II SA/Wr 569/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-07
Skład orzekający: Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności po wyroku uchylającym jego decyzję, uzasadniającej wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 PPSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności po wyroku uchylającym jego decyzję, ponieważ nie podjął niezwłocznie zawieszonego postępowania po ustaniu przyczyny jego zawieszenia, a postanowienie o podjęciu postępowania zostało wydane i wprowadzone do obrotu prawnego po wniesieniu skargi na bezczynność. W związku z tym, sąd wymierzył organowi grzywnę na podstawie art. 154 § 1 i § 6 PPSA.Stan faktyczny
M. F. złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie części budynku. Organ odmówił wydania pozwolenia, a następnie nakazał przedłożenie projektu zamiennego. Po uchyleniu tych decyzji przez WSA, organ pozostawał w bezczynności, mimo wezwań strony i wyznaczenia dodatkowych terminów. Przyczyną zawieszenia postępowania było oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji. Po ustaniu tej przyczyny, organ nadal zwlekał z podjęciem postępowania. M. F. wniosła skargę na bezczynność, żądając wymierzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w J. grzywnę w wysokości 2500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi M. F. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w przedmiocie wymierzenia grzywny w związku z bezczynnością po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 170/07 wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w J. grzywnę w wysokości 2500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset zł )
W dniu 18 września 2006 r. M. F. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o wydanie pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej inwestycji w części obejmującej parter budynku mieszkalno-usługowego (gabinet stomatologiczny bez pracowni radiologicznej) przy ul. S. nr [...] w J. Po analizie dołączonych do wniosku dokumentów oraz przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli budowy organ ustalił, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty J. z dnia 14 lipca 2004 r. W wyniku powyższych ustaleń organ wydał decyzję z dnia 9 października 2006 r. Nr [...] o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji (wobec niewniesienia środka odwoławczego decyzja stała się ostateczna) a następnie decyzją z dnia 21 listopada 2006 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U z 2006 r.,Nr 156, poz. 1118) nakazał inwestorowi przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych wraz uzgodnieniami, pozwoleniami i opiniami wymaganymi przepisami szczególnymi w terminie do dnia 15 grudnia 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia 11 stycznia 2007 r. Nr [...] uchylił powyższe orzeczenie w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 170/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 21 listopada 2006 r. Wyrok stał się prawomocny z dniem 31 sierpnia 2007 r. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w dniu 30 października 2007 r.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględniając zażalenie M. F. z dnia 3 grudnia 2007 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., wyznaczył temu organowi trzydziestodniowy termin celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu, że fakt równoległego prowadzenia przez organ wyższego stopnia postępowania z wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 9 października 2006 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, nie zwalnia powiatowego inspektora nadzoru budowlanego od podejmowania działań zmierzających w sposób prawem przewidziany do zakończenia postępowania w sprawie w której wniesione zostało zażalenie na bezczynność.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. zawiesił postępowanie w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym przedmiotowej inwestycji do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego sprawy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 października 2006 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i zwrotu akt sprawy do PINB. Postanowienie to nie zostało przez stronę zaskarżone w toku instancji.
W dniu 4 czerwca 2008 r. do PINB wpłynęła ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 maja 2008 r. kończąca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
M. F. pismem z dnia 9 czerwca 2008 r. (wpływ do organu w dniu 18 czerwca 2008 r.) wezwała PINB – powołując się na art. 154 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do niezwłocznego załatwienia jej sprawy.
Postanowieniem z dnia 3 września 2008 r. PINB podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Postanowienie to doręczono stronie w dniu 29 września 2008 r.
W tych okolicznościach M. F. w dniu 25 września 2008 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. po wyroku uchylającym tego Sądu z dnia 5 lipca 2007 r. (II SA/Wr 170/07) wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi stosownej grzywny.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, że w jej ocenie przeszkoda zawieszenia postępowania ustała z dniem doręczenia organowi pierwszej instancji decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 maja 2008 r. uchylającej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego o odmowie stwierdzenia nieważności z dnia 9 października 2006 r. i orzekającej o stwierdzeniu nieważności tej decyzji. Ponieważ organ nadal zwlekał z zakończeniem jej sprawy i do dnia wniesienia skargi nie wydał żadnego orzeczenia ani też nie podjął kroków zmierzających do jej zakończenia, skarżąca uznała, że nie wykonał on wyroku WSA z dnia 5 lipca 2007 r. i z tego względu uzasadnione było wniesienie skargi.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podkreślił między innymi, że od dnia 8 lutego 2008 r. skutecznie zawieszono postępowanie w niniejszej sprawie, zatem zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Organ zwrócił również uwagę na to, że jego ostateczna decyzja z dnia 9 października 2006 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie została wyeliminowana z obrotu prawnego, przez stwierdzenie jej nieważności dopiero dnia 27 maja 2008 r. Do tego czasu nie mógł zatem wydać kolejnej decyzji w tej samej sprawie, gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Ponadto organ zauważył, że pismem z dnia 23 czerwca 2008 r. M. F., została poinformowana, stosownie do art. 36 k.p.a., że organ podejmie przewidziane prawem czynności administracyjne w sprawie zakończonej dotyczącej części inwestycji, niezwłocznie po otrzymaniu materiału dowodowego. Akta sprawy zostały zwrócone w dniu 3 września 2008 r. i w tym samym dniu organ podjął z urzędu zawieszone postępowanie. W końcowej części odpowiedzi na skargę organ poinformował o czynnościach jakie zostały podjęte po dniu wniesienia skargi. Konkludując stwierdził, że opisany stan faktyczny i podjęte w sprawie działania świadczą o tym, że nie można mówić o bezczynności organu.
W piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2008 r. skarżąca – ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę – podniosła między innymi, że postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania datowane na dzień 3 września 2008 r. zostało do niej wysłane dopiero w dniu 26 września 2008 r. a doręczone w dniu 29 września 2008 r. Ponadto zakwestionowała prawidłowość pisma organu z dnia 23 czerwca 2008 r. w kontekście wymogów wynikających z art. 36 k.p.a. zwłaszcza zaś co do prawidłowości określenia nowego terminu załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Podstawę wniesionej w niniejszej sprawie skargi stanowił przepis art. 154 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm) – zwanej w dalszej części w skrócie u.p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z przytoczonego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie aby Sąd skargę uwzględnił a w konsekwencji wymierzył organowi grzywnę. Po pierwsze organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uchylającym zaskarżony akt a ponadto strona, przed wniesieniem skargi, musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem o załatwienie sprawy.
W niniejszej sprawie niewątpliwie spełniony został drugi warunek skutecznego wniesienia skargi we wskazanym wyżej trybie. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z dnia 9 czerwca 2008 r. w którym wprost powołano się na przepis art. 154 § 1 u.p.p.s.a. wzywając jednocześnie organ do niezwłocznego załatwienia sprawy.
Jeżeli chodzi o warunek pierwszy – pozostawanie w bezczynności po wydaniu wyroku – to jego ocena wymaga szerszego odniesienia się do okoliczności faktycznych sprawy.
Przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 lipca 2007 r. (sygn.akt II SA/Wr 170/07) uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 11 stycznia 2007 r. Nr 75/2007 oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.), którymi nakazano skarżącej przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. Z uzasadnienia wskazanego wyroku jednoznacznie wynika, że przyczyną uchylenia decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji były naruszenia prawa procesowego, przede wszystkim art. 7, art. 77 § 1 i art. 10 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za przedwczesne Sąd uznał wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust.1 pkt 3 – ustawy Prawo budowlane, podczas gdy nie zostało dostatecznie wykazane, że inwestycja zrealizowana została w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, a decyzja o pozwoleniu na budowę odnosiła się tylko do części usługowo – mieszkalnej bez przyłączy. Sąd zwrócił również uwagę na to, że kwestia przyłączy – co do których w aktach znajdują się luźne dokumenty – nie była rozważana w kontekście regulacji zawartych w art. 29 a i 30 ustawy - Prawo budowane. Ponadto wykazał istotne naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Lektura uzasadnienia wyroku jednoznacznie wskazuje zatem, że wynika z niego dla właściwego organu nadzoru budowlanego, konkretnie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem zawartych w tym wyroku wskazań i oceny prawnej. Organ winien był więc podjąć odpowiednie czynności procesowe zmierzające do zakończenia – w formie prawem przewidzianym - sprawy w której wydane zostały uchylone przez Sąd decyzje. Mając na uwadze podstawę prawną przywołaną w uchylonych decyzjach i tryb wszczęcia postępowania przez organ (z urzędu) należy przyjąć, że chodziło tu o sprawę – jak zostało to przez organ określone: "doprowadzenia do stanu zgodnego z porządkiem prawnym zrealizowanej inwestycji obejmującej parter budynku usługowo-mieszkaniowego".
Wobec powyższego podnieść należy, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż z bezczynnością organu w postępowaniu administracyjnym mamy do czynienia, gdy w ustawowo zakreślonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności które warunkują załatwienie sprawy a w konsekwencji nie wydaje w terminie decyzji, postanowienia lub nie podejmuje innej stosownej czynności (tak np. NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 1998r., IV SAB 66/97; w wyroku z dnia 16 stycznia 2002 r. I SAB 440/01, LEX nr 81979). Natomiast przez załatwienie sprawy, zgodnie z art. 104 k.p.a. należy rozumieć wydanie przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę w całości lub w części bądź w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Należy też mieć na uwadze, że według przepisu art. 286 § 1 u.p.p.s.a po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 u.p.p.s.a.).
Zatem w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, termin o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie uregulowany został w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego a konkretnie art. 35 tego aktu. Według regulacji zawartej w przywołanym przepisie organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1), jednak według § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ pozostaje więc w bezczynności po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, jeżeli nie rozpoznał sprawy, mimo terminu określonego w art. 35 k.p.a.(J.P.Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze. Warszawa 2004, s. 226). Niezałatwienie sprawy w terminie prowadzi do sytuacji, w której wniesienie do sądu skargi na bezczynność, może skutkować ukaraniem grzywną.
Analiza akt rozpoznawanej sprawy wskazuje, że termin dla jej załatwienia po wydaniu wyroku WSA z dnia 5 lipca 2007 r. dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. rozpoczął bieg w dniu 30 października 2007 r. bowiem w tym dniu – jak wynika z prezentaty widniejącej na piśmie przekazującym DWINB – wpłynęły do PINB akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku Sądu. W tej sytuacji, przyjmując dla organu nawet wersję najkorzystniejszą (art. 36 § 3 k.p.a.) należy stwierdzić, że termin załatwienia sprawy upływał w dniu 30 grudnia 2007 r. Z akt wynika jednak, że w tym okresie PINB bez wątpienia pozostawał bezczynny, ograniczając się jedynie do przekazania w dniu 28 grudnia 2008 r. akt sprawy do organu wyższego stopnia w związku prowadzonym przed tym organem postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 października 2006 r. Organ pozostawał w bezczynności również i wówczas, gdy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył dodatkowy termin 30 dni na załatwienie sprawy, zaznaczając jednocześnie, że toczące się przed nim postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie zwalnia PINB od podejmowania czynności procesowych dla zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Pomimo tego, jedyną czynnością procesową jaką podjął organ I instancji było wydanie w dniu 29 stycznia 2008 r. postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu "rozpatrzenia przez DWINB sprawy stwierdzenia nieważności i zwrotu akt sprawy do PINB".
Sąd dostrzega, że fakt skutecznego zawieszenia postępowania wywołuje istotne konsekwencje przy ocenie bezczynności organu. Zgodnie bowiem z art. 35 § 5 k.p.a. bieg terminów określonych w §1 - §3 tego przepisu ulega wstrzymaniu, między innymi, w przypadku zawieszenia postępowania. Powyższe potwierdza brzmienie art. 103 k.p.a. według którego zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Zawieszenie postępowania skutkuje bowiem tym, że postępowanie nie może ani dalej się rozwijać ani skończyć gdyż w tym czasie ustają czynności procesowe (tak WSA w wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r. VI SA/Wa 763/07). Wobec przedstawionych regulacji należy przyjąć, że zawieszenie postępowania formalnie przerywa stan bezczynności, gdyż bieg terminów procesowych jest wstrzymany. W konsekwencji w okresie zawieszenia nie można stawiać organowi zarzutu bezczynności. Bieg postępowania uruchomiony zostaje zaś po podjęciu zawieszonego postępowania. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a. gdy ustaną przyczyny zawieszenia organ obowiązany jest niezwłocznie podjąć zawieszone postępowanie z urzędu lub na wniosek strony.
W niniejszej sprawie przyczyna dla której zawieszono postępowanie ustała w dniu 4 czerwca 2008 r. – w tym dniu do PINB w J. wpłynęła bowiem ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. kończąca w toku instancji postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie zawieszenia postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, że pomimo wskazania w postanowieniu zawieszającym postępowanie, że zawieszenie następuje do czasu "... zwrotu akt sprawy do PINB" zwrot akt administracyjnych nie może stanowić przyczyny zawieszenia postępowania administracyjnego a zatem, nie może być wskazany jako okoliczność powodująca ustanie zawieszenia.
Pomimo więc ustania przyczyny zawieszenia postępowania w dniu 4 czerwca 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. nie podjął niezwłocznie czynności zmierzających do załatwienia sprawy, a więc nie podjął zawieszonego postępowania i nie przystąpił do dalszych czynności procesowych. Organ nie wykonał tych czynności nawet pomimo wpływu w dniu 18 czerwca 2008r. wezwania skarżącej o niezwłoczne załatwienie jej sprawy. Godzi się zauważyć, że wezwanie to organ winien również potraktować jako żądanie podjęcie zawieszonego postępowania lub co najmniej powinien wyjaśnić ze stroną znaczenie tego pisma.
Zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem, że w przypadku gdy postępowanie jest zawieszone, stronie służy skarga na bezczynność jeżeli organ nie wydaje postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania mimo oczywistego ustania przyczyny jego zawieszenia po wyczerpaniu przewidzianego trybu lub gdy wniosek strony o podjęcie zawieszonego postępowania nie jest rozpoznany (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2001, ISAB 148/00, LEX nr 77613, podobnie NSA w wyroku z dnia 11 marca 1986 r. IV SAB 143/97).
Lektura akt wskazuje, że organ wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dopiero w dniu 3 września 2008 r. a więc po upływie prawie 3 miesięcy od dnia ustania przyczyny zawieszenia postępowania. Ponadto - co istotne - postanowienie to doręczone zostało skarżącej w dniu 29 września 2008 r. a według jej oświadczenia wysłane w dniu 26 września 2008 r. Oznaczałoby to zatem, że do obrotu prawnego zostało wprowadzone już po dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego (skarga ta do organu pierwszej instancji wpłynęła w dniu 25 września 2008 r.). Przywołane okoliczności, świadczą więc, że organ do dnia wniesienia skargi do Sądu pozostawał w bezczynności.
Stanu bezczynności nie usuwa fakt, że w dniu 23 czerwca 2008 r. organ wystosował do skarżącej pismo – jako odpowiedź na wezwanie do niezwłocznego załatwienia sprawy – w którym powołując się na art. 36 k.p.a. poinformował, że podejmie czynności procesowe w sprawie zakończenia budowy i oddania budynku do użytkowania niezwłocznie po otrzymaniu materiału dowodowego sprawy (jak należy się domyślać akt sprawy od GINB). Pismo to wbrew sugestii organu, nie może być traktowane jako pismo przedłużające ustawowy termin załatwienia sprawy. Terminy te mogą być bowiem przedłużane na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. Tymczasem omawiana czynność procesowa organu nie spełnia warunków o których mowa w art. 36 k.p.a. Zgodnie z przywołanym przepisem organ – w każdym przypadku zwłoki - zobowiązany jest wskazać nowy termin załatwienia sprawy. Ma to być więc termin załatwienia sprawy – tu wydania decyzji kończącej postępowanie – a nie termin podjęcia przewidzianych prawem czynności administracyjnych (mogą to być wszak czynności różnego rodzaju). Ponadto zdaniem Sądu, wskazana przez organ przyczyna opóźnienia załatwienia sprawy (oczekiwanie na zwrot akt), nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy, uznana za przyczynę niezależną od organu. Wyjaśnić bowiem trzeba, że przyczyny zwłoki mogą mieć charakter obiektywny lub powstać z winy organu. Okresy opóźnień powstałe z przyczyn niezależnych od organów (art. 35 § 5 k.p.a.) spowodowane mogą być działaniem czynników, na które organ nie miał wpływu np. działaniem sił przyrody, powódź itp. Natomiast oczekiwanie na zwrot akt użyczonych innemu organowi do postępowania (ze świadomością, że postępowanie to już się zakończyło) nie może być kwalifikowane jako zwłoka niezależna od organu. Co do zasady, brak akt może stanowić przeszkodę w niezwłocznym lub miesięcznym załatwieniu sprawy, jednakże należy podkreślić, że to organ jest dysponentem akt i to na nim ciąży powinność podjęcia czynności zmierzających do odzyskania wymaganej w sprawie dokumentacji, tym bardziej, że organ posiadał wiedzę, iż postępowanie nieważnościowe zostało już zakończone. W takiej sytuacji winien wystąpić o nadesłanie akt lub odpisów dokumentów koniecznych dla zakończenia sprawy. W wyroku o sygn. I SAB 155/99 NSA uznał, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego w sprawie, czy powstanie zaległości, nie może być okolicznościami usprawiedliwiającymi bezczynność organu [...] ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". W rozpoznawanej sprawie organ nie podejmował żadnych czynności zmierzających do odzyskania akt, zatem takie bierne oczekiwanie przez organ na zwrot dokumentacji może być oceniane jako bezczynność organu. Ponadto – jak trafnie zauważyła strona skarżąca – nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skuteczny, jeżeli zostanie ustalony przez organ zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. (tj. w dniach, tygodniach, miesiącach) i z zachowaniem szybkości postępowania administracyjnego (tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 1996 r. I SAB 28/96, ONSA 1997/2/97).
Na tle opisanego stanu faktycznego sprawy oraz w świetle przekazanej Sądowi dokumentacji uwidacznia się brak operatywności organu pierwszej instancji w dążeniu do załatwienia sprawy po wyroku Sądu z dnia 5 lipca 2007 r. Niepodjęcie niezwłocznie zawieszonego postępowania (pomimo ustania przyczyny tego zawieszenia) oraz podejmowanie innych czynności z dużym opóźnieniem i bierne oczekiwanie na zwrot akt wskazują, że skarga jest zasadna, bowiem po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania w załatwieniu sprawy zaistniała zwłoka, która była wyłącznie zawiniona przez organ.
Zgodnie z art. 154 § 3 u.p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po dniu wniesienia skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Zatem w przypadku skargi wniesionej na podstawie przywołanego przepisu Sąd dokonuje oceny prawnej na dzień wniesienia skargi. W niniejszej sprawie organ do dnia wniesienia skargi tj. do dnia 25 września 2008 r. pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy, gdyż nie wydał decyzji kończącej postępowanie a postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wprowadzone zostało do obrotu prawnego dopiero po tej dacie. Wobec powyższego skargę zawierającą żądanie wymierzenia grzywny należało uznać za uzasadnioną.
Ustalając wysokość grzywny Sąd oparł się na art. 154 § 6 u.p.p.s.a. z którego wynika, że Sąd może wymierzyć grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanej corocznie przez Prezesa GUS (w roku 2008 wynosiło ono 2578,26 zł – M.P. z 24 lutego 2009 r.). Wymierzając grzywnę w wysokości 2500 zł Sąd uznał, że będzie ona adekwatna i wystarczająca dla zdyscyplinowania organu administracji państwowej aby w przyszłości sprawnie i terminowo załatwiał sprawy w wykonaniu wyroków sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 154 § 1 i § 6 u.p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło