II SA/Wr 604/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-01-12

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zatwierdzić projekt podziału nieruchomości z urzędu, jeśli jest on niezbędny do realizacji celu publicznego, nawet jeśli jedna z wydzielonych działek nie przylega bezpośrednio do drogi publicznej, a dostęp zapewniony jest poprzez ustanowienie służebności drogowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości z urzędu jest dopuszczalne, gdy jest on niezbędny do realizacji celu publicznego, zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a dostęp do drogi publicznej dla wydzielonych działek jest zapewniony poprzez ustanowienie służebności drogowych. Organ administracji nie może odmówić zatwierdzenia podziału, jeśli jest on zgodny z planem miejscowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości należącej do skarżącego. Podział miał na celu wydzielenie działki pod budowę wału przeciwpowodziowego, zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów, błędy na mapie, brak dostępu do drogi publicznej dla jednej z działek oraz niezgodność lokalizacji wału z wcześniejszymi ustaleniami. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po tym, jak organy administracji obu instancji zatwierdziły podział.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości gruntowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 93 ust. 1, 4 i 5, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 3 pkt 1 i art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie przeciwpowodziowego wału K. we W. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. (Dz.Urz. Województwa D. z [...] r. Nr [...] , poz.[...] ), art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663) oraz na podstawie uchwały Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu geodezji i kartografii oraz gospodarki nieruchomościami (Dz.Urz. Województwa D. z [...] r. Nr[...] , poz.[...] ) Dyrektor Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. działając z urzędu zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej przy ul. N., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu P. jako działka nr[...] , AM-[...] o powierzchni 1,2214 ha, stanowiącej własność M. T., w wyniku którego powstały następujące działki gruntu: - działka nr [...] AM-[...] o powierzchni 0,1707 ha, - działka nr [...] AM-[...] o powierzchni 1,0507 ha razem 1,2214 ha. W osnowie decyzji organ upoważniony orzekł również, że podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem ustanowienia przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału odpowiednich służebności drogowych zapewniających projektowanej działce nr [...] AM-[...] dostęp do drogi publicznej, a ponadto wskazał, że sposób podziału został określony na mapie z projektem podziału nieruchomości w skali 1:500, która stanowi integralną część decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podał, że objęta podziałem i opisana w osnowie decyzji nieruchomość znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie przeciwpowodziowego wału K. we W. i przeznaczona jest w części pod wał przeciwpowodziowy, oznaczony na rysunku planu symbolem WPP, gdzie dopuszcza się ruch pieszy i rowerowy na koronie wału oraz drogę służbową i w pasie 5 m od podstawy wału, a w części pod uprawy rolne i w funkcji uzupełniającej pod ogrody działkowe, gdzie ustala się zakaz trwałej zabudowy, oznaczone na rysunku planu symbolem R1. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z zapisem § 2 uchwały Rady Miejskiej W. Nr [...] , wcześniej powoływanej, celem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego tym aktem jest przeznaczenie terenu pod budowę wału przeciwpowodziowego na K. oraz określenie zasad zagospodarowania terenów przyległych do niego. Zgodnie z zapisem § 7 ww. planu, dla terenu oznaczonego na rysunki symbolem WPP ustala się przeznaczenie podstawowe - wał przeciwpowodziowy. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, że stosownie do art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celu publicznego, jakim jest budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Organ pierwszej instancji uznał, iż podział nieruchomości jest niezbędny do realizacji celu publicznego, jakim jest wydzielanie działki gruntu nr [...] AM [...] przeznaczonej pod budowę wału przeciwpowodziowego i dlatego postanowił wszcząć postępowanie administracyjne o podział z urzędu. W toku tego postępowania Prezydent W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. pozytywnie zaopiniował zaproponowany wstępny projekt podziału nieruchomości -działki nr [...] AM [...] obręb P., jako zgodny z ustaleniami w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. (Nr[...]), wydanym po rozpatrzeniu zażalenia M. T., który następnie zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 30 kwietnia 2009r. (sygn. akt II SA/Wr 45/09). W związku z tym – jak wskazał organ orzekający – postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r. (Nr[...]) stało się podstawą do wykonania projektu podziału nieruchomości. W zakończeniu uzasadnienia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wobec tego, iż działka nr [...] AM [...] nie ma dostępu do drogi publicznej, dostęp ten zapewniony będzie poprzez ustanowienie odpowiednich służebności drogowych przy zbywaniu wydzielonych działek gruntu, co jest zgodne z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dlatego podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału, zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe zapewniające dostęp do drogi publicznej, zgodnie z § 13 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Warunek ten jest integralną części decyzji podziałowej. Organ pierwszej instancji uznał, że granice podziału nieruchomości wynikają z postanowienia Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. opiniującego pozytywnie proponowany podział nieruchomości, jako zgodny z ustaleniami w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od decyzji opisanej powyżej odwołanie wniósł M. T., zarzucając w nim, że trasa wału została "narzucona" przez Gminę W., na co wskazuje prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2006 r. (IV SA/Wa 2408/05), który nie jest respektowany przez Gminę. Ponadto – zdaniem odwołującego się podział jest "nieaktualny", ponieważ na wniosek inwestora Marszałek Województwa D., decyzją z dnia [...]r., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego dla zadania "Wał przeciwpowodziowy na Osiedlu K.we W. - w związku ze zmianą lokalizacji wału". M. T. zarzucał też "błędy" na mapie stanowiącej załącznik do decyzji, zawyżenie powierzchni działki przeznaczonej pod realizację wału oraz błędy w oznaczeniu klasy gleboznawczej gruntów. Podał, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz na załączonej mapie podziału brak jest wykazania służebności drogowej do jego działki. Wskazał również na naruszenie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 12, poz. 1266 ze zm.), ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) "oraz innych ustaw". Ponadto zarzucił, że decyzja rażąco narusza przepisy postępowania: art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 75 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium podało, że zasady oraz tryb dokonywania podziałów nieruchomości zostały określone w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, wcześniej powoływanej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, wskazanego powyżej. Wyjaśniło również, że stosownie do przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 powoływanej ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych, a celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest m.in. budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Następnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), rozmieszczenie inwestycji celu publicznego następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Na obszarze, gdzie znajduje się przedmiotowa nieruchomość, aktualnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie przeciwpowodziowego wału K. we W., zatwierdzony przez Radę Miejską W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. Nieruchomość staje się zatem niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu inwestycji celu publicznego określonych w tym planie. W tej sytuacji zostaje spełniona przesłanka wskazana w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy, warunkująca możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu (np. 'wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2008 r, I OSK 410/07, LEX nr 453975). Kolegium zwróciło też uwagę, że skoro w obowiązującym planie miejscowym obszaru w rejonie przeciwpowodziowego wału K. we W. część przedmiotowej nieruchomości została przeznaczona pod lokalizację wału przeciwpowodziowego (czyli inwestycję, która niewątpliwie spełnia kryteria celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy), to organ administracyjny pierwszej instancji mógł wszcząć z urzędu postępowanie zmierzające do dokonania geodezyjnego podziału nieruchomości. Ponadto zgodnie z przepisem art. 93 ust. 1 ustawy, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, przy czym stosownie do art. 93 ust. 2 ustawy, zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości - o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy - jest poprzedzone postanowieniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, który opiniuje wstępny projekt podziału co do zgodności z ustaleniami planu miejscowego, a jak wynika z akt sprawy Prezydent W. ostatecznym i prawomocnym postanowieniem z dnia [...]r. (Nr[...]), zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie przeciwpowodziowego wału K. we W. W ocenie organu odwoławczego do ostatecznego postanowienia podziałowego – tak jak do decyzji - powinno się stosować zasadę domniemania mocy obowiązującej indywidualnego aktu administracyjnego (art. 16 § 1 kpa). Wymaga bowiem podkreślenia, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest rozstrzygnięciem merytorycznym. Rozstrzyga bowiem o materialnoprawnej przesłance dokonania podziału, jaką jest zgodność z ustaleniami planu miejscowego lub spełnienie warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że zmiana lub uchylenie ostatecznego postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości może nastąpić jedynie w trybach nadzwyczajnych weryfikacji postanowień. Ostateczne postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest wiążące nie tylko dla stron tego postępowania, ale przede wszystkim dla organu administracyjnego, który je wydał, a zarazem który jest właściwy do wydania decyzji podziałowej, dlatego Kolegium, podobnie jak organ pierwszej instancji, jest związane treścią ostatecznego postanowienia podziałowego, co do sposobu planowanego podziału nieruchomości, w tym również areału projektowanych działek gruntu. W dalszej części uzasadnienia Kolegium podało, że jego zdaniem organ administracyjny pierwszej instancji spełnił drugi merytoryczny warunek podziału, jakim jest zagwarantowanie wszystkim wydzielonym działkom gruntu dostępu do drogi publicznej. Chociaż bezspornie planowana do wydzielenia działka gruntu nr [...] nie przylega bezpośrednio do żadnej drogi publicznej, niemniej jak wynika z uzasadnienia decyzji - stosownie do treści art. 93 ust. 3 ustawy - komunikacja taka będzie zapewniona w sposób pośredni, poprzez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej, a organ administracyjny pierwszej instancji - stosownie do wymogu wynikającego z treści § 13 rozporządzenia, w związku z art. 99 ustawy - zawarł w osnowie kwestionowanego rozstrzygnięcie obligatoryjną w takiej sytuacji klauzulę, że podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonych w wyniku podziału działek gruntu wzmiankowana służebność zostanie ustanowiona. Powyższy zapis decyzji podziałowej gwarantuje każdorazowemu właścicielowi przedmiotowej nieruchomości, że w przypadku ewentualnego zbycia działki wydzielonej pod realizację celu publicznego, powstała po podziale działka nr [...] będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej, zagwarantowany ustanowieniem ograniczonego prawa rzeczowego. W zakończeniu uzasadnienia Kolegium stwierdziło, że kwestionowana decyzja respektuje wszelkie wymogi formalne co do obligatoryjnych elementów jej struktury, w tym wynikające z treści § 9 oraz § 13 rozporządzenia. Dotyczy to również mapy z projektem podziału, która jest integralnym załącznikiem decyzji. Ponadto postępowanie przed organem pierwszej instancji przeprowadzono z poszanowaniem reguł procedury, w tym - statuowanej w art. 10 kpa - zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów odwołującego się Kolegium uznało, że nie zasługiwały one na uwzględnienie, a w przeważającej mierze w ogóle nie dotyczyły meritum postępowania podziałowego. Zwróciło przy tym uwagę, że zarzuty M. T. skupiły się na przebiegu wału przeciwpowodziowego i podkreśliło, że konkretna lokalizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego została przesądzona (jak stwierdził odwołujący się - "narzucona") w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który z mocy art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest aktem prawa miejscowego i jako taki zawiera ustalenia powszechnie obowiązujące na terenie objętym jego zasięgiem. Wiąże on właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych położonych na jego obszarze, dopóki nie zostanie zmieniony, a organy orzekające w przedmiocie podziału nie mają prawa kwestionowania czy modyfikowania przewidzianych tam linii rozgraniczających teren przeznaczony pod realizację wału. Decyzja podziałowa ma bowiem wobec ustaleń planu jedynie charakter "wykonawczy" i nie może go w żaden sposób zmieniać. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że powoływany przez M.T. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2006 r. dotyczył sprawy uzgodnienia projektu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie wału przeciwpowodziowego, wyjaśniając jednocześnie, że z chwilą wejścia w życie powoływanego planu miejscowego dla tego terenu jakiekolwiek rozstrzygnięcia zapadłe w związku z wydaniem decyzji lokalizacyjnej straciły znaczenie dla sprawy. Również wskazywana w odwołaniu decyzja Marszałka Województwa D. w żaden sposób nie uczyniła postępowania podziałowego "nieaktualnym", bowiem odnosiła się tylko do etapu realizacyjnego inwestycji. Kwestionowany podział mógłby stać się nieaktualny tylko gdyby jego koncepcja została zmieniona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale - jak wynika z analizy stanu prawnego na dzień wydania decyzji - plan ten nie został zmieniony. Decyzja wydana w postępowaniu odwoławczy została zaskarżona przez M.T., który w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł o jej uchylenie w całości. Jednocześnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu, że narusza ono w sposób rażący prawo i obowiązujące ustawy oraz narusza jego interes prawny i słuszny interes społeczny. W obszernym uzasadnieniu skargi M.T. przedstawił polemikę z twierdzeniami organu odwoławczego zamieszczonymi w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej oraz zakwestionował legalność działań Gminy W., uznając je za działania "na szkodę interesu publicznego". Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał również, że projektowa działka nr [...] po zrealizowaniu wału znajdzie się na terenie bezpośredniego zagrożenia powodzią, gdzie będą obowiązywały zakazy uniemożliwiające dotychczasowy sposób jej uprawy. Ponadto zarzucił brak określenia dojazdu do tej działki z drogi publicznej w planie zagospodarowania przestrzennego oraz koncepcji budowy wału na załączonej mapie podziału. M.T. stwierdził też, że lokalizację wału "narzuciła" Gmina W. "z pominięciem opinii hydrologów i konsultacji społecznych". Z uzasadnienia skargi wynika również, że w ocenie skarżącego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustalający lokalizację przedmiotowego wału przeciwpowodziowego jest sprzeczny z przepisami prawa oraz prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2006r. (sygn. akt IV SA/Wa 2408/05). W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 15 października 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami, należącej do sfery prawa administracyjnego. Jej realizowanie powierzono organom administracji publicznej, wskazanym w tym akcie, które uprawnione są do prowadzenia postępowania w sprawie o przedmiocie regulowanym tą ustawą i do załatwienia sprawy w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego. Podejmowane w tym zakresie działania procesowe organów administracji publicznej podporządkowane są zasadzie praworządności zawartej w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta wymaga bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym czynności orzeczniczej, podejmowanej przez organ administracyjny, działający zgodnie z kompetencją przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i formalnymi. W doktrynalnym ujęciu postępowanie administracyjne traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez które następuje konkretyzacja uprawnienia lub obowiązku podmiotu legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa. Wszelka ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do których stosowania uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą (decyzyjną). W literaturze prawniczej na poszczególnych etapach zorganizowanego procesu stosowania prawa wyróżnia się m.in. ustalenie jaka norma obowiązuje w zakresie niezbędnym dla potrzeb rozstrzygnięcia i ustalenia konsekwencji prawnych faktu uznanego za uzasadniony na podstawie stosowanej normy (np. J. Wróblewski: Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2006). W ocenie Sądu czynności organów orzekających w sprawie w postępowaniu instancyjnym dyktowane zasadą praworządności zostały podjęte w sposób zgodny z prawem. Zważyć przede wszystkim należy, że w myśl przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami "Podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych". W przywołanej regulacji materialnoprawnej ustawodawca postanowił również, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 1 i 2), wymagając jednocześnie, aby zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniował wójt, burmistrz albo prezydent miasta, wyrażając ją w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 4 i 5). Z materiału sprawy, na podstawie którego – zgodnie z przepisem art. 133 § 1 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeka sąd administracyjny, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że nieruchomość gruntowa położona we W. przy ul. N., oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...], AM-[...], obręb P., stanowiąca własność M.T., której podział zatwierdzony został zaskarżoną decyzją, w części powstałej w wyniku podziału, oznaczonej jako działka [...] jest niezbędna do realizacji celu publicznego. Celem tym – zgodnie z kryteriami określonymi w art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami – jest budowa urządzenia służącego ochronie przed powodzią w postaci wału przeciwpowodziowego na osiedlu K. we W. Jego lokalizacja ustalona została w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie przeciwpowodziowego wału K. we W., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. (symbol WPP). Zdaniem Sądu – akceptującego w całości stanowisko organu odwoławczego przyjęte w sprawie – w opisanych powyżej okolicznościach faktycznych zgodne z prawem było wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości oraz uwzględnienie w toku podjętych czynności prawomocnego postanowienia Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] opiniującego wstępny projekt podziału. Istotne jest również, że powoływana wcześniej uchwała zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego obszaru – jak zasadnie podkreśliło Kolegium pozostaje w obrocie prawnym w brzmieniu określającym przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w części pod budowę wału przeciwpowodziowego, a w części pod uprawy rolne i ta okoliczność oraz treść postanowienia opiniującego determinowała czynności orzecznicze podjęte w sprawie przez organy właściwe instancyjnie. Należy również zwrócić uwagę – na co prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału spełnia warunki wynikające z przepisu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wcześniej powoływanej, stanowiącego, że "Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej, za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem ...". Odpowiednia dla treści przywołanego powyżej przepisu klauzula zamieszczona w osnowie decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości czyni zadość wymogom określonym w art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w § 13 powoływanego wcześniej rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Ponadto, wbrew zarzutom skarżącego, nie można – zdaniem Sądu – zarzucić nieprawidłowości mapie z projektem podziału, stanowiącej integralny załącznik decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Przedstawiony w formie graficznej projekt podziału tej nieruchomości jest zgodny z postanowieniami przywołanego wcześniej aktu wykonawczego i zawiera wszystkie wymagane dla tej formy projektu podziału elementy. Uwzględnia również służebność, przez którą działka oznaczona nr[...] , przeznaczona w planie miejscowym pod uprawy rolne będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej (k. 190 akt administracyjnych). Sąd prowadząc czynności wyjaśniające w sprawie nie stwierdził również naruszenia w toku administracyjnej procedury instancyjnej przepisów postępowania. Dodatkowo Sąd uznał za właściwe wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd który Skład orzekający w tej sprawie podziela, zgodnie z którym w sytuacjach, gdy proponowany podział nieruchomości jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, właściwy organ nie może odmówić jego zatwierdzenia (np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1998r., sygn. akt I SA 1112/97, Lex nr 44540). Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie naruszono prawa, stosownie do przepisu art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. H.B. 11.02.2011r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło