II SA/Wr 571/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-09-04
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu jako zastępca poprzedniego pełnomocnika, który sporządził skargę kasacyjną, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej, czy 75% stawki minimalnej, przy uwzględnieniu przepisów dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu jako zastępca poprzedniego pełnomocnika, który sporządził skargę kasacyjną, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej, ponieważ należy przyjąć, że postępowanie prowadził ten sam adwokat w obu instancjach, skoro nowy pełnomocnik kontynuuje sprawy poprzedniego, a skargę kasacyjną sporządził pierwotnie wyznaczony pełnomocnik. Do wynagrodzenia należy doliczyć podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu. Skarżący korzystali z pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pierwotnie wyznaczony adwokat G.H. sporządził skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA. Następnie adwokat G.H. zaprzestała wykonywania zawodu, a jej zastępcą została adwokat A.B., która ponowiła wniosek o przyznanie kosztów.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A.B. wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (w tym VAT 27,60 zł) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 4 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. i E. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w F. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania drewnianego budynku gospodarczego postanawia przyznać adwokatowi A. B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 2 września 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu pismem z dnia 21 października 2014r. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata G.H.
Ustanowiony z urzędu adwokat reprezentowała skarżących w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji prowadzącym do wydania przez Sąd w dniu 9 grudnia 2014 r. wyroku oddalającego skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w F. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania drewnianego budynku gospodarczego.
Ten sam adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oddaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 555/15, wydanym na rozprawie, w której pełnomocnik procesowy nie uczestniczył. W treści tej skargi kasacyjnej pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym wraz z oświadczeniem, że nie zostały one choćby w częściowo opłacone.
W aktach sprawy znajduje się pismo Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu z dnia 30 marca 2015 r. (k. 74 akt sądowoadaministracyjnych), z którego wynika, że adwokat G. H. zaprzestała wykonywania zawodu adwokata z dniem 26 marca 2015 r., natomiast zastępcą jej kancelarii adwokackiej, a zarazem pełnomocnikiem we wszystkich prowadzonych dotychczas sprawach została wyznaczona adwokat A. B. która pismem procesowym z dnia 21 sierpnia 2017 r. ponowiła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w § 19 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 9 grudnia 2014 r. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie w kontekście osoby adwokata, na rzecz którego przyznawane jest wynagrodzenie, znaczenie ma fakt, że w toku postępowania kasacyjnego doszło do zmiany pełnomocnika. Zmiana ta została dokonana na podstawie art. 37a ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999 ze zm.), zgodnie z którym dziekan wyznacza z urzędu zastępcę adwokata, o którym mowa w ust. 1, niemającego czasowo lub trwale możliwości wykonywania zawodu jak również w wypadku skreślenia z listy adwokatów. Decyzja dziekana stanowi upoważnienie adwokata do prowadzenia spraw i powinna mieć formę pisemną. Z tego też powodu wynagrodzenie należy przyznać na rzecz adwokata A. B. wyznaczonej w sprawie zastępcą adwokata G. H. Pełnomocnikowi z urzędu należy przyznać wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie 120 zł, tj. 50 % stawki minimalnej, bowiem należało przyjąć, że postępowanie prowadził ten sam adwokat w obu instancjach, skoro adwokat A. B. kontynuuje sprawy uprzednio prowadzone przez adwokata G. H., a skargę kasacyjną w tej sprawie sporządził i wniósł pierwotnie wyznaczony pełnomocnik.
Sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania drewnianego budynku gospodarczego zaliczana jest do kategorii spraw określonych w przepisie lit. c pkt 1) ust. 1 § 18 Rozporządzenia przewidującym stawkę minimalną w kwocie 240 zł. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi w sprawie 120 zł (50% kwoty 240 zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2017 r. poz. 1221 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 27,60 zł (23% kwoty 120 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100), na którą to kwotę składają się: wynagrodzenie - 120 zł oraz podatek od towarów i usług – 27,60 zł.
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa, § 22 i 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), § 22 i 23 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801ze zm.) oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło