II SA/Wr 599/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-11-20

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do samowolnie wybudowanej wiaty, stwierdzając brak podstaw do nakazu rozbiórki i nakładając obowiązek wykonania określonych robót budowlanych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ponieważ budowa wiaty została zakończona przed wejściem w życie ustawy z 1994 r., co uzasadnia zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki do nakazu rozbiórki (art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.), a jedynie podstawy do nałożenia obowiązku wykonania zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanej wiaty na nieruchomości skarżącej. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że wiata została wybudowana w latach 1993-1994 bez wymaganego pozwolenia. Po przeprowadzeniu ekspertyzy technicznej, która wykazała nieprawidłowości w konstrukcji i odprowadzaniu wód opadowych, organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania robót i wyznaczył nowy termin. Skarżąca wniosła skargę, domagając się nakazu rozbiórki wiaty, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące daty budowy i zastosowania przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2014r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia inwestycji polegającej na budowie wiaty do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania B.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz. z dnia [...] r. Nr [...] r., którą nałożono na P.T. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia inwestycji polegającej na budowie wiaty na terenie nieruchomości o nr. 480/8 przy ul. [...] w B. do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 25 sierpnia 2014 r., w pozostałym zakresie zaś utrzymał ją w mocy. Powyższa decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym: W związku z pismem B.S. z dnia 21 sierpnia 2012 r. PINB w Dz. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy garażu oraz legalności budowy ściany murowanej między garażami P.T. i W.T. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B.. W dniu 10 maja 2013 r. organ pierwszej instancji dokonał oględzin w/w nieruchomości, w toku których ustalono, że pomiędzy garażem wybudowany jest mur o wysokości 2,1 m. Mur ten znajduje się pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i przy ul. [...] w B. i pełni funkcję ogrodzenia. Po stwierdzeniu, że wysokość przedmiotowego muru, który jest wybudowany między posesjami, a nie od strony miejsca publicznego, nie przekracza 2,20 m, PINB w Dz. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy garażu oraz legalności budowy ściany murowanej między garażami P.T. i W.T. na terenie nieruchomości przy i [...] w B. w części dotyczącej budowy ściany murowanej. W wyniku oprotestowania tej decyzji przez B.S. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do twierdzenia, że w wyniku wykonanych przez P.T. robót budowlanych powstała wiata oraz że prowadzenie dwóch odrębnych postępowań dotyczących budowy muru i wykonania zadaszenia byłoby zasadne jedynie w przypadku, gdyby w sposób jednoznaczny wykazano, że zadaszenie i mur nie są ze sobą konstrukcyjnie powiązane i nie stanowią całości architektoniczno-budowlanej. Mając powyższe na uwadze, PINB postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. Nr [...] poinformował, że przedmiotowe postępowanie będzie prowadzone w sprawie samowolnej budowy wiaty pomiędzy garażami na terenie nieruchomości o nr. 480/8 przy ul. [...] w B.. W dniu 16 stycznia 2014 r. organ pierwszej instancji przeprowadził zaś dowód z oględzin, w toku którego ustalono, że pomiędzy tylną ścianą garażu Państwa D. i W.T. a frontową ścianą garażu Państwa L. i P.T. wykonana jest wiata o wymiarach 5,30 m x 3,14 m. Boczne ściany wiaty utworzone są przez ściany istniejących garaży Państwa D. i W.T. i Państwa L. i P.T., ścianę tylną wiaty tworzy mur wybudowany pomiędzy nieruchomością Państwa T. a nieruchomością B.S.. Dach wiaty pokryty jest blachą trapezową. Konstrukcja dachu jest stalowa, z jednej strony wsparta na ścianie garażu Państwa T., z drugiej strony wsparta jest na pionowym stalowym słupku zamocowanym w gruncie. W wiacie wykonana jest betonowa posadzka. Ustalono, że P.T. wybudował przedmiotową wiatę ok. 1993-1994 r., a na jej budowę nie uzyskał pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczni budowlanej. Pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. PINB zwrócił się do Burmistrza Miasta B. z zapytaniem, czy teren, na którym znajduje się rzeczona wiata, zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę albo, czy przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę aniżeli wiata. Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. Burmistrz poinformował, że dla wymienionego obszaru brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ustalenia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określają przeznaczenie w/w działki jako terenu zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności. Następnie postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r. Nr [...] organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nałożył na P.T. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej samowolnie wybudowanej wiaty. W dniu 28 marca 2014 r. strona wypełniła w/w obowiązek, przedkładając opracowanie techniczne autorstwa mgra inż. K.B. wskazujące na następujące nieprawidłowości dotyczące wybudowanej wiaty: przekrój istniejącej rynny (100 mm) i rury spustowej (80 mm) odprowadzających wody opadowe z wiaty jest niewystarczający, istniejący pilaster murowany o wymiarach 30 x 30 cm z cegły pełnej stanowi podparcie dla istniejącej płatwi na zbyt małej powierzchni przylegania, płatew środkowa zadaszenia (dotychczas pojedynczy ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm) nie posiada wystarczającego przekroju do przeniesienia występujących obciążeń od śniegu i wiatru. Autor rzeczonego opracowania technicznego zalecił wykonanie wskazanych w opracowaniu robót budowlanych w celu wyeliminowania nieprawidłowości, niemniej podkreślił, że zastosowane do budowy obiektu materiały budowlane jak również jego aktualny stan techniczny pozwalają na jego bezpieczne użytkowanie po wykonaniu wskazanych w opracowaniu robót budowlanych. W tak kształtującym się stanie faktycznym PINB w Dz. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] nałożył na P.T. obowiązek wykonania - w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. następujących robót budowlanych, celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem: 1. wzmocnienie przekroju płatwi środkowej poprzez zdublowanie jej istniejącego przekroju (dotychczas pojedynczy ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm, docelowo podwójny ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm), 2. podmurowanie istniejącego pilastra murowanego (wymiary 30 x 30cm) z cegły pełnej, w celu uzyskania odpowiedniego podparcia dla płatwi skrajnej (na całej powierzchni przylegania), 3. zwiększenie przekroju istniejącej rynny (ze 100 mm do 120 mm) i rury spustowej (z 80 mm do 100 mm) w celu skutecznego odprowadzania wód opadowych. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B.S., podnosząc, że w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r. wyraźnie zwracała się o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy ściany garażu oraz wiaty pod kątem zachowania odległości od granicy jej posesji. Ściany te postawione są na podmurówce, która przekracza granicę jej działki, a okap oraz rynna znajdują się około 30 cm nad posesją odwołującej. Również dachy obydwu obiektów są ze spadkiem w stronę jej posesji. Odwołująca występowała w piśmie z dnia 29 listopada 2012 r. o powołanie biegłego z zakresu geodezji, lecz do dnia dzisiejszego nie dokonano tego, a Inspektor zapytany o zajęcie stanowiska - milczy. Strona oświadczyła, że nie interesuje jej, czy w/w obiekty są wykonane z właściwych materiałów, czy Pan T. posiada zezwolenie na budowę, czy budowa wiaty była budowana w latach 1993-1995. Zdaniem odwołującej Pan T. powinien udowodnić, kiedy była wiata budowana, bo według posiadanej wiedzy ta budowa była po roku 1995. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom odwołania PINB przeprowadził w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadził niezbędny materiał dowodowy, w świetle którego prawidłowo ustalił stany faktyczny. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt wybudowania w latach 1993-1994 przez P.T. na terenie nieruchomości nr 480/8 wiaty bez uzyskania zgodny właściwego organu. Powyższe ustalenia zdecydowały, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228 ze zm.), a to z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku, i to niezależnie, czy roboty budowlane wykonane były podczas jej obowiązywania, czy też wcześniej, gdyż w ustawie tej brak podobnego przepisu przejściowego jak cytowany powyżej art. 103 ust. 2. Zasadnie zatem – zdaniem DWINB - PINB w Dz. w pierwszej kolejności dokonał oceny przesłanek wynikających z art. 37 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r.. Zgodnie z art. 37 ust. 1 obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, 2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie stwierdzając okoliczności obligujących do wydania nakazu rozbiórki, prawidłowo – zdaniem DWINB - organ pierwszej instancji dokonał badania sprawy pod kątem zaistnienia podstaw do wydania decyzji opartej na art. 40 w/w ustawy, zgodnie z którym organ winien nałożyć obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenia inwestycji do zgodności z przepisami. Uwzględniając powyższe, prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że w celu doprowadzenia do stanu zgodności z prawem wiaty usytuowanej na teren nieruchomości nr 480/8 niezbędne jest nałożenie na inwestora obowiązku wzmocnienia przekroju płatwi środkowej poprzez zdublowanie jej istniejącego przekroju, podmurowania istniejącego pilastra murowanego z cegły pełnej, w celu uzyskania odpowiedniego podparcia dla płatwi skrajnej oraz zwiększenia przekroju istniejącej rynny w celu skutecznego odprowadzania wód opadowych. Jak bowiem wynika ze znajdującej się w materiale dowodowym ekspertyzy technicznej wiaty opracowanej przez mgra inż. K.B. w obrębie rzeczonego obiektu budowlanego występują następujące nieprawidłowości: przekrój istniejącej rynny (100 mm) i rury spustowej (80 mm) odprowadzających wody opadowe z wiaty jest niewystarczający, istniejący pilaster murowany o wymiarach 30 x 30 cm z cegły pełnej stanowi podparcie dla istniejącej płatwi na zbyt małej powierzchni przylegania, płatew środkowa zadaszenia (dotychczas pojedynczy ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm) nie posiada wystarczającego przekroju do przeniesienia występujących obciążeń od śniegu i wiatru. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że w przedłożonym opracowaniu technicznym autor wskazał, iż przedmiotowa wiata będąc obiektem zrealizowanym pomiędzy dwoma istniejącymi garażami nie pogarsza warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia, przylegając do obiektów o podobnym charakterze, nie powoduje też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia i nie zakłóca istniejącego układu komunikacji. Wiata pozostaje też bez wpływu na użytkowanie sąsiedniej nieruchomości stanowiącej własność B.S. ze względu na fakt, że działka, na której została usytuowana, oraz nieruchomość odwołującej są oddzielone od siebie murem ogrodzeniowym. Podkreślono również, że przedmiotowe opracowanie zostało wykonane przez osobę posiadającą zgodnie z art. 13 ust. 4 oraz art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego stosowne uprawnienia budowlane i będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, która to osoba w świetle art. 12 ust. 6 tej ustawy jest odpowiedzialna za wykonywanie tej funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy. Organ nadzoru budowlanego nie może kwestionować uprawnień posiadanych przez autora oceny technicznej, w związku z tym jej wynik należy uznać za miarodajny i wiarygodny. Natomiast odwołująca nie wskazała jakichkolwiek dowodów, które podważałyby fachowość osoby sporządzającej ten dokument albo poddawały w wątpliwość poprawność wynikających z niego ustaleń. W związku z tym, dopóki moc dowodowa danego dokumentu nie została obalona, organ administracyjny ma obowiązek uwzględnienia jego treści przy rozstrzyganiu danej sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 46/11, niepubli.). Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, DWINB wyjaśnił, że wybudowana wiata nie jest budynkiem, dlatego do obiektu tego nie można zastosować przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczących usytuowania budynku względem granic z sąsiednimi działkami. Odnośnie zaś zarzutu, że wiata została wybudowana po 1995 r., organ odwoławczy wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 16 stycznia 2014 r. P.T. zeznał, że ścianę od strony nieruchomości B.S. wybudował ok. 1993 r., a zadaszenie - w latach 1993-1994. Odwołująca, która uczestniczyła w tych oględzinach, nie wniosła uwag co do daty budowy wiaty. Co się zaś tyczy naruszenia przez P.T. granicy działki odwołującej, wskazano, że w toku postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie mogą zajmować się kwestią naruszenia granicy działek przy realizacji inwestycji. Jeśli w toku realizacji inwestycji nastąpi naruszenie granicy działek, to dochodzenie roszczeń z tym związanych może nastąpić wyłącznie w drodze postępowania cywilnego. Ponadto, organy nadzoru budowlanego nie posiadają żadnych uprawnień do określania przebiegu granicy działek oraz wydawania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego z tego powodu, że inwestycja wykracza poza granice działki inwestora, naruszając prawo własności właściciela działki sąsiedniej. Wszelkie nakazy wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego odnosić się mogą wyłącznie do wykonanych robót, a nie ewentualnych wywodzących się z nich szkód na terenie sąsiednich nieruchomości. Usunięcia powstałych w efekcie szkód czy zadośćuczynienia za nie osoba poszkodowana dochodzić bowiem może przed właściwym sądem powszechnym, do którego właściwości należą tego typu kwestie lub na drodze bezpośrednich polubownych negocjacji zmierzających do ich naprawienia. Przy czym zauważono, że organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do zainicjowania postępowania sądowego na gruncie prawa cywilnego. Organ odwoławczy uznał, że PINB w Dz. biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, wyznaczył stronie zobowiązanej termin wystarczający do wykonania wszystkich obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji, niemniej jednak mając na uwadze, że termin ten biegnie na przyszłość i z reguły od daty, w której decyzja zawierająca nakaz stała się ostateczna, uzasadnione w niniejszej sprawie jest przesunięcie terminów o okres trwania postępowania odwoławczego.  Z decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. nie zgodziła się B.S., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 85 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego daty wybudowania wiaty przez P.T. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez niezastosowanie tych przepisów w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe podstawy, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie nakazu rozbiórki wiaty, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych fotografii i nagrań video oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa. Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ odwoławczy w zakresie daty wybudowania przez P.T. wiaty. Organ ten przyjął błędnie, że wiata została postawiona przed rokiem 1994, pomijając przy tym jej twierdzenia, że wiata ta była postawiona po roku 1995 - około roku 2000. Organ przyjmując za prawdziwą wersję P.T., nie wykorzystał przy tym wszystkich dostępnych instytucji procesowych, tj. np. wysłuchanie stron. Skarżąca została przez to pozbawiona możliwości udowodnienia prawdziwości swoich twierdzeń co do daty budowy wiaty. Nie mogła przedstawić między innymi fotografii wykonanych 25 grudnia 1993 r., na której widać, że przedmiotowa wiata nie istnieje, czyli była postawiona później. Dla porównania stanu faktycznego skarżąca załączyła do skargi również fotografię tego samego miejsca wykonaną w roku 2014. Poza tym skarżąca dysponowała cały czas nagraniem video z uroczystości rodzinnej z maja 1996 r., na którym również widać, że w miejscu, gdzie dziś stoi przedmiotowa wiata, nic nie było wybudowane. W konsekwencji naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego organ drugiej instancji błędnie ustalił stan faktyczny. Skutkowało to nieprawidłowym zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego. Organ drugiej instancji, podzielając pogląd organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie zastosował przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a mianowicie art. 37 ust. 1. W przypadku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego należało zaś zastosować przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z 7 lipca 1994 r., a mianowicie art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2006 r.) i nakazać rozbiórkę wiaty jako wybudowanej bez pozwolenia budowlanego. Ówcześnie obowiązujące normy zawarte nie pozwalały na stawianie bez pozwolenia budowlanego wiat o powierzchni większej niż 10 m2. W przypadku postawienia takiej wiaty bez pozwolenia budowlanego właściwy organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Wiata wybudowana przez P.T. ma powierzchnię 16,662 m2 (5,4 m na 3,14 m). Mając na uwadze powyższe, skarżąca wskazała, że w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, bowiem – jak wskazano wyżej - organ drugiej instancji dokonał naruszenia wyżej przytoczonych przepisów postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. O ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy skarżąca wniosła ze względu na fakt, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały naruszone ani przepisy procedury administracyjnej, ani przepisy prawa materialnego, co powoduje że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Tym bardziej nieuzasadnione jest żądanie skargi stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na fakt, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228 ze zm.). Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie zaś z ust. 2 powyższego artykułu przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania jest – jak wynika z postanowienia PINB w Dz. z dnia 20 grudnia 2013 r. Nr [...] - samowolna budowa wiaty pomiędzy garażami Pana T. i Pana T., na terenie nieruchomości o nr. 480/8 przy ul. [...] w B.. Podczas przesłuchania w dniu 10 października 2012 r. zapisano oświadczenie P.T., że 19 lat temu bez żadnych pozwoleń przedłużył ścianę garażu w stronę garażu p. T. i zadaszył powstałą wiatę. W dniu 6 czerwca 2013 r. przeprowadzono oględziny, w protokole z których Pan T. wyjaśnił, że zadaszenie wykonał w 1993 r., na które nie uzyskał żadnego pozwolenia. Protokół ten skarżąca podpisała bez żadnych uwag. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 16 stycznia 2014 r. P.T. wyjaśnił, że w 1993 r. wykonał posadzkę betonową, zaś zadaszenie później ok. 1993-1994 r.. Na wykonanie tych robót nie uzyskał żadnych pozwoleń. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że słusznie organy zastosowały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, bowiem wykonanie wiaty nastąpiło w latach 1993-1994 r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (przed dniem 1 stycznia 1995 r.). Okoliczności faktyczne sprawy wypełniają więc dyspozycję powołanego wyżej art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. To zaś czyni zarzuty skargi naruszenia art. 7 i art. 85 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane niezasadnymi. Zdaniem Sądu organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie w sposób wszechstronny wyjaśniły okoliczności sprawy i podjęły wszelkie czynności pozwalające na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego oraz merytoryczne załatwienie sprawy. Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń zawartych w skardze, należy zauważyć, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego w ogóle nie podnosiła kwestii daty wybudowania wiaty. Mało tego, skarżąca w odwołaniu oświadczyła, że nie interesuje jej, czy w/w obiekty są wykonane z właściwych materiałów, czy Pan T. posiada zezwolenie na budowę oraz czy budowa wiaty była budowana w latach 1993-1995., zaś wyraźnie zwracała się o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy ściany garażu oraz wiaty pod kątem zachowania odległości od granicy jej posesji. Tym samym zarzut pominięcia jej twierdzenia, że wiata była postawiona po roku 1995, tj. około roku 2000, jest niezasadny. Przy czym, organ wyjaśniając stan faktyczny sprawy, w tym m.in. czas, w którym została wykonana wiata, wykorzystał wszystkie – wbrew twierdzeniu skarżącej - dostępne instytucje procesowe, w tym przede wszystkim dowód w przesłuchania stron. W kwestii zaś żądania przeprowadzenia dowodów z załączonej do skargi fotografii i nagrań video, należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z literalnego brzmienia przepisu w/w art. 106 § 3 wynika, że sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. W praktyce sąd przeprowadzi dowód z dokumentu, gdy poweźmie wątpliwości w kwestii konkretnego elementu stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji, czyli jego zgodności ze stanem rzeczywistym, co oznaczać będzie tym samym również brak jego pełnego wyjaśnienia. O istotnych wątpliwościach w rozumieniu powyższego przepisu można mówić wtedy, gdy niewyjaśnione i sporne pozostają merytoryczne elementy stanu faktycznego (zob. A. Hanusz, op. cit., s. 52 i powołany tam wyrok NSA z dnia 21 lipca 2006, sygn. akt II OSK 819/09, publ. LEX nr 746915). Przy czym ocena, czy fakt mający być przedmiotem dowodu jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości należeć będzie z konieczności do uznania sądu. "Sąd nie musi przeprowadzić dowodu zgłoszonego przez stronę, jeżeli uzna, że okoliczności sporne są dostatecznie wyjaśnione" (H. Dolecki, Stosowanie przepisów procedury cywilnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ZNSA 2010, nr 5-6, s. 96-97). W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia wątpliwości w kwestii wykonania wiaty, a na tę okoliczność miał zostać przeprowadzony dowód z fotografii i nagrań video. Ponadto należy zwrócić uwagę, że skarżąca domaga się zastosowania art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. i to w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2006 r.. Jednakże w sytuacji, gdyby roboty budowlane polegające na postawieniu wiaty zostały wykonane po dniu 1 stycznia 1995 r., tj. po dniu wejścia w życie w/w ustawy, to w sprawie nie mogły by zostać zastosowane w/w przepisy, bowiem organy orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dniu podejmowania decyzji. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ pierwszej instancji przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, zwrócił się pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. do Burmistrza Miasta B. z zapytaniem, pod jakiego rodzaju zabudowę jest przeznaczony teren, na którym znajduje się wybudowana wiata. Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. Burmistrz poinformował, że dla wymienionego obszaru brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ustalenia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określają przeznaczenie w/w działki jako terenu zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności. W wykonaniu zaś postanowienia z dnia 5 lutego 2014 r. Nr [...] P.T. przedłożył w dniu 28 marca 2014 r. "Ekspertyzę techniczną" dotyczącą stanu technicznego zadaszonej wiaty, w której dokonano: oceny, czy wykonane roboty budowlane powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia konstrukcji technicznej budynku; ocenę zgodności wykonanych robót budowlane z przepisami techniczno-budowlanymi; ocenę możliwości bezpiecznego użytkowania wiaty oraz ewentualnej oceny zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W przedłożonej ekspertyzie wskazano, że przedmiotowa wiata, będąc obiektem zrealizowanym pomiędzy dwoma istniejącymi garażami, nie pogarsza warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia, przylegając do obiektów o podobnym charakterze, nie powoduje też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia i nie zakłóca istniejącego układu komunikacji. Wiata pozostaje też bez wpływu na użytkowanie sąsiedniej nieruchomości (właściciel B.S.) ze względu na fakt, że działki są oddzielone od siebie murem ogrodzeniowym. W ekspertyzie wskazano na następujące nieprawidłowości dotyczące wybudowanej wiaty: 1) przekrój istniejącej rynny (100 mm) i rury spustowej (80 mm) odprowadzających wody opadowe z wiaty jest niewystarczający i należy zwiększyć przekrój rynny do 120 mm, as rury spustowej do 100 mm w celu skutecznego odprowadzania wód opadowych, 2) istniejący pilaster murowany (wymiary 30 x 30 cm) z cegły pełnej stanowi podparcie dla istniejącej płatwi na zbyt małej powierzchni przylegania i należy go podmurować, aby zapewnić odpowiednią powierzchnię podparcia, 3) płatew środkowa zadaszenia (pojedynczy ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm) nie posiada wystarczającego przekroju do przeniesienia występujących obciążeń od śniegu i wiatru, w celu zapewnienia odpowiedniej naośności w/w płatwi należy zwiększyć jej przekrój poprzez zdublowanie istniejącego jej przekroju (docelowo podwójny ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm). Jako niezbędne roboty, które należy wykonać celem doprowadzenia wykonanej wiaty do stanu zgodnego z prawem, wskazano: 1) wzmocnienie przekroju płatwi środkowej poprzez zdublowanie istniejącego jej przekroju (dotychczas pojedynczy ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm, docelowo podwójny ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm), 2) podmurowanie istniejącego pilastra murowanego (wymiary 30 x 30 cm) z cegły pełnej, w celu uzyskania odpowiedniego podparcia dla płatwi skrajnej (na całej powierzchni przylegania), 3) zwiększenie przekroju istniejącej rynny (z 100 mm do 120 mm) i rury spustowej (z 80 mm do 100 mm) w celu skutecznego odprowadzania wód opadowych. Biorąc powyższe pod uwagę, organy prawidłowo stwierdziły, że w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. o nakazie rozbiórki, ale istnieją podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 40 w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Taka decyzja Nr [...] została podjęta przez PINB w Dz. w dniu [...] r., którą nałożono na P.T., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami, obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. następujących robót: 1) dokonać wzmocnienia przekroju płatwi środkowej poprzez zdublowanie jej istniejącego przekroju (dotychczas pojedynczy ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm, docelowo podwójny ceownik zimnogięty 50 x 100 x 3 mm), 2) podmurować istniejący pilaster murowany (wymiary 30 x 30 cm) z cegły pełnej, w celu uzyskania odpowiedniego podparcia dla płatwi skrajnej (na całej powierzchni przylegania), 3) zwiększyć przekrój istniejącej rynny (z 100 mm do 120 mm) i rury spustowej (z 80 mm do 100 mm) w celu skutecznego odprowadzania wód opadowych. Uwzględniając powyższe rozważania, należało stwierdzić, że organ odwoławczy słusznie podjął decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, uznając je za uzasadnione i zgodne z przepisami Prawa budowlanego, wyznaczając jedynie nowy termin realizacji nałożonych nim obowiązków. Z braku zatem uzasadnionych podstaw Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. k.g.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło