związku przyczynowym pomiędzy wskazanymi podstawami wznowienia a treścią decyzji z dnia [...] r. Analizując treść tych pism należy podzielić stanowisko Kolegium, że skarżący w istocie nie wskazał w nich żadnej okoliczności z art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Te same uwagi można odnieść do treści skargi, z której również nie wynika, by w przedmiotowej sprawie zachodziły okoliczności z art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 kpa. Zauważyć wypada, że gdyby takie okoliczności w niniejszej sprawie zachodziły, to dopiero wówczas można byłoby badać czy zachowano termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania i czy są spełnione wszystkie wymogi do jego merytorycznego rozpatrzenia. W realiach rozpatrywanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prawidłowo zatem uznało, że skoro pomiędzy wskazanymi przez wnioskodawcę podstawami wznowienia a treścią dotychczasowej decyzji nie ma żadnego związku przyczynowego, zasadnym jest podjęcie decyzji odmownej, zgodnie z art. 149 § 3 kpa w brzmieniu obowiązującym w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Nadmienić jedynie można, że gdyby w postępowaniu odrębnym od niniejszego wzruszono w jakimkolwiek trybie nadzwyczajnym prawomocny wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w L. z dnia 12 grudnia 2000 r. sygn. akt I C 1819/00, to odmowa wznowienia postępowania w niniejszej sprawie nie stanowiłaby przeszkody do ewentualnego wszczęcia nowego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej w prawo własności. Dopóki jednak powyższy wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w L. pozostaje w obrocie prawnym, wiąże on organy administracyjne oraz sąd administracyjny i nie może być w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym kwestionowany. W tym stanie rzeczy – stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skarga podlegała oddaleniu.