II SA/Wr 582/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-02-03

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na inwestora obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego samowolnie przebudowanej instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazując doprowadzenie do stanu poprzedniego samowolnie przebudowanej instalacji gazowej, gdyż roboty te zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia i nie można ich legalizować ze względu na zmianę warunków użytkowych budynku oraz niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi. Sąd potwierdził, że decyzja organu jest zgodna z prawem i nie podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w W. dokonała samowolnej przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym, polegającej na wycięciu rury i zamontowaniu zaworu kulowego odcinającego dopływ gazu do jednej z klatek schodowych. Roboty wykonano bez pozwolenia organu nadzoru budowlanego. Organ I instancji nakazał doprowadzenie instalacji do stanu poprzedniego, co zostało utrzymane przez organ II instancji. Wspólnota zaskarżyła decyzję, kwestionując jej podstawy prawne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA -Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego samowolnie przebudowanej instalacji gazowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. z dnia [...]r., Nr [...] którą nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. doprowadzenie do stanu poprzedniego samowolnie przebudowanej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w związku z pismem mieszkańców budynków przy ul. [...] w W. z dnia 7 maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. przeprowadził w dniu 10 maja 2010 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości na okoliczność odcięcia dopływu gazu do budynku nr 72. W toku kontroli dokonano oględzin terenu przed budynkiem nr 70 wzdłuż przebiegu przyłącza gazowego - od zaworu głównego na ścianie zewnętrznej budynku do zaworu hydraulicznego i pomieszczenia technicznego z gazomierzem oraz miejsca zainstalowania zaworu kulowego odcinającego dopływ gazu do budynku nr 72, a znajdującego się w pomieszczeniu piwnicznym przynależnym do lokalu mieszkalnego nr 10. Próba szczelności przyłącza instalacji gazowej nie wykazała uchodzenia gazu, jak i nie stwierdzono ingerencji w przyłącze gazowe czy sieć gazową. Ustalono natomiast, że w dniu 5 maja 2010r. wykonane zostały roboty w obrębie wewnętrznej instalacji gazowej, polegające na wycięciu rury na odcinku 65 cm i wstawieniu nowego fragmentu z zaworem kulowym, odcinającym dopływ gazu do budynku nr 72. Prace te zostały wykonane po uprzednim podjęciu przez skarżącą Wspólnotę uchwały, jednakże bez wiedzy właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy wewnętrznej instancji gazowej w budynku przy ul. [...] w W.. Następnie, wobec dokonanych ustaleń, postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. wstrzymał prowadzenie samowolnych robót budowlanych związanych z przebudową tejże wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w W., wyłączył dostawę gazu do budynku nr 70 oraz zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w W. do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót wraz z inwentaryzacją. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą zażalenia, postanowieniem nr [...] z dnia [...]r., organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji. W dniu 19 maja 2010r. skarżąca Wspólnota złożyła wniosek o legalizację dokonanej w budynku przy ul. [...] w W.u samowoli, przedkładając w inwentaryzację wykonanych robót. Organ zwrócił się do Spółki A - Oddział Zakład Gazowniczy W. o wydanie opinii na temat prawidłowości wykonania przedmiotowych robót (pismo z dnia 20 maja 2010 r.). Opinia Spółki - Oddział Zakład Gazowniczy W. okazała się być negatywną (pismo z dnia 24 maja 2010 r.). W konsekwencji powyższych ustaleń, organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...]r. nakazał skarżącej Wspólnocie doprowadzenie do stanu poprzedniego samowolnie przebudowanej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w W.. Wyżej opisana decyzja została oprotestowana przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w W., która wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia jako niezgodnego z obowiązującym prawem. Organ II instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, wskazując, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia samowolnego wykonania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wdrożyć tryb naprawczy, określony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W przypadku braku możliwości naprawy, organ winien nakazać w zależności od charakteru i zaawansowania robót, w drodze decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, zaniechanie prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu (jego części) do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Jeżeli natomiast istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć, w drodze decyzji wydanej na podstawie art.51 ust.1pkt. 2 ustawy, obowiązek wykonania określonych czynności lub robót (ust. 1 pkt 2) w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa. Organ odwoławczy wskazał, że z akta sprawy wynika, iż skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w W. zleciła specjalistycznej firmie wykonanie robót budowlanych polegających na wycięciu na odcinku 65 cm rury, stanowiącej część wewnętrznej instalacji gazowej budynku przy ul. [...] w W. i wstawieniu w to miejsce nowego fragmentu rury z zaworem kulowym, celem odcięcia dopływu gazu do klatki nr 72. Roboty te wyczerpują pojęcie robót budowlanych, o których mowa w art. 3 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, i jako takie podlegają jej reglamentacji. Przy czym bezsprzecznym pozostaje również fakt, że strona skarżąca zrealizowała przedmiotową inwestycję wyłącznie na podstawie podjętej uchwały przez tę Wspólnotę, z pominięciem natomiast pozyskania stosownej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a zatem nielegalnie. W myśl zaś art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zatem prowadzenie lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa, a wymagających pozwolenia lub zgłoszenia bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez dokonania zamiaru zgłoszenia, jest samowolą budowlaną, sankcjonowaną przez przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Podjęcie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub realizowanie budowy bez dokonania zgłoszenia jest więc działaniem bezprawnym, dokonywanym na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z nieuzyskania decyzji akceptującej jego działanie inwestycyjne. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwala w ocenie organu odwoławczego jednoznacznie stwierdzić, że przedmiotowe roboty budowlane nie podlegają na mocy art. 29-30 Prawa budowlanego, wyłączeniu spod obowiązku uzyskania na ich realizację zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej w formie prawem przewidzianej. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował w kwestionowanym rozstrzygnięciu właściwą podstawę prawną. Przy czym istotnym jest także w badanej sprawie fakt, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały w ocenie organów - niezgodne z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodnie z brzmieniem § 163 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2003 r. Nr 33, poz. 270 ze zm.), "przewody instalacji gazowej, począwszy od 0,5 m przed zewnętrzną ścianą budynku do kurków odcinających przed gazomierzami w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych lub do odgałęzień lokali użytkowych w budynkach użyteczności publicznej, powinny być wykonane z rur stalowych bez szwu bądź z rur stalowych ze szwem przewodowych, zgodnych z wymaganiami przedmiotowych Polskich Norm, łączonych przez spawanie". W niniejszej zaś sprawie, w miejsce wyciętego uprzednio fragmentu rury zamontowany został natomiast kurek gazowy gwintowany. Według inwentaryzacji sporządzonej przez mgr inż. M.S.-H. legitymującą się uprawnieniami budowlanymi, dla usunięcia wskazanej wyżej nieprawidłowości wystarczającym byłoby zdemontowanie samowolnie zamontowanego gwintowanego kurka gazowego, a następnie zastąpienie go kurkiem gazowym z króćcami do spawania. Limitując rozpoznanie niniejszego przypadku do przywołanych powyżej przepisów, rację należałoby zdaniem organu odwoławczego przyznać argumentacji odwołania, iż właściwym rozstrzygnięciem w sprawie winna być decyzja wydana w oparciu o dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. formułująca nakaz wykonania określonych czynności lub robót mających na celu doprowadzenia spornej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa. Nie można jednak w ocenie tegoż organu pominąć spowodowanej dokonaną samowolą oraz utrwalonej ewentualną konwalidacją tej samowoli okoliczności w postaci zmiany warunków użytkowych budynku przy ul. [...] w zakresie klatki nr 72. Dopuszczenie bowiem do uruchomienia instalacji gazowej w przedmiotowym budynku z wyłączeniem klatki nr 72 oznaczałoby naruszenie zasad ogólnych projektowania, budowy i utrzymywania obiektów budowlanych określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane - w niniejszym przypadku odnośnie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a, tj. warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i paliwa. Ograniczając się zatem do wyeliminowania nieprawidłowości w postaci montażu niewłaściwego typu kurka gazowego, inwestor nadal nie doprowadziłby do usunięcia stanu niezgodności zrealizowanej samowoli z przepisami prawa. Wobec powyższego zasadnym jest stwierdzenie, iż stan faktyczny niniejszej sprawy nie pozostawia żadnej możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nie ma w zaistniałej sytuacji takich czynności, których wykonanie poprawiłoby stan spornych robót w stopniu możliwym do zaakceptowania. Umieszczenie ww. zasad wśród przepisów ogólnych ustawy oznacza konieczność interpretacji przepisów ustawy przez pryzmat tych właśnie zasad - stosowanie przepisów o charakterze szczegółowym z ich pominięciem jest niedopuszczalne. Nierealna jest zatem implementacja w rzeczonej sprawie procedury legalizacyjnej z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zastosowania nie znajduje w niniejszej sprawie również art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż przedmiotowe roboty budowlane, jako że w badanej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, nie wyczerpują pojęcia "istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę". Z powołanych powyżej względów, w opinii organu odwoławczego, organ nadzoru stopnia powiatowego słusznie wdrożył procedurę przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie, w jakim przepis ten umożliwia nałożenie na inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych obowiązku przywrócenia obiektu lub jego części do stanu poprzedniego. Nawiązując do genezy stwierdzonej samowoli, organ odwoławczy wskazał, iż z punktu widzenia prawa budowlanego pozostaje ona bez wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Niniejsze postępowanie administracyjne obejmuje swoim zakresem samowolną przebudowę części obiektu budowlanego, jakiej dokonał Inwestor w obrębie wewnętrznej instalacji gazowej budynku przy ul. [...] w W.. W przypadku zaś samowoli budowanej istotny jest wyłącznie fakt nielegalnej realizacji inwestycji. Priorytetowym zadaniem organów nadzoru budowlanego jest w takiej sytuacji zbadanie poprawności inwestycji pod kątem jej zgodności ze sztuką budowlaną, obowiązującymi normami i przepisami techniczno-budowlanymi. Kwestie finansowe, które wywołały niezgodną z przepisami prawa interwencję Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w W., stanowią domenę prawa cywilnego, a tym samym sądów powszechnych, i dochodzone mogą być tylko na drodze postępowania przed tymi sądami. Istotą procedury naprawczej jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w aspekcie prawa administracyjnego, nie zaś cywilnego. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że należy przyznać słuszność organowi I instancji, który przyjął, że przebudowa instalacji gazowej w obrębie pomieszczenia piwnicznego przynależnego do klatki nr 70 w budynku przy ul. [...] w W., a polegająca na zainstalowaniu zaworu kulowego odcinającego dopływ gazu do klatki nr 72, narusza obowiązujące przepisy prawa budowlanego w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Niedająca się zaś usunąć niezgodność z przepisami skutkuje wydaniem kończącego postępowanie administracyjne rozstrzygnięcia w postaci nakazu doprowadzenia samowolnie przebudowanej części obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Ustalenia poczynione w toku postępowania uprawniały zatem organ I instancji do podjęcia decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Mając na względzie naruszający obowiązujące przepisy prawa stan faktyczny, w szczególności zaś zaistniałe w związku z tym zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia - tym bardziej realne z uwagi na przedmiot postępowania w postaci samowolnej przebudowy instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było podjęcie rozstrzygnięcia nakazującego właścicielowi niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w celu doprowadzenia przedmiotowego robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa, a tym samym przywrócenie stanu bezpiecznego użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Powyższe uprawnionym czyni nadanie wynikającym z kwestionowanej decyzji obowiązkom, w oparciu o zapis art. 108 § 1 kpa, rygoru natychmiastowej wykonalności, a tym samym usprawiedliwia zaniechanie ze strony organu I instancji dopełnienia obowiązku zawiadomienia stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przypomnieć jednak należy organowi stopnia powiatowego, że nawet jeśli dokumentacja sprawy jednoznacznie obrazuje okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania przepisu art. 10 § 1 kpa, organ nie jest zwolniony z obowiązku utrwalenia przyczyn odstąpienia w aktach sprawy w drodze adnotacji (art. 10 § 3 kpa). Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy orzekł jak wyżej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] umiejscowiona jest w budynku składającym się z 9 segmentów (klatek schodowych), z których każdy stanowi oddzielną nieruchomość zarządzaną przez poszczególne wspólnoty mieszkaniowe, w tym jeden będący własnością Gminy W.. Zgodnie z projektem w budynku tym znajdują się trzy ujęcia odbioru gazu, które połączone są instalacją gazową z mieszkaniami znajdującymi się w sąsiadujących po obu stronach klatkach schodowych (wspólnotach mieszkaniowych). W mieszkaniach całego obiektu nie ma zainstalowanych indywidualnych gazomierzy i z tego powodu zastosowanie § 163 ust.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. jest bezprzedmiotowe, albowiem zamontowany gwintowany kurek gazowy znajduje się za gazomierzem. Natomiast ust. 4 przywołanego § 163 rozporządzenia stanowi, że: Przewody instalacji gazowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, a także w pozostałych budynkach za gazomierzami lub odgałęzieniami prowadzącymi do odrębnych mieszkań lub lokali użytkowych powinny być wykonane z rur, o których mowa w ust. 2. łączonych również z zastosowaniem połączeń gwintowanych bądź też z rur miedzianych łączonych przez lutowanie lutem twardym". Jak z powyższego wynika, przeprowadzone roboty budowlane były w ocenie skarżącej w całkowitej zgodzie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. W tej sytuacji organ I instancji winien zakończyć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej i roboty budowlane zalegalizować. Tak też wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Opolu z dnia 22 maja 2009r. sygn. II SA/Op 585/08, Lex 504230. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzje organ II instancji stwierdził jednakże, że "(...) Limitując rozpoznanie niniejszego przypadku do przywołanych powyżej przepisów, rację należałoby przyznać argumentacji odwołania, iż właściwym rozstrzygnięciem w sprawie winna być decyzja wydana w oparciu o dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. formułująca nakaz wykonania określonych czynności lub robót mających na celu doprowadzenie spornej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa(...)". Jednakże wg organu lI instancji zastosowanie tej podstawy prawnej nie może wchodzić w rachubę, albowiem dokonana samowola doprowadziła do zmiany warunków użytkowych budynku przy ul. [...] w zakresie klatki nr 72. Organ II instancji argumentuje to przywołując przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej Wspólnoty przywołany art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a - stanowi jedynie dla inwestora wznoszącego obiekt budowlany ustawowy nakaz zapewnienia warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników. Jest to przepis, z którego nie wynikają żadne prawa lub obowiązki dla użytkowników obiektu po oddaniu go do eksploatacji, albowiem przepis ten odnosi się jedynie do fazy projektowania i budowy obiektu. Prawo budowlane nie reguluje natomiast fazy korzystania z obiektu i urządzeń, przez jego użytkowników lub właścicieli. Zagadnienia te regulowane są przez prawo cywilne i różnego rodzaju inne akty administracyjne. Nie jest zatem w ocenie skarżącej - niczym uprawnione stanowisko, iż dokonana samowola polegająca na zamontowaniu kurka gazowego w wewnętrznej instalacji gazowej, powoduje zmianę "warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w energie cieplną i paliwa". Zmiana warunków użytkowych budynku miałaby miejsce, gdyby cała instalacja gazowa zostałaby w sposób trwały z wymienionego segmentu budynku usunięta, a podmioty korzystające z obiektu zostałyby w wyniku tego, trwale i niezależnie od swojej woli, pozbawione z możliwości korzystania z zaopatrzenia w energię cieplną i paliwa. Na słuszność takiej interpretacji treści przywołanego przepisu, wskazuje bez wątpienia w ocenie skarżącej Wspólnoty Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2009 r, sygnatura: II OSK 510/08. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła jak wyżej. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), zwaną dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a to przede wszystkim przepis art.51 ust.1 pkt.1, zgodnie z którym, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Istotny jest tu również przepis art.57 ust.7 Prawa budowlanego, stosownie do którego przepis ust.1pkt.1 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art.50 ust.1, czyli bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia /art.50 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego/. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie organy zastosowały powyższe przepisy. Sąd w pełni podzielił ustalenia organów obu instancji, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do nakazania skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. w oparciu o przepis art.51 ust.1 pkt.1 w związku z art.51 ust.7 Prawa budowlanego doprowadzenie do stanu poprzedniego samowolnie przebudowanej wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w W.. Lektura akt sprawy wskazuje, że organy nadzoru budowlanego wyczerpująco i z zachowaniem reguł określonych w art.7, art.77 § 1 i art.80 k.p.a. przeprowadziły postępowanie dowodowe i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Wyjaśnienie stanu faktycznego ma charakter wyczerpujący i znajduje poparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Otóż niesporne jest w sprawie, że bramy /klatki/ oznaczone nr 68, 70 i 72 budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] zasilane były - przed wykonaniem spornych robót – gazem doprowadzanym ze wspólnego przyłącza gazowego obejmującego te trzy bramy. Rozliczanie za zużycie gazu przez użytkowników tychże bram odbywało się w oparciu o dane gazomierza znajdującego się w pomieszczeniu budynku nr 70. Z akt sprawy wynika, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w W. podjęła w dniu 18 lutego 2010r. uchwałę Nr [...], postanawiając, cyt.: "...odciąć dopływ gazu do nieruchomości przy ul. [...] w W. z uwagi na brak podpisania umowy o dostawę gazu do tej nieruchomości oraz ze względu na odmowę zapłaty za pobierany gaz..."/k.22 akt administracyjnych/. Niewątpliwe jest także w sprawie, że skarżąca Wspólnota nie zgłaszając odpowiedniemu organowi rozpoczęcia powyższych robót budowlanych, jak i nie posiadając pozwolenia na budowę - dokonała po podjęciu opisanej wyżej uchwały, przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej /wspólne przyłącze do bram 68,70 i 72/, konsekwencją czego było odcięcie przez skarżącą stronę dopływu gazu do bramy nr 72 - poprzez wycięcie przewodu gazowego - rury stalowej o długości 65 cm i zamontowanie gwintowanego kurka gazowego. Zgodzić się należy z organami, że w myśl art.28 ust.1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art.29 - 31 Prawa budowlanego. Przez roboty budowlane rozumie się zaś budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego /art. 3 pkt.7 Prawa budowlanego/. Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia ustalenia pojęcia "przebudowa". Definicję tegoż pojęcia ustawodawca zawarł w art. 3 pkt.7a Prawa budowlanego, przyjmując, że "przebudowa" to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zgodnie zaś z art.3 pkt.1 lit.a Prawa budowlanego, pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, gdy budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach /art.3 pkt.2 Prawa budowlanego/. Mając na uwadze powyższe regulacje stwierdzić należy, że skoro przebudowa objęta jest pojęciem robót budowlanych /art.3 pkt.7 Prawa budowlanego/, to nie podlega ona na mocy art.29, 30 Prawa budowlanego wyłączeniu spod obowiązku uzyskania na jej wykonanie akceptacji właściwego organu architektoniczno-budowlanego w formie prawem przewidzianej. Oznacza to tym samym, że zrealizowane przez skarżącą roboty budowlane, będące w istocie przebudową wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art.50 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego, czyli w warunkach tzw. samowoli budowlanej. Zatem, tak jak to już wyżej Sąd podkreślił, orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Zgodnie bowiem z art.51ust.7 Prawa budowlanego przepisy ust.1 i 2 oraz ust.3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art.50 ust.1. W okolicznościach niniejszej sprawy, w pełni należy zgodzić się z organami, że przepis art.51 ust.1 pkt.2, który przewiduje możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie wykonanych robót. Takie rozwiązanie nie było możliwe m. innymi z uwagi na negatywne stanowisko Spółki A Oddział Zakład Gazowniczy W. /k.114 akt administracyjnych/, jak i stanowisko mgr inż. M.S.-H. przedstawione w opisie technicznym przedmiotowej przebudowy instalacji gazowej /wpływ do organu 25.05.2010r./. Istotne tu było także i to, że w ramach postępowania legalizacyjnego organy nadzoru budowlanego nie są bowiem władne nakazywać wykonania nowych robót budowlanych, gdy nadto nakaz ten nie mógłby być skierowany tylko do skarżącej Wspólnoty, lecz i do pozostałych Wspólnot Mieszkaniowych tj. Wspólnoty Mieszkaniowej w W. przy ul. [...] i [...] – ku czemu zaś brak jest podstaw prawnych w obrębie przepisów Prawa budowlanego. Nadto wskazać należy, że legalizacja przedmiotowej samowoli zmierzałaby w istocie do rozwiązywania istniejących pomiędzy Wspólnotami spornych kwestii finansowych związanych z korzystaniem z przesyłu gazu ze wspólnej wewnętrznej instalacji gazowej, a które to zagadnienie jest niewątpliwie materią prawa cywilnego, nie zaś prawa administracyjnego W tej sytuacji, zgodnym z prawem rozwiązaniem zaistniałego stanu /przebudowy/, było nakazanie inwestorowi – skarżącej Wspólnocie przywrócenie dopływu /przesyłu/ gazu do bramy nr 68, 70 i 72, poprzez doprowadzenie wewnętrznej instalacji gazowej do stanu poprzedniego, czyli przed samowolną przebudową tejże instalacji. W okolicznościach niniejszej sprawy, organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji, trafnie powołał się na przepis art.5 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z ust.2 tegoż przepisu - obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7, gdy za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości oraz jego elementów. instalacji, a także urządzeń odpowiadających wymaganiom prawa w tym przepisom techniczno-budowlanym. Oznacza to, że przepis ten stosuje się nie tylko przy projektowaniu i budowie, lecz wymogi w nim określone winny być także przestrzegane w trakcie użytkowania obiektu budowlanego. Wbrew zarzutom skargi, wypełnione zostały także przez organy orzekające w niniejszej sprawie zasady postępowania administracyjnego określone m. innymi w przepisach art. 7, art. 75, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. Ocena dowodów dokonana przez organy orzekające mogłaby być zakwestionowana przez Sąd tylko wówczas, gdyby była dowolna lub pozostawała w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi ani jedno, ani drugie. Oceny tej bowiem dokonano po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała, by decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów o których stanowi art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił. Poza sprawą zauważyć należy, że z pisma z dnia 8 czerwca 2010r., Nr [...] Spółki A Oddział Zakład Gazowniczy W. /k.153 akt administracyjnych/ wynika, iż w dniu 5 czerwca 2010r. nastąpiło przywrócenie dostaw paliwa gazowego z przyłącza przy ul. [...] w W. do trzech klatek o numerach 68,70 i 72, co wskazywałoby, że nakazane sporną decyzją organu I instancji z dnia [...]r., Nr [...] roboty związane z doprowadzenie do stanu poprzedniego samowolnie przebudowanej instalacji gazowej – zostały wykonane. H.B. 3.03.2011r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło