II SA/Wr 577/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-30

Skład orzekający: Andrzej Cisek, Mieczysław Górkiewicz, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości, może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej ten podział, powołując się na naruszenie jej interesu faktycznego?
Ratio decidendi
Osoba, która nie była stroną w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości (tj. nie była właścicielem ani użytkownikiem wieczystym dzielonej nieruchomości), nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej ten podział. Interes faktyczny, w odróżnieniu od interesu prawnego, nie jest wystarczającą podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący P.B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w J.G., która utrzymała w mocy własną decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. zatwierdzającej podział nieruchomości. Skarżący, będący użytkownikiem wieczystym sąsiedniej działki i właścicielem budynku częściowo posadowionego na dzielonej nieruchomości, domagał się stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, twierdząc, że narusza ona jego interes prawny i faktyczny. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania o podział nieruchomości, ponieważ nie posiadał tytułu prawnego do dzielonej działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska – (spr.) Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 28, art. 156 § 1, art. 157 § i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego - utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...], Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] w granicach działki nr 13/6, AM6, obręb III. W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium wskazało, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr 13/6, AM6, obręb III o powierzchni 715 m2, stanowiącej własność Gminy, we współużytkowaniu osób fizycznych, w wyniku którego powstały cztery działki gruntu, w tym działka oznaczona nr 13/7 o pow. 24 m2. Działka ta stanowi prześwit między budynkiem posadowionym w granicach działki oznaczonej nr 68/6, a budynkiem stanowiącym własność P.B., posadowionym w zasadniczej części na działce nr 68/3, będącej w jego użytkowaniu wieczystym, zaś od wysokości I piętra nad prześwitem oznaczonym jako działka nr 13/7. Wnioskiem z dnia 21 lipca 2007r., uzupełnionym pismem z dnia 15 kwietnia 2008r., P.B. zwrócił się o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...] w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a.. Kolegium wskazało, że według art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W pierwszym przypadku legitymowanym czynnie do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania, badającego zgodność z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej, jest wyłącznie podmiot mający status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto natomiast, że stronami postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są niewątpliwie podmioty, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją. Z materiałów sprawy dotyczących opisanej wyżej decyzji ostatecznej z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej podział w/w nieruchomości wynika, że P.B. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Kolegium podkreśliło, że obok podmiotów, które miały status strony zwykłego postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, stroną w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności jest również – stosownie do art. 28 k.p.a. – każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Szerokie ujęcie strony w nadzwyczajnym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest konsekwencją rozpoznania przez organ wyższego stopnia nowej w istocie sprawy w stosunku do załatwianej kwestionowaną decyzją, co dotyczy niewątpliwie interesu prawnego dotychczasowych uczestników zwykłego postępowania administracyjnego, ale może także dotyczyć interesu prawnego innych osób, które nie uczestniczyły w takim postępowaniu. Ocena, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, jest dokonywana według przepisów prawa materialnego. Interes prawny powinien wyrażać się w możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji w odniesieniu do ściśle określonego podmiotu. W rozpoznawanej sprawie interes prawny wnioskodawcy - skarżącego należy ocenić zdaniem Kolegium na podstawie normy prawnej wynikającej z przepisu art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, a zatem i ten przepis prawa materialnego odnosi się do kategorii interesu prawnego. W postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości stronami są zatem wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości podlegającej podziałowi, bo tylko w ich sferze prawnej decyzja o podziale wywiera określone skutki prawne w postaci przyznania korzyści polegającej na tym, że stają się właścicielami /użytkownikami wieczystymi/ nieruchomości składającej się z większej ilości działek niż byli do momentu podziału. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości nie powoduje natomiast żadnych zmian sferze prawa własności, poza przypadkiem wskazanym w art. 98 w/w ustawy, który w przedmiotowej sprawie nie zachodził, gdyż nieruchomość podlegająca podziałowi stanowiła własność gminy. W rozpoznawanej sprawie, w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr 13/6, stanowiła własność Gminy Miejskiej L., we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych wyszczególnionych w decyzji. Podział ten nie naruszał ani granic działki nr 68/3, będącej w użytkowaniu wieczystym P.B., ani jego uprawnień jako posiadacza zależnego, do wybudowania części budynku nad działką nr 13/6, a po podziale, nad działką nr 13/7 oraz części piwnicy pod powierzchnią tej działki. Kolegium podkreśliło, że odwołujący posiadanie interesu prawnego w omawianym postępowaniu podziałowym wywodzi z art. 103 § 1 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten jednak nie może mieć zastosowania per analogum w postępowaniu podziałowym zakończonym decyzją z dnia 27 stycznia 2004r., bowiem P.B. nie jest ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym ani też samoistnym posiadaczem działki podlegającej podziałowi. W konsekwencji powyższego Kolegium stwierdziło, że nie można wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który dawałby podstawę do przyjęcia, iż decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości wywołała zmiany w sferze prawnej podmiotu będącego użytkownikiem wieczystym sąsiedniej nieruchomości oraz korzystającego z przestrzeni, w ramach służebności gruntowej, nad powierzchnią oraz pod powierzchnią nieruchomości podlegającej podziałowi. Jeżeli więc zastosowanie normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Oznacza to, że P.B. nie przysługują uprawnienia do kwestionowania w trybie nadzwyczajnym decyzji organu I instancji z dnia [...], Nr [...]. Zatem z uwagi na brak możliwości stwierdzenia interesu prawnego po stronie P.B., koniecznym stała się odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] w granicach działki nr 13/6, co w realiach przedmiotowej sprawy powoduje koniczność utrzymania w mocy kwestionowanej decyzji, jako że ponowne rozpatrzenie sprawy w innym składzie Kolegium jest tożsame z wydaną decyzją z dnia [...]. Skargę na powyższą decyzję do tut. Sądu wniósł P.B., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 103 § 1 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie part. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieprzyznaniu skarżącemu statusu strony. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest właścicielem działki nr 68/3, położonej przy Placu [...] w L., oraz posadowionego na niej budynku. Własnością skarżącego jest także budynek znajdujący się na działce nr 13/7, której właścicielem jest Gmina L.. W oparciu o przedmiotową decyzję dokonano ustanowienia służebności drogi koniecznej na działce nr 13/7, polegającej na prawie przejazdu i przechodu przez tą działkę na rzecz każdorazowego właściciela bądź użytkownika wieczystego sąsiedniej działki nr 13/9. Zdaniem skarżącego, zawężająca interpretacja pojęcia strony poczyniona przez organ II instancji jest zgodna z literą przepisu, lecz w przedmiotowej sprawie sprzeczna z jego duchem. Kolegium zupełnie abstrahowało od szczególnej sytuacji prawnej i faktycznej nieruchomości polegającej na tym, że działka nr 13/7 jest położona w obrębie nieruchomości budynkowej należącej do P.B.. Oznacza to, że piwnica położona bezpośrednio pod działką nr 13/7 stanowi własność skarżącego, również kondygnacje tego budynku znającego się nad rzeczoną działką są własnością skarżącego. Z tego względu skarżący, jako właściciel nieruchomości budynkowej położonej na nieruchomości objętej decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości, ma statusu strony w postępowaniu podziałowym. Organ wydając decyzję pozbawił skarżącego tego przymiotu i nie poinformował go o planowanym podziale. Organ odwoławczy zignorował również okoliczność, że podział nieruchomości gruntowej w tej konkretnej sytuacji jest wykonywaniem prawa własności właściciela działki nr 13/7, które łączy się bezpośrednio z naruszeniem prawa własności skarżącego, oddziałującym bezpośrednio na sytuację prawną nieruchomości stanowiącej jego własność, gdyż polega na wydzieleniu działki znajdującej się w granicach nieruchomości budynkowej P.B. (wewnątrz kubatury jego budynku). Skutkiem kwestionowanej decyzji było ustanowienie aktem notarialnym z dnia 30 kwietnia 2004r. służebności gruntowej na działce stanowiącej co prawda własność Gminy, jednak znajdującej się w obrębie nieruchomości należącej do P.B.. Niewątpliwie zatem – zdaniem skarżącego – jest on posiadaczem samoistnym działki nr 13/7 i powinien posiadać status strony. Ponadto powinien tu per analogum znaleźć zastosowanie art. 103 § 1 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami. Argumentacja organu II instancji, że podział przedmiotowej nieruchomości nie naruszał jego granic, jest pozornie prawdziwe, bowiem granic rzeczywiście nie naruszał, ale spowodował w konsekwencji powstanie drogi koniecznej wewnątrz budynku skarżącego. Skarżący zwrócił uwagę, że ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr 13/7 było bezprawiem administracyjnym, ponieważ wiązało się ze zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem zgłoszenia. Budynek skarżącego został zaprojektowany, wybudowany i odebrany jako budynek mieszkalno-usługowy, tymczasem obiekt ten obecnie jest wykorzystywany jako droga. Zatem Gmina L. bez wymaganego przepisem art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 9 lipca 1994r. Prawo budowlane pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w budynku mieszkalnym ustanowiła drogę. Kolejnym uchybienie organu odwoławczego jest to, że nie odniósł się do zarzutu podnoszonego przez skarżącego, że ustanowienie służebności przejazdu na przedmiotowej działce stoi w oczywistej sprzeczności z postanowieniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia 25 stycznia 1994r., w oparciu o treść której skarżący zaprojektował i zbudował budynek na działce nr 68/3. Obiekt ten został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 20 grudnia 1994r., w którym brak jest wskazań do dopuszczenia ruchu pojazdów w prześwicie budynku. Nadto skarżący podniósł, że ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego na działce nr 13/7 w oczywisty sposób wchodzi w sferę jego prawa własności i stanowi realne zagrożenie dla jego mienia, jak również życia i zdrowia jego oraz członków rodziny, a także osób korzystających z przejścia i przejazdu prześwitem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na tle stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji. Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...], Nr [...], odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 § 1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga P.B. nie może być uwzględniona, jako że uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Niesporne jest w sprawie, że decyzją z dnia [...], Nr [...] Burmistrz Miasta L., działając na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 3, art. 96 ust. 1 i 4 i art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm./, zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], składającej się z działki nr 13/6, AM 6, obręb III o powierzchni 715m2, w sposób następujący: – działka nr 13/7 o pow. 24 m2, – działka nr 13/8 o pow. 150 m2, – działka nr 13/9 o pow. 98 m2, – działka nr 13/10 o pow. 443 m2. Niewątpliwie w/w działka nr 13/6 stanowiła własność Gminy Miejskiej L. i była we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych, tj.: K.O. /w udziale 49/1000/, E.S. /w udziale 5/100/, J.K. /w udziale M1/, S.K.K. /w udziale 66/1000M1/, W.K. /w udziale M3/, E.K. /w udziale 72/1000M3/, S.I.P. /w udziale 732/10000M4/, K.P. /w udziale M4/ oraz H.L.G. /w udziale 122/1000/. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by skarżący był właścicielem lub użytkownikiem wieczystym dzielonej działki, jak i nie wynika również by posiadał inne ograniczone prawo rzeczowe.. Istotne jest w sprawie, że Burmistrz Miasta L. wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...], Nr [...], zatwierdzającą projekt podziału działki nr 13/6, jako podstawę materialnoprawną powołał przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm./. W myśl postanowień art. 97 ust.1 i 2 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskodawcami i stronami w postępowaniu działowym nieruchomości są właściciele i współwłaściciele nieruchomości, a także użytkownicy i współużytkownicy nieruchomości. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, według którego, uprawnienie do wszczęcia postępowania o podział nieruchomości przysługuje tylko podmiotom dysponującym tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości, co oznacza, że legitymację strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. mają jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty /wyrok z 25 maja 1995r., III ARN 16/95. OSNAP 1995, Nr 21, poz.258/. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko w powyższej kwestii jest jednorodne. W wyroku z dnia 22 października 1998r. /sygn. akt I SA 500/98 /LEX Nr 44571/ Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że w przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, czy też ustawy z 1997r. o gospodarce nieruchomościami, stronami postępowania są właściciele /współwłaściciele/ oraz użytkownicy wieczyści /współużytkownicy wieczyści/. Stronami postępowania podziałowego są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, co oznacza, że nie są nimi osoby, które aktualnie nie mają żadnego tytułu prawnego do nieruchomości /zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2008r., sygn. akt I SA/Wa 1775/07, publ. LEX nr 456731/. Osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, a zatem nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, ani przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału /zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1999r., sygn. akt I SA 285/99, publ. LEX nr 48618/. Skoro jednolite jest stanowisko w judykaturze, że z wnioskiem o podział nieruchomości może wystąpić tylko osoba dysponująca tytułem własności lub użytkownik wieczysty /współwłaściciele, współużytkownicy wieczyści/, to konsekwencją tegoż jest to, iż osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, czyli nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, a tym samym nie może przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że skarżący nie dysponując tytułem własności, jak również prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału w/w decyzją Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...] nie mógł być stroną w zwykłym postępowaniu zatwierdzającym podział tej nieruchomości. Również w nadzwyczajnym postępowaniu zmierzającym do wyeliminowania opisanej wyżej ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...] w trybie stwierdzenia jej nieważności, skarżący P.B. nie posiada przymiotu strony, jako, że nie uległ zmianie Jego status materialnoprawny i procesowy. Podkreślić przy tym należy, że status strony nie wynika z uznania jakiegokolwiek podmiotu za stronę, lecz wynika z przepisów prawa materialnego. Prawidłowo zatem wywiodło Kolegium, że ocena, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, jest dokonywana według przepisów prawa materialnego, zaś interes prawny powinien wyrażać się w możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji w odniesieniu do ściśle określonego podmiotu. W istocie interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Na pojęcie zaś interesu prawnego składa się istnienie konkretnej normy prawa materialnego, konkretnej sytuacji prawnej zindywidualizowanego podmiotu prawa, a także możliwość oddziaływania tej normy na sytuację prawną owego podmiotu. Interes ten musi mieć charakter realny i własny. Nie może się on opierać tylko na istnieniu jakiegoś aktu lub instytucji prawnej. Takiego charakteru nie ma interes faktyczny, który tym różni się od interesu prawnego, że nie chronią go obowiązujące normy prawne. W ocenie Sądu, takiego interesu prawnego skarżący P.B. nie wykazał, zaś żądanie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i treść skargi wskazują na ewentualne istnienie interesu faktycznego skarżącego w kwestionowaniu decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w L., w działce nr 13/6. Powyższe stanowisko Sądu potwierdza także znajdujący się w aktach sprawy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w L. Wydział I Cywilny z dnia [...] /sygn. akt [...]/, którym oddalono powództwo P.B. przeciwko Gminie L. o przeniesienie prawa własności działki nr 13/7. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd stwierdził,: " ...zachowanie powoda w ocenie Sądu, co do możliwości korzystania z działki numer 13/7 wskazuje zatem na posiadanie zależne. W ocenie Sądu roszczenie o wykup gruntu na podstawie art. 231 § 1 k.c. przysługuje tylko posiadaczowi samoistnemu. Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest faktyczne władanie rzeczą. Jego zakres sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzenia nią jako właściciel. Posiadacz samotny włada rzeczą jako właściciel, podczas gdy posiadacz zależny włada rzeczą z zakresu prawa innego niż właściciel. Z treści pism kierowanych do Gminy Miejskiej jednoznacznie wynika, że to właśnie Gmina jest właścicielem, użyczającym powodowi możliwość postawienia ściany nośnej na gruncie stanowiącym jej własność. O braku przymiotu posiadacza samoistnego świadczy również fakt wykorzystywania piwnic budynku, które przechodzą z działki nr 68/3, położone są w granicach działki 13/7. Zdaniem Sądu mamy tu do czynienia z umową użyczenia. Umowa użyczenia to umowa realna, nie konsensualna. Dla jej zawarcia nie jest w żadnym razie wymagana forma pisemna. Może być zawarta w formie ustanej jak również przez czynności konkludentne. (...) Za zależnością posiadania przez powoda działki o numerze 13/7 świadczą również inne okoliczności. To nie powód, ale Gmina Miejska w L. wybrukowała kostką granitową przejazd pod prześwitem. Nie powód a Stroba pozwana ustanowiła służebność przechodu i przewozu na rzecz innych właścicieli nieruchomości.". Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że Kolegium zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...], powołując się na przepis art. 157 § 3 k.p.a., trafnie przyjmując, że skarżący P.B. nie ma przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w L., w obrębie działki 13/6, będącej własnością Gminy Miejskiej L.. Odnosząc się zaś do zarzutu skargi naruszenia przepisu art. 103 § 1 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie, należy wskazać, iż w polskim prawie nie ma takiej instytucji analogii, jakie domaga się skarżący. W ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest przepisu umożliwiającego stosowanie przepisów dotyczących scalania i podziału nieruchomości do podziału nieruchomości. Każde z tych postępowań ma odrębne regulacje także w kwestii stron postępowania, tj. w sprawach podziału nieruchomości zastosowanie znajduje art. 97 ust. 1 i ust. 2, zaś w sprawach scalania i podziału nieruchomości - art. 103 ust. 1 ustawy. Ponadto kwestie bezprawności ustanowienia służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr 13/7, czy też zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem zgłoszenia i braku pozwolenia na tę zmianę nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Pierwsza z nich należy bowiem do właściwości sądów powszechnych, druga – może być natomiast przedmiotowym postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Stąd też również za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu podnoszonego przez skarżącego, że ustanowienie służebności przejazdu na przedmiotowej działce stoi w oczywistej sprzeczności z postanowieniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia [...], w oparciu o treść której skarżący zaprojektował i zbudował budynek na działce nr 68/3. W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że brak u skarżącego statusu strony zarówno w postępowaniu zwykłym, zakończonym omawianą decyzją Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...], jak i w postępowaniu nadzwyczajnym, powoduje że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...], Nr [...]. Tym samym zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony. W tej sytuacji podnoszone przez skarżącego zarzuty, dotyczące kwestionowanej decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...], Nr [...] nie mogą być przez Sąd brane pod uwagę. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...], Nr [...], a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi w/w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi P.B. z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło