II SA/Wr 629/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009r . na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] ze skargi D. W. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku WSA we Wrocławiu z dnia [...] w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 781/06 postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł ( pięćdziesiąt złotych); II. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata Uzasadnienie: Wnioskiem dnia 5 stycznia 2009 r. złożonym na urzędowym formularzu skarżący D. W. zwróciła się do tutejszego sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżąca zamieszkuje jedynie z mężem z którym wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe . Na miesięczny dochód składają się: emerytura D. W.w wysokości 993 zł brutto i emerytura M. W. w wysokości 1202 zł brutto. Co łącznie daje kwotę 2195 zł. Małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości (w jednej czwartej)– działek o nr 96/1 i 96/2 w N. D.. Nie posiadają natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Nadto – jak wskazali skarżący – w mieszkaniu nie ma wody i ogrzewania. Oświadczyli, że nie mają innych dodatkowych informacji o swoim stanie majątkowym. We wniosku wskazali również, że jedną całą emeryturę tj. ok. 1000 zł od 2000r. wydają na korespondencję z Sądami. W wyniku wezwania referendarza z dnia 7 stycznia 2009r. skierowanego do skarżących w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a. skarżąca D. W. wskazała, że nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy osób trzecich ani też z pomocy społecznej i nigdy z niej nie korzystała. Wskazała, że miesięczne wydatki jakie ponosi w związku z utrzymaniem mieszkania to kwota ok. 100 -200 zł na opłacenie rachunków za energię elektryczną, oraz koszt zakupu butli gazowej ok. 50 zł, ponadto kupuje tylko te leki, które są niezbędne do ratowania życia (kwota 100zł). Dodała, że nie stać jej na opłacenie opłat sądowych, a na dotychczasowe koszty postępowań, syn skarżącej zaciągnął kredyt w wysokości 20 000zł. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła w ustawowym terminie D. W., domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez skarżących wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, gdyż sytuacja materialna skarżącej wskazuje, iż nie są oni w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżąca D. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść w tym postępowaniu takie jak np. wpis, wpis od skargi kasacyjnej, koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, jak i sytuację materialną wnioskodawczyni i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nią kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżąca obowiązana była ponieść koszt 200 zł tytułem wpisu od skargi w przypadku ewentualnego złożenia skargi kasacyjnej byłby to zatem koszt 100zł. Oceniając okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności wysokość miesięcznego dochodu o charakterze stałym w kwocie łącznie 2195 zł brutto, co daje na osobę kwotę 1097,5zł, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych oraz biorąc z drugiej strony pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni w dodatkowym oświadczeniu złożonym w trybie art. 255 p.p.s.a. podała jedynie, bez udokumentowania, że jej miesięczne wydatki związane z opłaceniem energii elektrycznej i gazu wynoszą ok. 250 zł dodając do tego koszt zakupu niezbędnych leków w bliżej nieokreślonej kwocie- zatem wbrew swojemu obowiązkowi nie wykazała braku dostatecznych środków - Sąd doszedł do przekonania, iż powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącym prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Nie wystarczy bowiem, zgodnie utartymi poglądami orzecznictwa ( por postanowienia NSA Sygn. akt FZ 810/04, II FZ 470/05, II FZ 556/05, II FZ 733/05, II FZ 834/05, II FZ 875/05) do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy ogólnikowe stwierdzenie o trudnej sytuacji wnioskodawcy. To na wnoszącym ten wniosek spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w trudnej sytuacji. Należy również wskazać, iż argument skarżącej dotyczący czynionych przez nią znacznych nakładów finansowych w kwocie ok. 1000 zł miesięcznie od 2000r. związanych prowadzeniem licznych postępowań przed Sądami nie może również przemawiać za przyznaniem zwolnienia od obowiązku uiszczenia całości kosztów sądowych. Każda ze spraw jest bowiem rozpatrywana oddzielnie i z każdą związane są koszty w innej wysokości. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy bowiem traktować jednostkowo. Nadto jak wiadomo Sądowi z urzędu strona skutecznie korzysta ze swoich uprawnień procesowych, składają każdorazowo wnioski o przyznanie prawa pomocy. Z drugiej zaś strony Sąd stwierdza, że biorąc pod uwagę obecny etap postępowania (nieuzupełnienie przez stronę w terminie braków formalnych skargi) oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji kiedy skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem w postaci obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej, co do zasady przez adwokata lub radcę prawnego ( art.174 p.ps.a.) wniosek o ustanowienie adwokata należało uwzględnić. Kryterium przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest to, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy, a ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i §4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. A.S