II SA/Wr 607/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku H. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. H. B. (dalej: strona skarżąca) wniósł skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku. W piśmie procesowym z dnia 23 XI 2021 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano na trudną sytuację materialną strony skarżącej oraz brak miejsca, w którym mógłby bezpiecznie złożyć swój majątek (maszyny, materiały stolarskie oraz drewno). Strona skarżąca podkreśliła jednocześnie, że jej świadczenie miesięczne netto wynosi 961,14 zł, na dowód czego załączono do wniosku pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o waloryzacji świadczenia rentowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przedmiotem postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest akt zaskarżony do sądu administracyjnego, o ile podlega on wykonaniu. Wykonaniu podlegają natomiast akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zapewnienie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się przy tym, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 VIII 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z 8 VIII 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14 – publ. CBOSA). Mając na względzie powyższe Sąd rozpoznając wniosek strony skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego utrzymującej w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku, w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie. Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki wywoła trudne do odwrócenia skutki (faktyczne, jak i materialnoprawne). Udzielając ochrony tymczasowej Sąd miał na względzie przede wszystkim to, że każda rozbiórka, niezależnie od wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki, jak również znaczną szkodę. Rozbiórka wiąże się bowiem zawsze z koniecznością pokrycia kosztów prac rozbiórkowych oraz - w razie stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji i braku podstaw do dokonania rozbiórki - pokryciem kosztów ponownego odbudowania. Podkreślić należy, że rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi. Ta bowiem kwestia będzie przedmiotem rozważania dopiero w trakcie merytorycznego rozpoznania skargi. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.