II SA/Wr 632/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie asesor WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania M. J. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, 2) w pozostałej części oddala skargę, 3) określa, że w opisanym w pkt 1 wyroku zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...]., nr [...], Prezydent [...] orzekł o uznaniu M. J. za osobę bezrobotną, od dnia 27 grudnia 2000 r., bez prawa do zasiłku. Prezydent powołał się na przepis art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz.128 ze zm.). Organ stwierdził, że w dniu rejestracji wnioskodawca spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną, ale suma okresów, o których mowa w art. 23 ust.1 i 2 w/w ustawy, przypadających w okresie18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni. W odwołaniu M. J. wniósł o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nawiązał do swego pisma, z dnia 23 stycznia 2001 r., będącego odpowiedzią na pismo Powiatowego Urzędu Pracy, wzywające go do wykazania, iż nie mógł, z powodów zdrowotnych, zarejestrować się w Urzędzie wcześniej. Podniósł, że dopiero w dniu 22 grudnia 2000 r. otrzymał zaświadczenie z ZUS. Termin, który dawał mu prawo do zarejestrowania się z prawem do zasiłku mijał w dniu 24 grudnia 2000 r., czyli w święto. Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną wskazał przepis art. 23 ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz.56). Organ odwoławczy ustalił, że odwołujący się zarejestrował się w dniu 27 grudnia 2000 r. Jego okres zatrudnienia wynosi 20 lat. Okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji przypadł od 27 czerwca 1999 r. do 27 grudnia 2000 r. W tym okresie wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą, od 1 kwietnia 1999 r. do 31 października 1999 r. oraz od 10 kwietnia 2000 r. do 30 listopada 2000 r. Z tytułu prowadzenia działalności podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótszy, niż 365 dni i wynosi 362 dni. Zdaniem organu nie została zatem spełniona przesłanka określona w art. 23 ust.1 pkt 2 lit. "a" i "d" omawianej ustawy. Wojewoda ocenił, że zaświadczenie lekarskie stwierdzające kontuzję kolana nie może być uznane za dowód niemożności wcześniejszego zarejestrowania, skoro w dniu 27 grudnia 2000 r. wnioskodawca oświadczył, iż jest zdolny do pracy. M. J. nie przedłożył zaś zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy w okresie od 22 grudnia 2000 r. do 27 grudnia 2000 r. Nadto, według organu odwoławczego, dzień zarejestrowania się bezrobotnego nie jest terminem do którego stosuje się przepis art. 57 § 4 kpa. Fakt, że w roku 2000 dni 23, 24, 25 i 26 grudnia były dniami wolnymi od pracy nie ma więc w sprawie znaczenia. Wnioskodawca mógł, za zgodą Starosty, zarejestrować się nie posiadając zaświadczenia z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu. Wynika to z przepisu § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, poz. 131). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. J. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji. Podniósł, że na początku grudnia 2000 r. uzyskał w PUP informację o możliwości zarejestrowania się po uzyskaniu kompletu dokumentów. Zaświadczenie z ZUS uzyskał w dniu 22 grudnia 2000 r. o godzinie 1445. Nie mógł dostarczyć tego dokumentu w tym samym dniu z powodu kontuzji kolana. Nie starał się o zaświadczenie lekarskie, gdyż był już bezrobotnym. Termin do zarejestrowania się, umożliwiający uzyskanie prawa do zasiłku, upływał w dniu 24 grudnia 2000 r. Był to dzień wolny od pracy. Zdaniem skarżącego twierdzenie o niestosowaniu w sprawie przepisu art. 57 § 4 kpa jest niespójne z żądaniem od niego zaświadczenia lekarskiego za okres od 22 grudnia do 27 grudnia 2000 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. W niniejszej sprawie kontrowersja sprowadza się do tego, czy wnioskodawca spełniał wymogi przyznania zasiłku dla bezrobotnych, określone w art. 23 ust.1 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w dacie wydania decyzji I instancji opublikowanej w: Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz.128 ze zm., zaś w dacie wydania zaskarżonej decyzji w: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz.56). Dla jasności dodać trzeba, iż warunki te były takie same zarówno w dacie rejestracji, jak i w datach rozstrzygania przez organy obu instancji. Wnioskodawca powinien legitymować się, w okresie `18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, podleganiem ubezpieczeniu społecznemu, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie. Jest niewątpliwe, że skoro skarżący otrzymał zaświadczenie dokumentujące okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu w dniu 22 grudnia 2000 r., to warunek określony w cyt. art. 23 ust.1 pkt 1 lit. "d" spełniał do dnia 24 grudnia 2000 r. Rejestrując się w dniu 27 grudnia 2000 r., skarżący opóźnił się w zarejestrowaniu się. Jednak zdaniem Sądu, opóźnienia w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego, spowodowanego dniami ustawowo wolnymi od pracy, nie należy brać pod uwagę przy ocenie spełnienia warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, przez okres co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania (art. 23 ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.). Zwrócić bowiem należy uwagę na to, iż przepis art. 23 ust.1 pkt 2 nie wymaga, aby okres 18 miesięcy "bezpośrednio" poprzedzał dzień zarejestrowania (por. wyrok SN z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt III RN 168/01, OSNP 2002 / 20 / 478; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA / Sz 529/99, Pr. Pracy 2001 / 9 / 40). Naruszające przepis art. 23 ust.1 pkt 2 lit. "d" w/w ustawy skrócenie skarżącemu okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu o dni ustawowo wolne od pracy (dzień 24 grudnia 2000 r. przypadł w niedzielę, a dni 25 – 26 grudnia 2000 r., jak co roku, były dniami świątecznymi), miało wpływ na wynik sprawy. Liczenie bowiem wymaganego przepisem art. 23 ust.1 pkt 2 lit. "d" okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu według stanu na dzień 24 grudnia 2000 r. spowodowałoby ocenę o spełnieniu przez wnioskodawcę wymogu uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odnosząc się do polemiki stron wyrażanej w trakcie postępowania administracyjnego oraz sądowego zauważyć warto, iż przepis art. 23 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie ustanawiał obowiązku zarejestrowania się bezrobotnego w określonym terminie po ustaniu okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Brak takiej regulacji jest zaś znaczący w świetle brzmienia art. 23 ust.2 pkt 3 w/w ustawy do dnia wejścia w życie noweli ustawy o zatrudnieniu (...) z dnia 31 marca 2000 r. (Dz. U. Nr 31, poz.384) oraz usunięcia, z dniem 6 maja 2000 r., z ostatnio przywołanego przepisu słowa "bezpośrednio". Kontynuując tę kwestię nie sposób jeszcze nie skonstatować, że przepisy art. 13 ust.1 lit. "a" ustawy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji (...) – Dz. U. Nr 25, poz.131 – ustanawiały, jako regułę, zarejestrowanie po przedłożeniu kompletu dokumentów. Uregulowanie § 7 było zaś jedynie wyjątkiem od reguły. Wiarygodnie brzmi zatem twierdzenie skarżącego o pouczeniu go o obowiązku przedłożenia, przed zarejestrowaniem, kompletu dokumentów. Dokumentacja skarżącego była zaś kompletna dopiero po uzyskaniu przezeń, w dniu 22 grudnia 2000 r., zaświadczenia z ZUS. Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji w tej części oparto o przepis art. 152 tej ustawy. Nie zachodzą natomiast podstawy do kwestionowania zgodności z prawem decyzji w części przyznającej M. J. status bezrobotnego. W tym zakresie należało, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Sprowadzają się ponownego rozpoznania odwołania M. J. i wydania decyzji uwzględniającej wyartykułowany w niniejszym wyroku pogląd o braku podstaw do skracania wnioskodawcy okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu o dni poprzedzające datę zarejestrowania, będące dniami ustawowo wolnymi od pracy. W tym miejscu wskazać jeszcze należy, iż odwołanie wniesione zostało w dniu 9 lutego 2001 r. Pismo skarżącego z dnia 23 stycznia 2001 r. nie stanowiło odwołania, zwłaszcza iż decyzję I instancji doręczono M. J. w dniu 2 lutego 2001 r. Uwaga ta jest konieczna o tyle, że organ I instancji, w piśmie do Wojewody z dnia 31 stycznia 2001 r., potraktował jako odwołanie właśnie pismo wnioskodawcy z dnia 23 stycznia 2001 r. oraz uznał, że jest ono wniesione po terminie. Ów termin zaś organ I instancji liczył od dnia doręczenia wnioskodawcy swego pisma z dnia 8 stycznia 2001 r. Jak już jednak wyżej wykazano decyzję I instancji doręczono wnioskodawcy dopiero 2 lutego 2001 r. Nie ma więc podstaw, co skład orzekający akcentuje, do ewentualnego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.