II SA/Wr 6/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J K i G K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej ustawienie przenośnych kontenerów przeznaczonych na pawilon wystawienniczy wyrobów kamieniarskich, budowę niezbędnej infrastruktury technicznej oraz zagospodarowanie terenu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 3 grudnia 2011 r. skarżące zwróciły się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentując swój wniosek wskazały, że wykonanie decyzji SKO rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem od kwietnia 2010 r. inwestor rozpoczął prace budowlane, które prowadzone były bez żadnego nadzoru i zgody Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego we Wrocławiu. Został wycięty nielegalnie istniejący zielony żywopłot, stanowiący ogrodzenie, przez co naruszono Ustawę o ochronie przyrody. Pomimo postanowień PINB o wstrzymaniu prac budowlanych i zabezpieczeniu obiektu przed dostępem osób trzecich inwestor nie wykonał tego obowiązku. Nadal rozbudowuje swój nielegalny zakład nagrobkowy i prowadzi działalność rzemieślniczo - handlową. Przez nawiezienie ton gruzu niewiadomego pochodzenia doszło do podwyższenia terenu o około 0,5 m i spływająca z tych działek woda spowodowała zalewanie sąsiednich domów. Powstały szkody materialne. Inwestor, występując do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego, składa niewiarygodne dokumenty. Jego przedsiębiorstwo to zwykły zakład nagrobkowy, gdzie odbywa się cięcie i szlifowanie płyt kamiennych, powodujące wydzielanie się hałasu i kurzu, co jest wyjątkowo uciążliwe dla mieszkańców. W trakcie wykonywanych prac budowlanych inwestor nie uwzględnia ochrony środowiska na obszarze prowadzonych prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni (wycięto ją całkowicie), co sprzeczne jest z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia dla krzyckiego zespołu dzielnicowego. Inwestor postawił bez zezwolenia pod ogrodzeniem skarżących toaletę typu "toi toi". Według autorek wniosku, prawdopodobnie w kwietniu 2011 r. doszło do popełnienia przestępstwa z art.270 § 1 kk poprzez "zmianę" mapy zasadniczej na potrzeby inwestora, na której "zniknął" żywopłot, a pojawiło się nielegalne ogrodzenie i nielegalny pawilon. Dotychczasowe działania inwestora pokazały, że nie ma on zamiaru respektować decyzji i postanowień organów budowlanych i nie liczy się ze skutkami wyrządzonych szkód przez dalszą rozbudowę inwestycji będącej samowolą budowlaną. Wyrządzone do tej pory szkody na rzecz mieszkańców trudne są do odwrócenia, zaś przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Miejski może wydać decyzję pozytywną dla inwestora, która w sposób jednoznaczny zalegalizuje samowolę budowlaną, przez co pogłębi jeszcze szkody majątkowe i niemajątkowe oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla skarżących i ich rodzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Wypada nadto podkreślić, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt II FSK 136/09) przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że zaskarżone orzeczenie nie ma cech wykonalności, gdyż nie uprawnia inwestora do podjęcia realizacji projektu inwestycyjnego, a stanowi jedynie kasatoryjne rozstrzygnięcie wobec orzeczenia stanowiącego konieczny warunek dla przyszłego postępowania inwestora podejmowanego w ramach przepisów prawa budowlanego. Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżących, ani na inwestora nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. W rezultacie takiego rozstrzygnięcia rodzi się jedynie konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. Zatem decyzja ta nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie może do niej mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uchylającej decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, sprowadzałoby się zatem do zawieszenia mocy skarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych. Jak już bowiem wspomniano, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy bowiem jedynie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania, bądź dobrowolnie, bądź przymusowo i tego wykonania wymagają (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II OSK 2059/09; z dnia 3 września 2009r., sygn. akt II OZ 740/09; z dnia 16 listopada 2005r., sygn. akt II OZ 962/05; wszystkie dostępnie w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia