II SA/Wr 615/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: WSA Anna Siedlecka NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: apl.prok. Wojciech T. Turlej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 30 (trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] skarżąca J. W. zwróciła się do Urzędu Miasta i Gminy K. W. o "załatwienie sprawy dot. wspólnych ubikacji na suche fekalia stojące na granicy posesji 7/3 i 7/4 w K.". Podała, że J. i R. Sz. z dołu kloacznego zrobili szambo, na co nie wyraziła zgody, gdyż "wybudowane ubikacje na suche fekalia mają być zgodne z jego przeznaczeniem". Pismem z dnia 19 lutego 2003 r. Kierownik Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta i Gminy K. W. przesłał sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. do rozstrzygnięcia według kompetencji. W piśmie tym wskazano, iż w dniu 3 grudnia 2002 r. odbyła się wizja lokalna, która potwierdziła użytkowanie dołów ustępowych jako zbiornika na nieczystości ciekłe pochodzące z ubikacji usytuowanej w mieszkaniu Państwa Sz. oraz że dnia [...] wpłynęło pismo J. Sz. informujące, że nie posiada wymaganych przez Urząd dokumentów. W dniu 31 maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., powołując się na art. 61 § 4 kpa, zawiadomił, że 25 lutego 2003 r., na żądanie J. W., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania przez J. i R. Sz. czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na działce [...] i [...] w K., gmina K. W. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., przywołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 151 ust. 1 pkt 2 i ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, nakazał J. i R. Sz. w terminie do 1 października 2004 r. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych na działce [...] we wsi K., gmina K. W., robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym do stanu zgodnego z prawem: przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej działki nr [...] oraz przedłożenie oceny technicznej wykonanego przykanalika. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że na podstawie zebranych dowodów ustalono, iż w latach 1997-1999 wykonany został przykanalik odprowadzający nieczystości ciekłe z mieszkania J. i R. Sz. do zbiornika związanego z czterema ustępami nieskanalizowanymi, użytkowanymi przez właścicielkę działki [...] i współwłaścicieli działki [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niezaprzeczalnym jest, iż wykonanie przykanalika wymagało zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, dlatego też, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, orzeczono jak wyżej. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli R. Sz. i J. W. R. Sz. oświadczył, że podłączenie przykanalikiem wykonał jeszcze przed wykupem mieszkania w latach 1991-1992. Stwierdził, że szambo, do którego dokonał podłączenia, "przypadało do działki [...]" i dostał zezwolenie od Kierownika Zakładu. Po podziale i sprzedaży działek część tego szamba została na działce [...], wykupionej przez J. W., przy czym po wykupie mieszkania wraz z działką nie wykonywał żadnych przeróbek przy szambie. W swoim odwołaniu J. W. podała, że nie wyraża zgody, ponieważ "doły ustępowe są przeznaczone na suche fekalia i nigdy nie mogą być użytkowane jako szambo. Zgodnie z prawem szambo powinno być szczelnie zamknięte a ubikacje mają otwory". Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższych odwołań, na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że jedynym uchybieniem organu I instancji jest podanie, "zapewne poprzez błąd pisarski", jako podstawy prawnej art. 151, zamiast art. 51 Prawa budowlanego. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji – poza powyższym uchybieniem – prawidłowo rozpatrzył przedmiotową sprawę. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach organ odwoławczy zaznaczył, że do kompetencji organów budowlanych nie należy rozstrzyganie o prawach współwłasności oraz o rozliczeniach za wywóz nieczystości i wskazał, że sprawy dotyczące przekroczenia granicy przy realizacji obiektów budowlanych podlegają rozstrzyganiu w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skarżona decyzja nie stanowi w swym założeniu sankcji za naruszenie przez inwestorów prawa, lecz zmierza do umożliwienia konwalidacji popełnionych samowolnie czynności. Organ II instancji podał, że niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w sprawie "robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym", natomiast odrębną kwestią jest sprawa stanu technicznego "żelbetowego zbiornika bezodpływowego", którą organ nadzoru budowlanego I instancji może prowadzić w odrębnym postępowaniu. Na powyższą decyzję J. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się, aby można użytkować ubikacje jako "zbiornik" na nieczystości, czyli szambo. Podkreśliła, iż szambem jest "szczelny, bezodpływowy zbiornik na ścieki". Stwierdziła, że nie można pozwolić, aby te same doły ustępowe mogły służyć jednym za szambo, a drugim za ustęp. W opinii skarżącej organ wojewódzki zaakceptował decyzję niezgodną z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślić przede wszystkim trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie użytkowania przez J. i R. Sz. czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na działce [...] i [...] w Kębłowicach, gmina K. W., natomiast organy obu instancji wydały swoje decyzje w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym do stanu zgodnego z prawem. Wydane w tej sprawie decyzje nie dotyczą zatem przedmiotu postępowania, w którym zostały podjęte, gdyż nie dotyczą użytkowania czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na wyżej wymienionych działkach, lecz dotyczą doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym. Zauważyć wypada, że organ odwoławczy w motywach swojej decyzji podał, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją tego organu, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, prowadzone było w sprawie "robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym", natomiast odrębną kwestią jest sprawa stanu technicznego "żelbetowego zbiornika bezodpływowego", którą organ nadzoru budowlanego I instancji może prowadzić w odrębnym postępowaniu. Z akt administracyjnych wynika jednak, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją w rzeczywistości nie było prowadzone w sprawie "robót budowlanych polegających na wykonaniu przykanalika między budynkiem mieszkalnym a żelbetowym zbiornikiem bezodpływowym", lecz w sprawie użytkowania przez J. i R. Sz. czterech nieskanalizowanych dołów ustępowych na działce [...] i [...] w K. Rozróżniając sprawę przykanalika od sprawy bezodpływowego zbiornika Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w istocie jednoznacznie przyznał, że podjęte w rozpatrywanej sprawie decyzje zostały wydane w innym przedmiocie niż ten, w którym powyższe postępowanie administracyjne wszczęto. Stwierdzić przy tym trzeba, iż kwestii związanych z budową przykanalika nie można w żaden sposób uznać za tożsame z użytkowaniem nieskanalizowanych dołów ustępowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w innym przedmiocie wszczęto niniejsze postępowanie i w innym przedmiocie wydano kończące to postępowanie decyzje organów obu instancji. Konsekwencją powyższego jest rozstrzygnięcie kwestii, co do której strony nie miały należytych możliwości wypowiedzenia się i zajęcia stanowiska, gdyż wszczęte postępowanie dotyczyło innego przedmiotu oraz brak rozstrzygnięcia kwestii, w której wszczęto postępowanie administracyjne. Naruszono w ten sposób rażąco przepisy procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, 8, 9, 10, 11 oraz 77 § 1 i 81 kpa. Na rażące ich naruszenie wskazuje brak rozstrzygnięcia przedmiotu, w którym wszczęto niniejszą sprawę oraz rozstrzygnięcie kwestii, która nie była przedmiotem tej sprawy, wskutek czego strony nie miały należytych możliwości wypowiedzenia się i zajęcia stanowiska w rozstrzyganej kwestii, co pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przytoczonych wyżej przepisów. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.