II SA/Wr 591/20

WyrokWSA we Wrocławiu2021-05-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wprowadza postanowienia dotyczące terenów innych niż określone w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia tej zmiany, narusza zasady sporządzania planu miejscowego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności części uchwały?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że wprowadzenie postanowień dla terenów innych niż te wskazane w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia planu stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu, wraz z załącznikiem graficznym, jednoznacznie określa granice obszaru objętego planem, a uchwalenie planu w odmiennych granicach jest rażącym naruszeniem zasad postępowania planistycznego.
Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając istotne naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wskazał, że uchwalona zmiana planu wprowadziła postanowienia dotyczące terenów oznaczonych symbolami I RM i I US, podczas gdy uchwała o przystąpieniu do sporządzenia tej zmiany obejmowała jedynie tereny o symbolach 3 RM i 3 US. Rada Gminy przyznała, że wystąpiła omyłka pisarska, jednak Wojewoda uznał, że nie jest to zwykła omyłka, lecz istotne naruszenie zasad sporządzania planu, ponieważ tereny I RM i I US istniały w poprzednim planie, a zmiana nie obejmowała tych terenów w uchwale intencyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 2 pkt 6 i § 2 pkt 8 zaskarżonej uchwały oraz zasądził od Gminy na rzecz Wojewody kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...] I. stwierdza nieważność § 2 pkt 6 i § 2 pkt 8 zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...], działając jako organ nadzoru wniósł skargę na uchwalę Rady Gminy [...], nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...]. Na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713) oraz art. 50 § 2, art. 54 § 1, art. 119 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), wniósł o 1. stwierdzenie nieważności § 2 pkt 6 i § 2 pkt 8 uchwały, a nadto o 2. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej uchwale zarzucił podjęcie § 2 pkt 6 i § 2 pkt 8 uchwały z istotnym naruszeniem art. 15 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), zwanej dalej także "ustawą", polegającym na wprowadzeniu w uchwale postanowień przekraczających obszar określony w załączniku graficznym do uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia przedmiotowego planu. Na uzasadnienie skargi podniesiono, że Rada Gminy [...] w dniu [...] sierpnia 2020 r., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 3, 20 i 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...] oraz po stwierdzeniu, że plan nie narusza ustaleń zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonej uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...], zwaną dalej także "uchwałą". Uchwala wraz z dokumentacją prac planistycznych wpłynęła do organu nadzoru w dniu [...] września 2020 r. Ze względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Wojewoda [...] wnosi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o stwierdzenie nieważności uchwały we wskazanym zakresie. Organ nadzoru wskazuje, że podstawy nieważności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustawodawca wskazał w art. 28 ust. 1 ustawy. Zgodnie z jego treścią, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Przeprowadzona ocena zgodności z prawem tej uchwały, tj. pod kątem art. 28 ust. 1 ustawy, pozwoliła stwierdzić, że Rada Gminy [...], uchwalając zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...], naruszyła w sposób istotny zasady sporządzania planu. W toku postępowania nadzorczego ustalono, że zmiana planu miejscowego nie odpowiada granicom określonym na dwóch załącznikach graficznych do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...]. Rada Gminy [...] w § 2 pkt 6 i pkt 8 uchwały wprowadziła regulacje odnoszące się do terenu zabudowy zagrodowej I RM i terenów i obiektów sportu i rekreacji l US, zapisując: "6) w § 17 ust 2 dodaje się: a) lit p w brzmieniu: "na terenie oznaczonym symbolem IRM miejsca parkingowe przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową należy wyznaczać na zasadach określonych w przepisach odrębnych,", b) lit q w brzmieniu: "na terenie oznaczonym symbolem I RM ustala się wskaźniki intensywności zabudowy w zakresie od 0 do 0,75.", (...) 8) w § 21 lit. 2 dodaje się: lit f w brzmieniu: "na terenie oznaczonym symbolem l US miejsca parkingowe przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową należy wyznaczać na zasadach określonych w przepisach odrębnych,", b) lit g w brzmieniu: "na terenie oznaczonym symbolem l US ustala się wskaźniki intensywności zabudowy w zakresie od 0 do 0,4.". Tymczasem, zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 do uchwały intencyjnej, zmiana miała dotyczyć terenów o symbolu 3 RM i 3 US, nie zaś terenów I RM i l US. Z treści uchwały nr [...] oraz z załączników graficznych nr 1 i nr 2 do tej uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...] nie wynika, by Rady Gminy [...] planowała jakiekolwiek regulacje dotyczące terenów I RM i l US. Pismem z dnia [...] października 2020 r. Wojewoda [...] wystąpił do Rady Gminy [...] o wyjaśnienie stwierdzonej niezgodności. W odpowiedzi Przewodniczący Rady Gminy [...] stwierdził, że jest to omyłka pisarska i wniósł o sprostowanie tej omyłki, tłumacząc, że na załączniku graficznym do uchwały tereny 3 RM i 3 US są jedynymi terenami o takim przeznaczeniu w granicach obszaru objętego zmianą miejscowego planu. Wojewoda wyjaśnia, że ustawodawca mocą art. 14 ust. 2 ustawy postanowił, że integralną częścią uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu. W myśl art. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem wraz z uzasadnieniem. Stosując te przepisy przy sporządzaniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można pominąć regulacji uchwały intencyjnej, zezwalającej organowi wykonawczemu na podjęcie działań zmierzających do przygotowania planu i przeprowadzenia określonej ustawowo procedury planistycznej. Uchwała ta, zgodnie z art. 17 ustawy, stanowi podstawę do rozpoczęcia procedury planistycznej. Organ nadzoru stoi na stanowisku, że to właśnie uchwała o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dokładniej załącznik graficzny stanowiący jej integralną część, w sposób jednoznaczny określa i przesądza o granicach obszaru jaki będzie objęty ustaleniami planu miejscowego. Powyższe oznacza, że uchwalanie zmiany planu w granicach odmiennych od tych, które były określone w uchwale o przystąpieniu do sporządzania tej zmiany w sposób istotny narusza zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sprawie, na załącznikach graficznych nr 1 i nr 2 do uchwały intencyjnej, w odniesieniu do terenów zabudowy zagrodowej i terenów i obiektów sportu i rekreacji wskazano jedynie tereny 3 RM i 3 US. Rada gminy nie przystąpiła do zmian w zakresie terenów zabudowy zagrodowej i terenów i obiektów sportu i rekreacji, oznaczonych symbolami regulacji § 2 pkt 6 i pkt 8 uchwały nr [...] nie można także uznać za pomyłkę, gdyż tereny oznaczone symbolem I RM i l US istnieją w uchwale Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...], a uchwała Rady Gminy [...], wprowadza zmiany w treści § 17 ust. 1 oraz § 21 lit. 2 uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r., odnoszących się odpowiednio do terenów I RM i l US. Oznacza to, że naruszone zostały zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące problematyki merytorycznej związanej ze stanowieniem tego aktu, tj. dotyczące uchwalania planu w granicach odmiennych od tych, które były określone w uchwale o przystąpieniu do sporządzania planu i nieprzewidzianych w niej. Z tego względu uzasadniony jest wniosek o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 6 i pkt 8 uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...]. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, uchwała o której mowa w art. 17 ustawy stanowi podstawę do rozpoczęcia procedury planistycznej. To właśnie ona wraz z załącznikiem graficznym stanowiącym jej integralną część, w sposób jednoznaczny określa i przesądza o granicach obszaru jaki będzie objęty ustaleniami planu miejscowego. Powyższe oznacza, że uchwalanie planu w granicach odmiennych od tych, które były określone w uchwale o przystąpieniu do sporządzania planu w sposób istotny narusza zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyrażone w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 maja 2017 r., II SA/Wr 122/17; wyrok WSA w Gdańsku z 21 września 2016 r., sygn. II SA/Gd 16/16; wyrok WSA w Białymstoku z 4 listopada 2008 r., sygn. II SA/Bk 394/08). W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że w zaskarżonej uchwale wprowadzono zmiany do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...] , ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z dnia [...]stycznia 2011 r. - poz. [...], zwanej dalej uchwałą zmienianą, m.in.: 1) w § 2 pkt 6 zaskarżonej uchwały dodano, w § 17 ust 2 pkt 1 uchwały zmienianej, literę p w brzmieniu: "na terenie oznaczonym symbolem I RM miejsca parkingowe przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową należy wyznaczać na zasadach określonych w przepisach odrębnych", przy czym błędnie określono symbol terenu, bowiem zamiast IRM powinno być 3RM, 2) w § 2 pkt 8 zaskarżonej uchwały dodano, w § 21 ust 2 pkt 1 uchwały zmienianej, literę f oraz literę g: a) lit. f w brzmieniu: "na terenie oznaczonym symbolem l US miejsca parkingowe, przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową należy wyznaczać na zasadach określonych w przepisach odrębnych", b) lit.g w brzmieniu: "na terenie oznaczonym symbolem l US ustala się wskaźniki intensywności zabudowy w zakresie od 0 do 0,4.", przy czym błędnie określono symbol terenu, bowiem zamiast l US powinno być 3 US. W związku z tym, strona przeciwna podziela stanowisko Wojewody [...], iż w tekście uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. występują wymieniono błędy, które należy wyeliminować, aby jej ustalenia odnosiły się wyłącznie do terenów oznaczonych na załącznikach nr 1 i nr 2 do uchwały. Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] września 2020 r. - poz. [...] i weszła w życie po 14 dniach od publikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Stosownie do treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...]. Przy czym, po analizie aktu, Wojewoda [...] zadecydował o zaskarżeniu do sądu § 2 pkt 6 i pkt 8 uchwały planistycznej. Ocena legalności uchwały jest dokonywana w świetle regulacji art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2017 r. poz. 1073), który stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Rozwijając przytoczone unormowanie trzeba dodać, że tryb sporządzania odnosi się do sekwencji czynności podejmowanych przez organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, zaś zasady dotyczą zawartości merytorycznej uchwały, części tekstowej i graficznej, a także standardów dokumentacji planistycznej. Przy czym ustawodawca zwraca uwagę na istotność naruszenia tak co do zasad, jak i trybu sporządzania planu miejscowego. Zatem, nie każde naruszenie prawa będzie skutkowało nieważnością planu, ale takie, któremu można przypisać charakter istotności. W warunkach tej sprawy należy dodać, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje w takim trybie w jakim jest on uchwalany (art. 27 u.p.z.p). Dokonując oceny skarżonej uchwały na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., sąd stwierdził, że podejmując zaskarżoną uchwałę w sposób istotny naruszono zasady sporządzania planu miejscowego. Sąd podziela stanowisko wojewody, podzielone w odpowiedzi na skargę przez stronę przeciwną, że naruszeniem zasad uchwalania planu miejscowego/czy jego zmiany jest (między innymi) niezgodność uchwały z uchwałą intencyjną. Nie budzi wątpliwości, że uchwała o przystąpieniu do sporządzania projektu planu miejscowego, jako bezwzględnie poprzedzająca wszystkie prace planistyczne związane już konkretnie z trybem postępowania w sprawie planu, ściśle określa obszar, który z woli rady gminy, będzie tym planem objęty. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2010 roku (II OSK 1493/09, CBOSA nsa.gov.pl) wykładnia funkcjonalna art. 14 i art. 15 u.p.z.p. jednoznacznie wskazuje, że zasadą sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 tego aktu jest przygotowanie planu miejscowego, natomiast jego uchwalenie, wbrew postanowieniem rady gminy wyrażonym w uchwale o przystąpieniu do sporządzania planu, powoduje rażące naruszenie określonych w tych przepisach zasad postępowania planistycznego. Dorozumiana wola rady gminy wynikająca już z samego projektu planu miejscowego o objęciu tym planem obszaru innego niż określony w uchwale intencyjnej, o której mowa w art. 14 u.p.z.p, uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie planu miejscowego. W niniejszej sprawie, organ nadzoru stwierdził niezgodność unormowań uchwały, podjętej w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...] z załącznikiem graficznym uchwały intencyjnej ( stanowiącym jej integralną część). Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, że to uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2019 r. podjęta w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [...] i obrębu [...] w gminie [...] w sposób jednoznaczny determinuje granice obszaru objętego następnie ustaleniami planu miejscowego. Musi to zatem w dalszej kolejności skutkować uznaniem, że uchwalanie zmiany planu w granicach odmiennych od przyjętych w uchwale o przystąpieniu do sporządzania tej zmiany w sposób istotny narusza zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie, na załącznikach graficznych nr 1 i nr 2 do uchwały intencyjnej, w odniesieniu do terenów zabudowy zagrodowej i terenów i obiektów sportu i rekreacji wskazano jedynie tereny 3 RM i 3 US. Stąd, na zasadzie art. 147 § 1 u.p.p.s.a. w związku z art. 28 u.p.z.p. sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 tego aktu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło