II SA/Wr 592/10
WyrokWSA we Wrocławiu2011-01-31
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Olga Białek, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o zmianę warunków pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów właściwe jest stosowanie art. 155 k.p.a. czy art. 192 ustawy Prawo ochrony środowiska?Ratio decidendi
W postępowaniu o zmianę warunków pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów właściwe jest stosowanie art. 192 ustawy Prawo ochrony środowiska, który stanowi lex specialis wobec art. 155 k.p.a. Przepis art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do zmiany warunków takiego pozwolenia, gdyż decyzja wydana na podstawie art. 186 POŚ jest decyzją związaną, a nie wydawaną na zasadzie uznania administracyjnego. Wobec tego organ powinien rozpatrzyć wniosek o zmianę pozwolenia zgodnie z art. 186 w związku z art. 192 POŚ.Stan faktyczny
A. sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę decyzji Starosty L. z 13 marca 2008 r. dotyczącej pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z instalacji Terminal Asfaltów w Ś., argumentując konieczność dostosowania wielkości emisji do faktycznych wartości. Organ I instancji odmówił zmiany pozwolenia, wskazując na niewystarczające wyjaśnienia i ryzyko pogorszenia stanu środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję odmowną, powołując się na interes społeczny i stosowanie art. 155 k.p.a. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Starosty L., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Kremis (spr.) Protokolant: asystent sędziego Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 26 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. sp. z o.o. z siedzibą w W. wnioskiem z dnia 11 grudnia 2009 r. uzupełnionym pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. zwróciła się do Starosty L. o zmianę decyzji z dnia 13 marca 2008 r., znak [...] ustalającej rodzaje i ilości gazów oraz pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza z instalacji - Terminal Asfaltów w Ś.. W uzasadnieniu wskazano, że zmiana pozwolenia podyktowana jest dostosowaniem błędnie określonych w pozwoleniu wielkości dopuszczalnej emisji w warunkach normalnego funkcjonowania instalacji terminala do faktycznych - właściwych dla instalacji terminala w warunkach jego normalnego funkcjonowania. Powołano się przy tym na uzgodnienia z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska dokonane w ramach postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 367 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) dalej powoływanej jako ,,POŚ".
Wydaną na podstawie art. 85 pkt 1, art. 141 ust 2, art. 183 ust 1, art. 184, art. 186 pkt 1, art. 188, art. 220 ust. 1 i art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska uwzględniając rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291) w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa decyzją z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr [...], Starosta L. odmówił A. Sp. z o.o. zmiany opisanego pozwolenia.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że dnia 26 stycznia 2010 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia wyjaśnień dotyczących zmiany warunków udzielonego pozwolenia poprzez: 1) uzasadnienie zaproponowanych we wniosku zmian wielkości emisji, które są kilkakrotnie wyższe w stosunku do wielkości emisji zawartych w decyzji Starosty L. z dnia 13 marca 2008 r., 2) przeprowadzenie porównania zmian wielkości emisji - stężeń substancji zaproponowanych jako dopuszczalne w stosunku do stężeń dotychczas obowiązujących, które określono w decyzji z dnia 13 marca 2008 r., 3) podanie technicznego wytłumaczenia wzrostu wielkości emisji, 4) dołączenie wyników pomiarów wykonanych w roku 2009 przez spółkę, zgodnie z pkt III decyzji z dnia 13 marca 2008 r., 5) zamieszczenie czytelnego zestawienia wyników obliczeń w dokumentacji załączonej do wniosku, 6) wskazanie terminu zamontowania urządzenia redukującego emisje substancji odorowej (absorber) o sprawności 75% na emitorze E8, 7) wyjaśnienie czy pomiary zostały wykonane przed, czy po zamontowaniu absorbera na emitorze E8, 8) wyjaśnienie czy proponowane wielkości emisji uwzględniają absorpcję emitowanych substancji na tym urządzeniu, 9) zaznaczenie na schemacie blokowym absorbera, 10) podanie położenia geograficznego emitorów E3 oraz E8 (przed i po zmianie lokalizacji), 11) dokonanie oceny stanu technicznego instalacji, 12) dokonanie obliczeń rozprzestrzeniania się emisji na zabudowie mieszkalnej, 13) wskazanie proponowanych działań, w tym wyszczególnienie środków technicznych, mających na celu zapobieganie lub ograniczanie emisji w przyszłości, 14) przedstawienie procedury monitorowania procesów technologicznych istotnych z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska, w szczególności dotyczy to pomiarów lub ewidencjonowania wielkości emisji, 15) wskazanie deklarowanego łącznego czasu dalszej eksploatacji instalacji, jeżeli ma on wpływ na określenie wymagań ochrony środowiska, oraz deklarowany sposób dokumentowania czasu tej eksploatacji, 16) usytuowanie wszystkich emitorów na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 oraz podanie ich opisu - legendy do mapy, 17) podanie zmiany wielkości emisji z instalacji w mg/mJ dla każdej z emitowanych substancji w stosunku do decyzji z dnia 13.03.2008 r.
Udzielone przez spółkę wyjaśnienia – pisma z dnia 8 lutego 2010 r. oraz z 7 kwietnia 2010 r. w ocenie organu I instancji zostały uznane za niewystarczające. W szczególności pozostała nadal niewyjaśniona kwestia dotycząca przedstawienia wielkości emisji substancji w mg/m3. W ocenie organu I instancji udzielona odpowiedź nie pozwalała w sposób jednoznaczny określić krotności wzrostu zaproponowanych wielkości emisji w przedłożonym wniosku. Zdaniem starosty wnioskodawca, składając wniosek, winien zamieścić w nim niezbędne parametry i wartości pozwalające jednoznacznie określić wielkości emisji bez względu na to, w jakich jednostkach zostały wyrażone w celu porównania, a ewentualny ich wzrost wiarygodnie uzasadnić. Wobec tego przyjęto w sprawie, że wnioskodawca nie zastosował się do dyspozycji art. 141 ust. 2 POŚ w kontekście art. 155 k.p.a. Organ I instancji podkreślając, że eksploatacja instalacji nie możne pogarszać stanu środowiska w znacznych rozmiarach przyjął, iż proponowane przez wnioskodawcę ilości substancji wyrażone w kg/h, jako dopuszczalne do wprowadzania do powietrza, są kilka a nawet kilkakrotnie wyższe od dotychczasowych i tym samym byłyby to ilości powodujące pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach na terenach sąsiadujących, do których spółka nie posiada tytułu prawnego. Zdaniem organu I instancji potwierdzeniem tego jest również fakt, że wnioskodawca pomimo kilkakrotnych wezwań nie uzupełnił wniosku o emisje substancji w mg/m3, tj. nie podał w jednostkach, w jakich dotychczas zostały określone, decyzją Starosty L. z dnia z dnia 13 marca 2008 r., ilości substancji dopuszczone do wprowadzania do powietrza z instalacji Terminala Asfaltów w Ś.. Wobec tego wnioskodawca uniemożliwił organowi określenie w pozwoleniu warunków, o których mowa w art. 188 ust. 2 pkt 2 POŚ, polegających na ustaleniu rodzajów i ilości gazów lub pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza wyrażone w mg/m3 gazów odlotowych w stanie suchym w temperaturze 273 K i ciśnieniu 101,3 kPa zgodnie z art. 224 POŚ. Zarzucono również, że spółka nie wywiązała się z dotychczasowych obowiązków wynikających z decyzji Starosty L. z dnia 13 marca 2008 r., tj. nie wykonała w roku 2009 żadnych pomiarów, a tym samym nie dołączyła do wniosku własnych wyników pomiarów emisji do czego zobowiązuje go art. 184 ust. 2 pkt 13 POŚ. Tym samym, zdaniem organu I instancji, wnioskodawca nie posiada rzeczywistych i wiarygodnych danych o wielkościach emisji do powietrza w roku 2009 z eksploatowanych przez siebie źródeł i emitorów na terenie Terminala Asfaltów Drogowych.
W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczących regulacji w zakresie zmiany warunków pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, a także naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez zmianę warunków przedmiotowego pozwolenia zgodnie z wnioskiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 26 lipca 2010 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, przedstawiając wymogi procedury administracyjnej dotyczącej trybu stosowania art. 155 k.p.a. oraz stwierdziwszy, że prowadzone przez organ I instancji postępowanie w sposób istotny narusza ten tryb, uznał jednocześnie, że stanowisko organu I instancji zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn, niż wymienione w zaskarżonej decyzji. Rozwijając przyjęty pogląd, organ odwoławczy wskazał, że w prowadzonym postępowaniu w sprawie zmiany decyzji z dnia 13 marca 2008 r. czynności procesowe i rozważania organu I instancji skupiły się wyłącznie na badaniu zgodności wniosku z przepisami prawa materialnego tj. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, z pominięciem procedury administracyjnej zastrzeżonej wyłącznie do trybu określonego w art. 155 k.p.a. Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, co istotne w sprawie, przyczynkiem do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji, czemu nie zaprzecza w odwołaniu również skarżąca spółka, były udokumentowane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przekroczenia wielkości emitowanych do atmosfery gazów przez Terminal Asfaltów Drogowych w Ś., które zostały określone w decyzji Starosty L. z dnia 13 marca 2008r. nr [...]. Jak stwierdziła Spółka, (tu cytat:) - "W toku postępowania wnioskodawca podkreślał, że serie pomiarów wykonane w 2008 roku wykazały przekroczenia warunków emisji określonych w pozwoleniu. Przekroczenia te zostały potwierdzone podczas kontroli WIOS". W ocenie organu odwoławczego, decyzja administracyjna wydana w trybie art. 155 k.p.a. - w której dokonano by zmian w ilości (poprzez zwiększenie) emitowanych do atmosfery gazów nie może sankcjonować nowych okoliczności faktycznych, jakie wystąpiły w sprawie. Prawna możliwość zastosowania tego trybu uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Na potwierdzenie przyjętego stanowiska organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r. (sygn. akt. IISA/Wa 2325/06), zgodnie z którym nadzwyczajny tryb wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, jaki ustawodawca przewidział w art. 155 k.p.a., nie może prowadzić do sanowania takich działań strony, która składając swoje oświadczenie woli, czyni to z zamiarem wywołania określonych skutków prawnych. Odnosząc się do twierdzeń spółki, zgodnie z którymi w decyzji - pozwoleniu, o zmianę którego wnosiła, poziomy emisji gazów i pyłów do atmosfery prawdopodobnie zostały określone na zbyt niskim poziomie (co mogło być konsekwencją oparcia wielkości emisji określonej w pozwoleniu na jednej serii pomiarowej), organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia 13 marca 2008 r. została wydana przez Starostę L. również na podstawie art. 155 k.p.a. Organ orzeczeniem tym uchylił w całości decyzję tego organu z dnia 27 maja 2002 r. nr [...]oraz decyzję z dnia 29 listopada 2004 r. nr [...] - określające rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza dla B. Spółka z o.o. z siedzibą w K. ul. J. [...] - Terminal Asfaltów Drogowych w Ś. przy ul. L. [...]. Dowodzi to, że już wcześniej dopuszczalne poziomy emisji gazów i pyłów z Terminala, były weryfikowane w trybie art. 155 k.p.a. Organ odwoławczy przyjął przy tym, że prowadząc rozważania na temat stosowania w postępowaniu administracyjnym przepisu art. 155 k.p.a. nie sposób pominąć aspektu dotyczącego badania przez organ orzekający w tym trybie, interesu społecznego i słusznego interesu strony w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wobec tego uznano, że zmiana decyzji Starosty L. z dnia 13 marca 2008 r. leży w interesie strony tj. firmy A. Sp. z o. o. Natomiast zmiana przedmiotowej decyzji -pozwolenia na odprowadzanie zwiększonej ilości gazów do atmosfery, niż to określono w pozwoleniu, w ocenie Kolegium, stoi w sprzeczności z interesem społecznym. Pojęcie "interesu społecznego" - jest pojęciem niedookreślonym, które powinno być skonkretyzowane przez organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa proceduralnego, w szczególności zaś organ jest zobowiązany wyjaśnić treść tego pojęcia w konkretnym przypadku i udowodnić, iż taki interes przemawia przeciwko rozstrzygnięciu zgodnie z wnioskiem strony. W każdym przypadku bowiem, orzekający w sprawie organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli (zob. OSN 1994, Nr 9 poz. 181). Zdaniem organu odwoławczego w warunkach rozpatrywanej sprawy interes społeczny wyraża się przede wszystkim w dbałości o stan środowiska i jego ochronę. Natomiast przekroczenie przez Terminal Asfaltów Drogowych w Ś. standardów emisyjnych gazów i pyłów do atmosfery, co zostało potwierdzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, niewątpliwie naruszyło przepisy ochrony środowiska. Tak więc zmiana warunków pozwolenia w trybie art. 155 k.p.a., zdaniem organu odwoławczego, mogłaby oznaczać zgodę na funkcjonowanie instalacji, której eksploatacja powoduje wprowadzanie do powietrza substancji w ilości przekraczającej wartości dopuszczalne, a to niewątpliwie kłóciłoby się z interesem społecznym. Zgodnie bowiem z intencją ustawodawcy wyrażoną w przepisie art. 141 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska - "eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych. Oddziaływanie instalacji lub urządzenia nie powinno powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi".
W złożonej skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego A. D. zarzuciła: 1) naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zmiana decyzji Starosty L. z dnia 13 marca 2008 r. nie może sanować nowych okoliczności faktycznych, jakimi są przekroczenia dozwolonych poziomów emisji określonych w tej decyzji w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania o zmianę tej decyzji nastąpiło celem dostosowania dozwolonych poziomów emisji do faktycznych poziomów emisji, zgodnie ustaleniami poczynionymi z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska we W., Delegaturze w L. w trybie art. 367 ust. 2 ustawy Prawo Ochrony Środowiska oraz, że interes społeczny wyklucza zmianę decyzji Starosty L. z dnia 13 marca 2008 r. w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania o zmianę tej decyzji nastąpiło celem dostosowania dozwolonych poziomów emisji do faktycznych poziomów emisji, zgodnie ustaleniami poczynionymi z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska we Wrocławiu, Delegaturze w L., 2) naruszenie art. 141 w zw. z art. art. 3 pkt 28) lit. a), art. 3 pkt 34), art. 144 ust. 1, art. 308, art. 364 i art. 367 ust. 2 POŚ poprzez błędne przyjęcie, że A. narusza standardy emisyjne w sytuacji, gdy dla rodzaju instalacji prowadzonej przez A. (magazynowanie asfaltów) w Terminalu takie standardy emisyjne nie zostały dotychczas określone oraz, że zmiana decyzji Starosty L. z dnia 13 marca 2008 r. zgodnie z wnioskiem skarżącego mogłaby oznaczać zgodę na funkcjonowanie instalacji, której eksploatacja powoduje wprowadzanie do powietrza substancji w ilości przekraczającej wartości dopuszczalne oraz powodować pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, 3) naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w jej uzasadnieniu. Jest ona wprawdzie obszerna, ale pełnomocnik strony skarżącej nie podniósł w niej istotnych dla rozpoznawanej sprawy kwestii, które dałyby podstawę do uchylenia zapadłych w sprawie decyzji. Przede wszystkim chybionym jest zarzut naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 155 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na dokonaniu niewłaściwej subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowaną normę, gdyż przepis ten w postępowaniu o zmianę warunków pozwolenia na wprowadzenie do powietrza gazów i pyłów w ogóle nie mógł mieć zastosowania. Uszło uwadze, zarówno pełnomocnika strony skarżącej, jak również orzekającym w sprawie organom, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wprowadza odrębny od przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego tryb służący zmienianie pozwolenia na wprowadzenie do powietrza gazów i pyłów. Przewidziane w sprawie postępowanie winno toczyć się w oparciu o art. 192 POŚ, stanowiący unormowanie szczególne w stosunku do art. 155 k.p.a. Przepis art. 192 POŚ, nakazujący w przypadku zmiany warunków pozwolenia na wprowadzenie gazów i pyłów stosować odpowiednio przepisy o wydawaniu pozwolenia, jest bowiem tym przepisem szczególnym, do którego odsyła art. 163 k.p.a. Ten ostatni przepis uprawnia organ administracji publicznej do uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przewidują to przepisy szczególne. W tej sytuacji uznać należy, że art. 163 k.p.a. i wszelkie tryby wzruszania decyzji zawarte w przepisach szczególnych, do których przepis ten odsyła - w rozpatrywanym przypadku będzie to art. 192 POŚ, muszą być rozpatrywane w odniesieniu do art. 155 k.p.a. według klasycznego stosunku lex specialis do lex generalis (tak też W. Chróścielewski, A. Korzeniowska, Glosa do wyroku NSA z dnia 31 lipca 2002 r. II SA/Gd 441/00, OSP 2004/2/14). Wbrew zatem, wyrażonym w niniejszej sprawie poglądom, dotyczy to w przede wszystkim stanowiska organu odwoławczego, wynikający z dyspozycji art. 192 POŚ nakaz odpowiedniego stosowania w przypadku zmiany warunków pozwolenia na wprowadzenie do powietrza gazów i pyłów, przepisów o wydawaniu pozwolenia, wprowadza szczególne zasady na jakich można zmienić ostateczną decyzję, które to zasady mają pierwszeństwo przed uregulowanymi w rozdziale 13 Kodeksu postępowania administracyjnego trybami wzruszenia decyzji ostatecznej – w tym przepisem art. 155 k.p.a. Oceniając z przedstawionych pozycji wydane w sprawie rozstrzygnięcia zauważyć należy, że wprawdzie organ I instancji prowadził postępowanie wyjaśniające, którego zakres został zdeterminowany brzmieniem art. 184 ust. 2 pkt 1-18 POŚ i na tej podstawie żądał od spółki udzielenia wyjaśnień (m.in. wezwanie z dnia 12 stycznia 2010 r.), niemniej jednak interpretacja dokonanych w sprawie ustaleń przeprowadzona została już nie tylko na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony Środowiska, w tym art. 186 POŚ ale także na podstawie art. 155 k.p.a. Zastosowana w sprawie dwutorowość w załatwieniu wniosku spółki widoczna jest również w przywołanej przez organ I instancji podstawie prawnej decyzji z dnia 28 kwietnia 2010 r. Z kolei organ odwoławczy decyzją z dnia 26 lipca 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 155 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, że zmiana pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z instalacji kłóciłaby się z interesem społecznym, co stanowiło w ocenie organu odwoławczego wystarczającą podstawę do odmowy zamiany decyzji. Nie podzielając z przedstawionych już dotychczas powodów opisanego stanowiska, zauważyć przyjdzie, że zgodnie z art. 186 POŚ w związku z art. 192 POŚ odmowa zmiany pozwolenia na wprowadzenie do powietrza gazów i pyłów do powietrza może nastąpić wyłącznie w przypadkach wyczerpująco wyliczonych w tym przepisie tj. 1) gdy nie są spełnione wymagania, o których mowa w art. 141 ust. 2, art. 143 i art. 204 ust. 1, a w przypadku pozwolenia na wytwarzanie odpadów oraz pozwolenia zintegrowanego - także jeżeli zachodzą przesłanki odmowy określone w art. 18 ust. 3 pkt 1 i 2 lub art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach; 2) eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie dopuszczalnych standardów emisyjnych; 3) eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska; 4) wydanie pozwolenia byłoby niezgodne z programami działań, o których mowa w art. 17, 91 ust. 1 i art. 119 ust. 1; 5) wniosek dotyczy uprawnień wnioskodawcy objętych decyzją o cofnięciu lub ograniczeniu pozwolenia w przypadkach, o których mowa w art. 194 ust. 1 i art. 195 ust. 1 pkt 1, a nie minęły jeszcze 2 lata od dnia, gdy decyzja w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia stała się ostateczna; 6) eksploatacja instalacji położonej w granicach strefy przemysłowej powodowałaby naruszenie ustaleń zawartych w rozporządzeniu o jej utworzeniu. Lektura treści cytowanego przepisu oraz art. 155 k.p.a. w sposób jednoznaczny uwypukla zasadniczą różnicę pomiędzy nimi, a sprowadzającą się do odmiennych przesłanek, od których wystąpienia ustawodawca uzależnił możliwość zmiany ostatecznej decyzji. Decyzja wydana na podstawie art. 186 POŚ jest decyzją związaną, natomiast rozstrzygniecie przewidziane w art. 155 k.p.a. poprzez posłużenie się klauzulami ,,interesu społecznego" oraz ,,słusznego interesu strony" jest wydawane na zasadzie uznania administracyjnego. Nie może również ujść uwadze okoliczność, że przepis art. 186 w związku z art. 192 POŚ nie uzależnia zmiany warunków pozwolenia od zgody stron, jak to ma miejsce w przypadku trybu z art. 155 k.p.a. Przedstawione w tym miejscu różnice, co nie wymaga większego komentarza, w znaczący sposób wpływają na procesową pozycję podmiotu występującego z żądaniem zmiany warunków udzielonego pozwolenia. Wracając do podziału decyzji na związane oraz wydawane na zasadzie uznania administracyjnego, zwrócić należy uwagę na powszechnie wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd wskazujący, że wbrew literalnemu brzmieniu przepisu art. 155 k.p.a. zmianie lub uchyleniu w tym trybie nie może podlegać każda decyzja, na mocy której strona nabyła prawo lecz jedynie rozstrzygnięcie w sprawie, w której ustawodawca pozostawił organom administracji możliwość działania w ramach uznania administracyjnego choćby w ograniczonym zakresie (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1667/04, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 4 października 2004 r. w sprawie II SA/GI 261/07 oraz WSA we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie IV SA/Wr 643/10). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie decyzja – pozwolenie na wprowadzeniu do powietrza gazów i pyłów takiego waloru nie posiada. W sprawie rozstrzyganej na podstawie przepisu art. 186 POŚ nie ma miejsca na uznanie administracyjne i stąd tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. nie może służyć uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Z przedstawionych powodów Sad nie podziela wyrażonego w komentarzu do art. 192 POŚ poglądu K. Gruszeckiego, w którym komentator wskazuje, że z procesowego punktu wiedzenia zmiana decyzji odbędzie się w trybie art. 155 k.p.a., którego stosowanie w tej kategorii spraw przez ustawodawcę nie zostało wyeliminowane (zob. Komentarz do art. 192 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska [w:] K. Gruszecki, Komentarz, LEX, 2008, wyd. II). Nie podzielając prezentowanego stanowiska, przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że w przywołanej na jego poparcie glosie M. Pawłusiewicza do wyroku NSA z dnia 26 listopada 2001 r. (OSA 7/01, OSP 2003, z. 1, poz. 13), jej autor wprost wskazuje, że ustawa Prawo ochrony środowiska przewiduje poza trybem służącym ,,ograniczeniu pozwolenia" (art. 193 - 200 POŚ) także tryb ,,zmiany pozwolenia" (192 POŚ). Podkreślić również należy, że glosowany wyrok NSA z dnia 26 listopada 2001 r., którego lektura mogłaby wskazywać na dopuszczalność zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. w przypadku zmiany warunków pozwolenia, zapał w odmiennym stanie prawnym, w którym obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, a przede wszystkim orzeczenie sądowe dotyczyło możliwości zmiany warunków pozwolenia z mocą wsteczną. W orzecznictwie sądowym zapadłym już na gruncie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska za wykluczeniem art. 155 k.p.a. w postępowaniu o zmianę warunków pozwolenia (wówczas jeszcze na emitowanie hałasu) opowiedział się m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r. w sprawie II SA/Lu 1061/05.
Wyczerpując całość zagadnień związanych ze stosowaniem art. 192 POŚ i ograniczając się jedynie do zasygnalizowania problemu, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie nie dotyczyło zmiany terminu obowiązywania pozwolenia na wprowadzenie do powietrza gazów i pyłów, lecz zmiany jego warunków, należy zwrócić uwagę, że w judykaturze za stosowaniem art. 155 k.p.a. do zamiany terminu obowiązywania pozwolenia opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 607/10.
Podsumowując, kierując się brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z przedstawionych względów należało uznać, po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz decyzji Starosty L. w zakresie wskazanym na początku, że wskazane rozstrzygnięcia naruszają prawo, tj. art. 186 w związku z art. 192 POŚ oraz w związku 163 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co obliguje Sąd do wyeliminowania wydanych w sprawie decyzji z porządku prawnego.
Prowadząc zatem ponownie postępowanie, organ I instancji powinien raz jeszcze rozważyć żądanie spółki dotyczące zmiany warunków udzielonego pozwolenia uwzględniając przy tym brzmienie art. 186 w związku z art. 192 POŚ. Jednocześnie wziąć należy pod uwagę, że zawarte w art. 192 POŚ odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących wydawania pozwolenia odnosi się także do art. 185 POŚ. Dlatego też organ właściwy do załatwienia sprawy powinien dokonać powtórnych ustaleń dotyczących kręgu podmiotów będących stronami postępowania i na zasadzie art. 61 § 4 k.p.a. zawiadomić je o wszczęciu postępowania.
Z powyższych powodów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło