II SA/Wr 616/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-04-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wymierzyć karę za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego bez formalnego wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego i zawiadomienia stron?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji, uznając, że naruszyły one przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony i prawidłowego wszczęcia postępowania. Wymierzenie kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego wymaga odrębnego postępowania administracyjnego, o czym strony muszą zostać formalnie poinformowane. Brak takiego zawiadomienia stanowi rażące naruszenie przepisów, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
W sprawie skarżący zostali obciążeni karą pieniężną za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ponieważ przystąpili do jego użytkowania bez zawiadomienia organu nadzoru budowlanego. Organy obu instancji uznały, że zebrany materiał dowodowy, w tym protokół z oględzin, dokumentacja fotograficzna oraz zeznania świadków, jednoznacznie potwierdzają fakt użytkowania budynku przed zgłoszeniem zakończenia budowy. Skarżący zarzucili, że postanowienia zostały wydane na podstawie zeznań osób zainteresowanych w sprawie i że nie zostali prawidłowo poinformowani o wszczęciu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi W. i E.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] października 2009r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego I. uchyla postanowienie I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżących W. i E.G. kwotę 100,00 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], po rozpoznaniu zażalenia E. i W.G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...], wymierzające karę w wysokości 10.000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w B.B. 32A, gm. D. na dz. nr 71/10. Powyższe postanowienie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia 16 lutego 1998 r. decyzją Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w O. udzielił E. i W.G. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego w m. B.B. (dz. nr 71/10). W uzasadnieniu pouczono inwestora o obowiązku zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu po zakończeniu robót budowlanych. W związku z prowadzonym przez PINB w O. postępowaniem w sprawie wykonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przez W. i E.G. w trakcie budowy w/w budynku, w dniu 18 listopada 2008 r. kierownik budowy przedmiotowego budynku – B.G., podczas przesłuchania w siedzibie organu l instancji pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania stwierdził m.in., że obiekt pomimo niezakończenia części robót wykończeniowych od ok. 4 lat jest użytkowany. Dnia 3 grudnia 2008 r. do PINB zgłosił się J.W. - właściciel nieruchomości sąsiadującej z posesją Państwa G., oświadczając, że W.G. przystąpił do użytkowania domu jednorodzinnego i zamieszkuje przedmiotowy budynek wraz z rodziną od ok. 3 lat. W dniu 9 lipca 2007 r. pracownicy organu przeprowadzili kontrolę budynku, w trakcie której protokolarnie stwierdzono, że inwestorzy przystąpili do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego bez zawiadomienia organu nadzoru budowlanego. Wykonano dokumentację fotograficzną wewnątrz obiektu, świadczącą o fakcie przystąpienia do jego użytkowania, stanowiącą załącznik do protokołu. Protokół ten, zaopatrzony w podpisy inwestorów, zawiera następujący wniosek końcowy: "budynek mieszkalny jest użytkowany". Do powyższego stwierdzenia żalący nie wnieśli żadnych uwag. W dniu 23 lipca 2009 r. w celu ustalenia miejsca zameldowania inwestorów organ l instancji wystąpił do organu meldunkowego - Wójta Gminy D. - o udzielenie informacji, czy inwestorzy zameldowali się na pobyt stały pod adresem B.B. 32A. Dnia 11 sierpnia 2009 r. do siedziby PINB w O. wpłynęła pisemna informacja z Urzędu Gminy D., że Państwo W. i E.G. zostali zameldowani na pobyt stały w dniu 12 października 2006 r. w miejscowości B.B. w budynku oznaczonym numerem porządkowym 32A. Dnia 12 sierpnia 2009 r. w siedzibie PINB w O., w obecności Państwa G. przeprowadzono dowód z przesłuchania świadków - Pana J.W., Pani S.D. oraz pracownika PINB w O. - Pana J.B.. Świadkowie jednoznacznie potwierdzili fakt przystąpienia przez Państwo G. do użytkowania budynku mieszkalnego w B.B. 32A przed zgłoszeniem zakończenia budowy. S.D. zeznała, że Państwo G. użytkują obiekt: "codziennie wracają po pracy do domu, świeci się tam światło, użytkują piec znajdujący się w budynku". Świadek wskazała również w jakich godzinach następuje użytkowanie obiektu: "regularnie wyjeżdżają ok. 6 rano i przyjeżdżają ok. 17-18 godziny". J.W. w swoich zeznaniach również potwierdził fakt przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego w B.B. 32A przez Państwo G. oraz podkreślił fakt eksploatacji budynku i związaną z tym uciążliwość. J.B., który uczestniczył w czynnościach kontrolnych dokonanych przez PINB w budynku mieszkalnym w B.B. 32A w dniu 9 lipca 2009 r., zeznał, że wewnątrz budynku pomieszczenia były umeblowane i brak było śladów wykonywanych robót budowlanych, w kuchni znajdowały się naczynia i przetwory spożywcze. W pokoju dziennym znajdowały się rośliny doniczkowe, a fotele przykryte były kocami. W kotłowni znajdowały się rolki kartonów i drewno, które prawdopodobnie służyły do opału. Na pierwszej kondygnacji w sypialniach widoczna była pościel na łóżkach. W tak kształtującym się stanie faktycznym sprawy organ I instancji wydał postanowienie z dnia [..] sierpnia 2009 r. Nr [...] o wymierzeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku. Powyższe postanowienie zostało oprotestowane przez Państwo E. i W.G., którzy w zażaleniu wskazali, że "jest rzeczą niedopuszczalną w świetle obowiązującego prawa wydawanie decyzji na podstawie zeznań osób zainteresowanych w sprawie": tj. Pani S.D. i Pana J.W.. Po zapoznaniu się z treścią zażalenia i wnikliwej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, WINB stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, zaś przytoczone w nim argumenty nie znajdują uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa, materiale dowodowym oraz ustaleniach poczynionych w toku postępowania. Jak wskazał organ II instancji, ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakłada na inwestorów obowiązek zawiadamiania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. W myśl art. 54 do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 57 ust. 7 wspomnianej ustawy, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 cyt. ustawy (regulującym sposób obliczania kary), z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Z art. 59f ust. 1 wynika, że karę stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (ust. 2). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust. 3). Sankcję finansową z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wprowadzono w celu wyeliminowania patologicznej sytuacji, w której obiekty budowlane są od dawna użytkowane, podczas gdy w sensie prawnym nadal są one w trakcie budowy, ponieważ nie złożono skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54) lub nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie (art. 55). Z cytowanych wyżej przepisów ustawy - Prawo budowlane wynika, w ocenie DWINB, że stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 lub 55, obliguje właściwy organ do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego PINB w O. dokładnie wyjaśnił wszystkie istotne dla niniejszej sprawy okoliczności faktyczne zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika niewątpliwie, że żalący przystąpili do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w B.B. 32A, gm. D. na dz. nr 71/10 z naruszeniem przepisu art. 54 Prawa budowlanego. Wskazuje na to jednoznacznie choćby protokół z oględzin z dnia 9 lipca 2009 r., w którym zawarto stwierdzenie, że "budynek mieszkalny jest użytkowany". Na niekorzyść żalących przemawia również sporządzona w trakcie oględzin dokumentacja fotograficzna potwierdzająca ustalenia naniesione w protokole. Niniejsze pozwala odrzucić podnoszony przez Państwo G. zarzut, że organ l instancji oparł swoje stanowisko jedynie na zeznaniach osób będących w sporze z nimi. Jednocześnie organ wyjaśnił, że Oczywistym jest również, z uwagi na wyodrębnienie środka dowodowego w postaci dowodu z przesłuchania stron (art. 86 k.p.a.), że sama treść pojęcia świadka w sensie procesowym wyłącza stronę jako świadka. Biorąc jednak pod uwagę, że zarówno Pani S.D., jak i Pan J.W. nie są stronami postępowania w sprawie nielegalnego użytkowania przedmiotowego budynku, brak jest podstaw do odmówienia ich zeznaniom mocy dowodowej. Również zarzuty o pomijaniu wyjaśnień żalących w toku prowadzonego przed organem l instancji postępowania administracyjnego organ II instancji uznał za bezzasadne. Z akt sprawy wynika, że Państwo G. byli zawiadamiani o czynnościach podejmowanych przez organ na adres wskazany w aktach sprawy (m.in. o przesłuchaniu kierownika budowy B.G.), brali czynnie udział w oględzinach z dnia 9 lipca 2009 r., a także podczas przesłuchania świadków w dniu 12 sierpnia 2009 r.. Brak w aktach sprawy zawiadomienia z art. 10 § 1 k.p.a. stanowi niewątpliwie uchybienie, jednakże nie mogło ono mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż fakt samowolnego użytkowania obiektu został w sposób niebudzący wątpliwości wykazany. Zdaniem organu II instancji wysokość nałożonej kary jest prawidłowa: PINB właściwie ustalił kategorię obiektu jako l (budynek mieszkalny jednorodzinny), współczynnik kategorii obiektu jako 2,0, współczynnik wielkości obiektu jako 1,0. W związku z tym wysokość kary obliczonej zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 59f w związku z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, wynosi 10.000 zł. Z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nie zgodzili się E. i W.G. i wnieśli skargę, w której podnieśli, że ich prośbę o umorzenie kary organ II instancji potraktował niesprawiedliwie i lekceważąco w świetle obowiązującego prawa. Ponadto oparł się na opinii osób zainteresowanych w sprawie. Ponadto opinie te są rozbieżne – jedno twierdzą, że skarżący mieszkają 4 lata, inni - że 3 lata. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia) przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem podjęte w niniejszej sprawie postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że naruszają one przepisy procedury administracyjnej, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszają prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sprawie nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w B.B. 32A, gm. D. na dz. nr 71/10, które zakończyć by się mogło wydaniem postanowienia w trybie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) o wymierzeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania, nie zostało wszczęte ani też prowadzone formalnie żadne postępowanie. To zaś stanowi naruszenie zarówno art. 10 § 1 jak i art. 61 § 1 i § 4 k.p.a.. Jeżeli natomiast organ I instancji uzyskał określone informacje dotyczące użytkowania w/w budynku w toku prowadzonego innego postępowania, winien był wszcząć z urzędu odrębne postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania tego obiektu. Tego w niniejszej sprawie organ I instancji nie uczynił. Należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie nałożenia kary za stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, przewidzianej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi odrębne postępowanie administracyjne. Oznacza to w ocenie składu orzekającego, że "dopiero wszczęcie postępowania umożliwia przeprowadzenie i zbieranie dowodów. Nie jest zatem dopuszczalne prowadzenie postępowania dowodowego przed wszczęciem postępowania z urzędu" (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2191/07, publ. LEX nr 491813). Powyższe jest istotne z uwagi na to, że przedmiot postępowania, który powinien być podany do wiadomości stron w zawiadomieniu, o jakim mowa w art. 61 § 1 i 4 k.p.a., zakreśla granice postępowania, które nie mogą być zmienione bez poinformowania strony. Stąd też treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania powinna wskazywać rodzaj sprawy będącej przedmiotem tego postępowania. Obowiązkiem organu jest stworzenie stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego pozbawia stronę możliwości udziału w postępowaniu, co stanowi rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 479/08, publ. LEX nr 508423). W aktach sprawy nie ma żadnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu. Organ podejmował szereg czynności, jednakże wszystkie z nich były prowadzone w ramach innego postępowania administracyjnego, a mianowicie dotyczącego wykonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przez W. i E.G. w trakcie budowy w/w budynku. Wszczęcie odrębnego postępowania jest również istotne z uwagi na konieczność wyznaczenia kręgu stron postępowania w nowym postępowaniu, który nie musi być tożsamy z kręgiem stron postępowania w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie oznacza to, że - zdaniem Sądu - art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego uprawnia organy nadzoru do wymierzenia kary tylko wtedy, gdy uzyskano pozwolenie na budowę obiektu budowlanego i zrealizowano go zgodnie z pozwoleniem i zatwierdzonym projektem. Regulacja przyjęta przepisami art. 57 ust. 7 w związku z art. 54 Prawa budowlanego nie przewiduje żadnych wyjątków od obowiązku wymierzenia przez właściwy organ kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Kara taka powinna zostać wymierzona w każdym przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego. Postępowanie w przedmiocie wykonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego może toczyć się obok (niezależnie) postępowania w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1179/09). Skarżący zarzucili w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze, wydawanie postanowienia w oparciu o zeznania osób zainteresowanych w sprawie. Z uwagi na powyższe uchybienia organu I instancji zarzut ten jest w pełni uzasadniony. Konsekwencją powyższych uchybień było także brak zakończenia postępowania wyjaśniającego i zawiadomienia przez organ I instancji skarżących o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, czym niewątpliwie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a.. Tym samym należało stwierdzić, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, czynił to z naruszeniem zasady ogólnej czynnego udziału stron w postępowaniu. Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przejawia się w prawie do inicjowania postępowania oraz prawie wypowiadania się co do treści żądania. Nie chodzi tutaj jedynie o prawo bycia obecną, ale prawo do czynnego kształtowania stanu faktycznego przez stronę poprzez prawo żądania przeprowadzenia dowodów (art. 78 k.p.a.), a przez to - wpływ na stosowanie normy praw materialnego lub procesowego. Przez udział w postępowaniu administracyjnym należy zatem rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też w czynnościach decydujących. Prawu strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym towarzyszy obowiązek organu prowadzącego to postępowanie zawiadomienia strony o wszczęciu (bądź prowadzeniu) postępowania, prawie strony dostępu do akt sprawy, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawie strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji. Aby zapewnić stronie możliwość realizacji tych uprawnień to organ administracji publicznej musi wykazać dostateczną aktywność, a nie strona. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi – w ocenie Sądu - kwalifikowaną wadę procesową, która uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i to bez względu na to, czy miało ono, czy też nie, wpływ na wynik sprawy - treść postanowienia. Sytuacja faktyczna w rozpoznawanej obecnie sprawie jest odmienna od zaistniałej w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 365/09, w której Sąd ustalił, że Gmina nie została całkowicie pozbawiona udziału w postępowaniu. Pomimo braku formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, została bowiem poinformowana o prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniu. Świadczy o tym zawiadomienie z dnia 5 stycznia 2009 r. o przeprowadzeniu oględzin obiektu w dniu 27 stycznia 2009 r., doręczone stronie w dniu 14 stycznia 2009 r.. W zawiadomieniu tym poinformowano jednocześnie, że dowód z oględzin zostanie przeprowadzony "w sprawie użytkowania budynku pomimo sprzeciwu organu nadzoru budowlanego" a więc nielegalnego użytkowania. Mając na względzie, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu, a owo zawiadomienie było pierwszą czynnością w sprawie podjętą przez organ, o której zawiadomiono stronę, Sąd przyjął w wyroku z dnia 15 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 365/09), że postępowanie wszczęto z dniem 5 stycznia 2009r.. W konsekwencji oględziny nieruchomości, o których Gmina została prawidłowo zawiadomiona, odbyły się w toku wszczętego postępowania, innych dowodów organ zaś nie przeprowadzał. Sąd stwierdził, że przedstawione naruszenia procesowe, które wystąpiły na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Taka sytuacja jednak nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Powyższych uchybień, jakimi dotknięte było postępowanie organu I instancji, nie dostrzegł organ II instancji, dopuszczając się tym samym naruszeń prawa, tj. art. 15, art. 138 k.p.a.. Istotą bowiem postępowania przed organem II instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest bowiem ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez ten organ. Kontrola organu II instancji obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 138 k.p.a. organ II instancji rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy i żądania strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Z uwagi jednak na uchybienia procesowe Sąd nie zajął się stanowiska w kwestii merytorycznej oceny prawidłowości podjętych postanowień. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Po myśli art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy. k.g.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło